आधुनिक भारतीय इतिहास | MPSC साठी 20 अवघड प्रश्न व उत्तरे (भाग 3)
सूचना: हे प्रश्न खऱ्या MPSC प्रश्नपत्रिकेच्या स्टाईलमध्ये आहेत. स्वतः सोडवा, नंतर उत्तर वाचा.
प्रश्न १
खालील विधानांचा विचार करा:
1. १८५७ च्या उठावाचे तात्कालिक कारण चर्बी मिश्रित कारतूस होते.
2. दिल्लीत नेतृत्व बहादुर शाह झफर यांनी केले.
3. हा उठाव पूर्णपणे यशस्वी झाला.
वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: A) फक्त १ आणि २
स्पष्टीकरण:
तात्कालिक कारण चर्बी मिश्रित कारतूस आणि दिल्ली नेतृत्व बहादुर शाह झफर – बरोबर. उठाव अयशस्वी झाला. MPSC मध्ये १८५७ ची कारणे व परिणाम विचारले जातात.
प्रश्न २
खालील जोड्या जुळवा:
| घटना / चळवळ | वर्ष |
| --------------------- | ------ |
| a) काँग्रेस स्थापना | 1) १९०५ |
| b) वंगभंग | 2) १८८५ |
| c) मुस्लिम लीग स्थापना| 3) १९०६ |
| d) चंपारण्य सत्याग्रह | 4) १९१७ |
A) a-2, b-1, c-3, d-4
B) a-1, b-2, c-4, d-3
C) a-2, b-3, c-1, d-4
D) a-4, b-1, c-2, d-3
उत्तर: A) a-2, b-1, c-3, d-4
स्पष्टीकरण:
काँग्रेस १८८५, वंगभंग १९०५, मुस्लिम लीग १९०६, चंपारण्य १९१७. MPSC घटना-वर्ष जोडी नेहमी येते.
प्रश्न ३
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
A) काँग्रेसचे पहिले अध्यक्ष व्योमेशचंद्र बनर्जी
B) काँग्रेस संस्थापक ए. ओ. ह्यूम
C) काँग्रेसची स्थापना कोलकाता येथे झाली
D) काँग्रेसची स्थापना मुंबईत झाली
उत्तर: C) काँग्रेसची स्थापना कोलकाता येथे झाली
स्पष्टीकरण:
स्थापना २८ डिसेंबर १८८५ रोजी **मुंबई**त. कोलकाता नव्हे. MPSC ‘चुकीचे विधान’ प्रकार येतो.
प्रश्न ४
लाहोर काँग्रेस अधिवेशन (१९२९) मध्ये कोणती महत्त्वाची घोषणा झाली?
A) स्वदेशी
B) पूर्ण स्वराज्य
C) असहकार
D) सविनय कायदेभंग
उत्तर: B) पूर्ण स्वराज्य
स्पष्टीकरण:
लाहोर १९२९ – जवाहरलाल नेहरू अध्यक्ष, पूर्ण स्वातंत्र्याची (पूर्ण स्वराज्य) घोषणा. २६ जानेवारी १९३० स्वातंत्र्य दिन म्हणून ठरवला. MPSC अधिवेशन-निर्णय प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न ५
खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे?
1. जलियांवाला बाग हत्याकांड १३ एप्रिल १९१९ रोजी झाले.
2. जनरल डायरने गोळीबार केला.
3. ही घटना अमृतसर येथे घडली.
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: D) १, २ आणि ३
स्पष्टीकरण:
तीनही बरोबर – १३ एप्रिल १९१९, अमृतसर, जनरल डायर. MPSC तारीख-स्थळ-व्यक्ति प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न ६
असहकार चळवळ कोणत्या घटनेमुळे मागे घेण्यात आली?
A) जलियांवाला बाग
B) चौरी-चौरा
C) सायमन कमिशन
D) दांडी यात्रा
उत्तर: B) चौरी-चौरा
स्पष्टीकरण:
५ फेब्रुवारी १९२२ – चौरी-चौरा (उ.प्र.) येथे पोलीस चौकी जाळली गेल्याने गांधीजींनी असहकार चळवळ मागे घेतली. MPSC कारण-परिणाम प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न ७
खालील जोड्या जुळवा:
| चळवळ / घटना | वर्ष |
| ---------------------- | ------ |
| a) दांडी यात्रा | 1) १९४२ |
| b) गांधी-इर्विन करार | 2) १९३० |
| c) Quit India | 3) १९३१ |
| d) सायमन कमिशन | 4) १९२८ |
A) a-2, b-3, c-1, d-4
B) a-1, b-2, c-3, d-4
C) a-2, b-1, c-3, d-4
D) a-4, b-3, c-1, d-2
उत्तर: A) a-2, b-3, c-1, d-4
स्पष्टीकरण:
दांडी १९३०, गांधी-इर्विन १९३१, Quit India १९४२, सायमन १९२८. MPSC कालक्रम जोडी येते.
प्रश्न ८
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
A) चंपारण्य – भारतातील गांधीजींचा पहिला सत्याग्रह
B) गांधीजींचा पहिला सत्याग्रह दक्षिण आफ्रिकेत
C) चंपारण्य १९१८ मध्ये झाला
D) चंपारण्य नील शेतकऱ्यांसाठी होता
उत्तर: C) चंपारण्य १९१८ मध्ये झाला
स्पष्टीकरण:
चंपारण्य **१९१७** मध्ये. दक्षिण आफ्रिका पहिला, भारतातील पहिला चंपारण्य. MPSC वर्ष अचूकता तपासते.
प्रश्न ९
Quit India Movement मध्ये कोणता नारा देण्यात आला?
A) जय हिंद
B) करो या मरो
C) वंदे मातरम्
D) इंकलाब जिंदाबाद
उत्तर: B) करो या मरो
स्पष्टीकरण:
८ ऑगस्ट १९४२ – मुंबई अधिवेशन, गांधीजींचा “करो या मरो” नारा. MPSC नारे व चळवळ जोडी येते.
प्रश्न १०
खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे?
1. आजाद हिंद सेनेचे नेतृत्व सुभाषचंद्र बोस यांनी केले.
2. “तुम मुझे खून दो, मैं तुम्हें आजादी दूंगा” हा त्यांचा नारा.
3. INA ची स्थापना गांधीजींनी केली.
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: A) फक्त १ आणि २
स्पष्टीकरण:
बोस = INA नेतृत्व व प्रसिद्ध नारा. स्थापना/नेतृत्व गांधींचे नव्हते. MPSC नेते-संस्था जोडी येते.
प्रश्न ११
संविधान सभा कोणत्या वर्षी स्थापन झाली?
A) १९४५
B) १९४६
C) १९४७
D) १९४९
उत्तर: B) १९४६
स्पष्टीकरण:
संविधान सभा १९४६, अध्यक्ष डॉ. राजेंद्र प्रसाद, मसुदा समिती अध्यक्ष डॉ. आंबेडकर. MPSC वर्ष व व्यक्ति प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न १२
खालील जोड्या जुळवा:
| व्यक्ति | योगदान / पद |
| ------------------- | ------------------------ |
| a) ए. ओ. ह्यूम | 1) पहिले पंतप्रधान |
| b) व्योमेशचंद्र बनर्जी | 2) काँग्रेस संस्थापक |
| c) डॉ. राजेंद्र प्रसाद | 3) काँग्रेस पहिले अध्यक्ष |
| d) जवाहरलाल नेहरू | 4) संविधान सभा अध्यक्ष |
A) a-2, b-3, c-4, d-1
B) a-1, b-2, c-3, d-4
C) a-2, b-1, c-4, d-3
D) a-3, b-2, c-1, d-4
उत्तर: A) a-2, b-3, c-4, d-1
स्पष्टीकरण:
ह्यूम = संस्थापक, बनर्जी = पहिले अध्यक्ष, राजेंद्र प्रसाद = संविधान सभा अध्यक्ष, नेहरू = पहिले पंतप्रधान. MPSC व्यक्ति-योगदान जोडी येते.
प्रश्न १३
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
A) भारत १५ ऑगस्ट १९४७ रोजी स्वतंत्र झाला
B) राज्यघटना २६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आली
C) राज्यघटना २६ नोव्हेंबर १९४९ रोजी स्वीकारली
D) भारत २६ जानेवारी १९४७ रोजी स्वतंत्र झाला
उत्तर: D) भारत २६ जानेवारी १९४७ रोजी स्वतंत्र झाला
स्पष्टीकरण:
स्वातंत्र्य = १५ ऑगस्ट १९४७. २६ जानेवारी १९५० = प्रजासत्ताक दिन. MPSC तारखांचे फरक तपासते.
प्रश्न १४
सायमन कमिशनला विरोध का झाला?
A) सर्व सदस्य भारतीय होते
B) सर्व सदस्य ब्रिटिश होते
C) कमिशन रद्द झाले होते
D) गांधीजी समर्थक होते
उत्तर: B) सर्व सदस्य ब्रिटिश होते
स्पष्टीकरण:
१९२८ – सायमन कमिशन सर्व-ब्रिटिश. “सायमन गो बॅक” घोषणा. लाला लजपत राय यांना लाठीमार. MPSC कारण प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न १५
खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे?
1. दांडी यात्रा १२ मार्च ते ६ एप्रिल १९३०.
2. साबरमतीहून दांडी पर्यंत.
3. मिठाचा कायदा मोडला.
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: D) १, २ आणि ३
स्पष्टीकरण:
तीनही बरोबर. सविनय कायदेभंग चळवळीची सुरुवात. MPSC दांडी तपशील प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न १६
गांधी-इर्विन करारानंतर गांधीजी कोणत्या परिषदेला गेले?
A) पहिली गोलमेज
B) दुसरी गोलमेज
C) तिसरी गोलमेज
D) कोणत्याही नाही
उत्तर: B) दुसरी गोलमेज
स्पष्टीकरण:
गांधी-इर्विन करार (१९३१) नंतर गांधीजी दुसऱ्या गोलमेज परिषदेला लंडनला गेले. MPSC करार-परिषद संबंध येतो.
प्रश्न १७
खालीलपैकी योग्य क्रम निवडा (कालानुक्रम):
A) चंपारण्य → असहकार → दांडी → Quit India
B) असहकार → चंपारण्य → Quit India → दांडी
C) दांडी → चंपारण्य → असहकार → Quit India
D) Quit India → दांडी → असहकार → चंपारण्य
उत्तर: A) चंपारण्य → असहकार → दांडी → Quit India
स्पष्टीकरण:
१९१७ चंपारण्य → १९२० असहकार → १९३० दांडी → १९४२ Quit India. MPSC कालक्रम प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न १८
१८५७ च्या उठावात झाशी येथे नेतृत्व कोणी केले?
A) नाना साहेब
B) तात्या टोपे
C) रानी लक्ष्मीबाई
D) कुंवर सिंग
उत्तर: C) रानी लक्ष्मीबाई
स्पष्टीकरण:
झाशी – रानी लक्ष्मीबाई, कानपूर – नाना साहेब, बिहार – कुंवर सिंग. MPSC उठाव-नेते-स्थळ जोडी येते.
प्रश्न १९
खालील विधानांचा विचार करा:
1. वंगभंग १९०५ मध्ये लॉर्ड कर्जनने केला.
2. त्यामुळे स्वदेशी व बहिष्कार चळवळ जोरात सुरू झाली.
3. फाळणी १९११ मध्ये रद्द झाली.
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: D) १, २ आणि ३
स्पष्टीकरण:
तीनही बरोबर. १९०५ फाळणी → स्वदेशी, १९११ रद्द. MPSC वंगभंग पूर्ण तपशील येतो.
प्रश्न २०
खालीलपैकी कोणते पूर्णपणे योग्य आहे?
A) भारत स्वतंत्र – २६ जानेवारी १९४७
B) राज्यघटना स्वीकार – १५ ऑगस्ट १९४७
C) राज्यघटना अंमलबजावणी – २६ जानेवारी १९५० व स्वातंत्र्य – १५ ऑगस्ट १९४७
D) संविधान सभा – १९४७
उत्तर: C) राज्यघटना अंमलबजावणी – २६ जानेवारी १९५० व स्वातंत्र्य – १५ ऑगस्ट १९४७
स्पष्टीकरण:
स्वातंत्र्य १५ ऑगस्ट १९४७, संविधान स्वीकार २६ नोव्हेंबर १९४९, अंमल २६ जानेवारी १९५०, संविधान सभा १९४६. MPSC तारखांची अचूकता तपासते.
📚 झटपट पुनरावलोकन
- १८५७ – चर्बी कारतूस, बहादुर शाह, लक्ष्मीबाई
- काँग्रेस – १८८५ मुंबई, ह्यूम, बनर्जी
- वंगभंग – १९०५ / रद्द १९११
- चंपारण्य – १९१७ | असहकार – १९२० | चौरी-चौरा – १९२२
- लाहोर – १९२९ पूर्ण स्वराज्य | दांडी – १९३०
- Quit India – ८ ऑगस्ट १९४२, करो या मरो
- स्वातंत्र्य – १५ ऑगस्ट १९४७ | प्रजासत्ताक – २६ जानेवारी १९५०
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत: