अनुच्छेद ३७१-A | नागालँड विशेष तरतुदी – MPSC 20 अवघड प्रश्न
सूचना: हे प्रश्न खऱ्या MPSC प्रश्नपत्रिकेच्या स्टाईलमध्ये आहेत. स्वतः सोडवा, नंतर उत्तर वाचा.
प्रश्न १
खालील विधानांचा विचार करा:
1. अनुच्छेद ३७१-A नागालँडसाठी आहे.
2. अनुच्छेद ३७१-A गोवासाठी आहे.
3. अनुच्छेद ३७१-A भाग २१ मध्ये आहे.
वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त १ आणि ३
C) फक्त २ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: B) फक्त १ आणि ३
स्पष्टीकरण:
३७१-A = नागालँड, भाग २१. गोवा = ३७१-I. विधान २ चुकीचे. MPSC अनुच्छेद-राज्य जोडी नेहमी येते.
प्रश्न २
अनुच्छेद ३७१-A नुसार संसदेचा कायदा नागालँडला कधी लागू होतो?
A) राष्ट्रपतींच्या आदेशाने
B) राज्यपालांच्या संमतीने
C) नागालँड विधानसभेच्या ठरावाने संमती दिल्यास
D) सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशाने
उत्तर: C) नागालँड विधानसभेच्या ठरावाने संमती दिल्यास
स्पष्टीकरण:
धर्म, सामाजिक प्रथा, प्रथा कायदा, न्यायदान व जमीन याबाबत संसदेचा कायदा तेव्हाच लागू होतो जेव्हा विधानसभा ठरावाने संमती देते. MPSC मध्ये ही मुख्य तरतूद विचारली जाते.
प्रश्न ३
खालील जोड्या जुळवा:
| अनुच्छेद | राज्य |
| ---------- | ------------ |
| a) ३७१-A | 1) गोवा |
| b) ३७१-I | 2) नागालँड |
| c) ३७१-G | 3) मिझोरम |
| d) ३७१-J | 4) कर्नाटक |
A) a-2, b-1, c-3, d-4
B) a-1, b-2, c-4, d-3
C) a-2, b-3, c-1, d-4
D) a-4, b-1, c-2, d-3
उत्तर: A) a-2, b-1, c-3, d-4
स्पष्टीकरण:
३७१-A = नागालँड, ३७१-I = गोवा, ३७१-G = मिझोरम, ३७१-J = कर्नाटक. MPSC जोडी प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न ४
अनुच्छेद ३७१-A खालीलपैकी कोणत्या बाबींचे संरक्षण करते?
1. नागा धर्म व सामाजिक प्रथा
2. नागा प्रथानुसार कायदा
3. जमिनीची मालकी व हस्तांतरण
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: D) १, २ आणि ३
स्पष्टीकरण:
तीनही बाबी संरक्षित आहेत. तसेच प्रथानुसार दिवाणी-फौजदारी न्यायदानही. MPSC संरक्षण विषय प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न ५
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
A) ३७१-A नागालँडसाठी आहे
B) विधानसभेची संमती आवश्यक आहे
C) ३७१-A महाराष्ट्रासाठी आहे
D) राज्यपालांना कायदा-सुव्यवस्था बाबत विशेष जबाबदारी आहे
उत्तर: C) ३७१-A महाराष्ट्रासाठी आहे
स्पष्टीकरण:
महाराष्ट्र = अनुच्छेद ३७१. ३७१-A = फक्त नागालँड. MPSC ‘चुकीचे विधान’ प्रकार येतो.
प्रश्न ६
नागालँडमध्ये कायदा व सुव्यवस्था बाबत विशेष जबाबदारी कोणाची आहे?
A) मुख्यमंत्री
B) राज्यपाल
C) राष्ट्रपती
D) गृह मंत्री
उत्तर: B) राज्यपाल
स्पष्टीकरण:
अनुच्छेद ३७१-A नुसार राज्यपालांना कायदा व सुव्यवस्था याबाबत विशेष जबाबदारी आहे. MPSC अधिकार-व्यक्ति प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न ७
खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे?
1. ३७१-A भाग २१ मध्ये आहे.
2. संसदेचा कायदा थेट लागू होतो, संमतीची गरज नाही.
3. जमीन हस्तांतरण संरक्षित आहे.
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त १ आणि ३
C) फक्त २ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: B) फक्त १ आणि ३
स्पष्टीकरण:
विधानसभेची संमती **आवश्यक** आहे. विधान २ चुकीचे. भाग २१ व जमीन संरक्षण बरोबर. MPSC सूक्ष्म फरक तपासतो.
प्रश्न ८
खालील जोड्या जुळवा:
| अनुच्छेद | मुख्य तरतूद |
| -------- | ------------------------------ |
| a) ३७१ | 1) विधानसभा किमान ३० सदस्य |
| b) ३७१-A | 2) विदर्भ-मराठवाडा विकास |
| c) ३७१-I | 3) नागा प्रथा-जमीन संरक्षण |
| d) ३७१-J | 4) हैदराबाद-कर्नाटक विकास |
A) a-2, b-3, c-1, d-4
B) a-1, b-2, c-4, d-3
C) a-2, b-1, c-3, d-4
D) a-4, b-3, c-1, d-2
उत्तर: A) a-2, b-3, c-1, d-4
स्पष्टीकरण:
३७१ = विदर्भ-मराठवाडा, ३७१-A = नागा प्रथा-जमीन, ३७१-I = गोवा ३० सदस्य, ३७१-J = हैदराबाद-कर्नाटक. MPSC तुलना जोडी येते.
प्रश्न ९
अनुच्छेद ३७१-A चा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) औद्योगिक विकास
B) नागा समाज, प्रथा व जमीन अधिकारांचे संरक्षण
C) भाषा बदलणे
D) उच्च न्यायालय स्थापना
उत्तर: B) नागा समाज, प्रथा व जमीन अधिकारांचे संरक्षण
स्पष्टीकरण:
नागा धर्म, सामाजिक प्रथा, प्रथा कायदा आणि जमीन मालकी-हस्तांतरण संरक्षण हे मुख्य उद्देश. MPSC उद्देश प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न १०
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
A) ३७१-A = नागालँड
B) ३७१-G = मिझोरम
C) ३७१-A = मिझोरम
D) ३७१-I = गोवा
उत्तर: C) ३७१-A = मिझोरम
स्पष्टीकरण:
मिझोरम = ३७१-G. ३७१-A = फक्त नागालँड. MPSC suffix (A, G, I, J) चुकण्याची शक्यता तपासते.
प्रश्न ११
नागालँड विधानसभेची संमती कोणत्या बाबींसाठी आवश्यक आहे?
A) फक्त कर आकारणी
B) धर्म, प्रथा, न्यायदान व जमीन
C) फक्त शिक्षण
D) फक्त आरोग्य
उत्तर: B) धर्म, प्रथा, न्यायदान व जमीन
स्पष्टीकरण:
चार मुख्य बाबी – नागा धर्म/सामाजिक प्रथा, प्रथा कायदा, दिवाणी-फौजदारी न्यायदान, जमीन मालकी-हस्तांतरण. MPSC यादी प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न १२
खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे?
1. ३७१-A नागालँडसाठी विशेष तरतूद आहे.
2. राज्यपालांना कायदा-सुव्यवस्था विशेष जबाबदारी आहे.
3. संसदेचा प्रत्येक कायदा थेट लागू होतो.
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: A) फक्त १ आणि २
स्पष्टीकरण:
विशिष्ट बाबींवर विधानसभेची संमती हवी – थेट लागू होत नाही. विधान ३ चुकीचे. MPSC प्रक्रिया प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न १३
अनुच्छेद ३७१-A कोणत्या वर्षी राज्यघटनेत समाविष्ट झाला?
A) १९६०
B) १९६२
C) १९६३
D) १९७५
उत्तर: C) १९६३
स्पष्टीकरण:
नागालँड १९६३ मध्ये राज्य झाले आणि त्याच वेळी १३व्या घटनादुरुस्तीने अनुच्छेद ३७१-A जोडला गेला. MPSC वर्ष-दुरुस्ती प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न १४
खालील जोड्या जुळवा:
| राज्य | अनुच्छेद |
| ---------- | -------- |
| a) नागालँड | 1) ३७१ |
| b) महाराष्ट्र| 2) ३७१-A |
| c) गोवा | 3) ३७१-I |
| d) मिझोरम | 4) ३७१-G |
A) a-2, b-1, c-3, d-4
B) a-1, b-2, c-4, d-3
C) a-2, b-3, c-1, d-4
D) a-4, b-1, c-2, d-3
उत्तर: A) a-2, b-1, c-3, d-4
स्पष्टीकरण:
नागालँड = ३७१-A, महाराष्ट्र = ३७१, गोवा = ३७१-I, मिझोरम = ३७१-G. MPSC पूर्ण तुलना जोडी येते.
प्रश्न १५
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
A) नागा जमीन अधिकार संरक्षित आहेत
B) प्रथा कायदा संरक्षित आहे
C) संसदेला कोणतीही मर्यादा नाही
D) विधानसभेची संमती आवश्यक आहे
उत्तर: C) संसदेला कोणतीही मर्यादा नाही
स्पष्टीकरण:
विशिष्ट बाबींवर संसदेच्या कायद्यासाठी विधानसभेची संमती हवी – मर्यादा आहे. MPSC मर्यादा-अधिकार प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न १६
अनुच्छेद ३७१-A कोणत्या घटनादुरुस्तीने जोडला गेला?
A) १२वी दुरुस्ती
B) १३वी दुरुस्ती
C) २१वी दुरुस्ती
D) ४२वी दुरुस्ती
उत्तर: B) १३वी दुरुस्ती
स्पष्टीकरण:
१३वी घटनादुरुस्ती (१९६२-६३) – नागालँड राज्य निर्मिती व ३७१-A. MPSC दुरुस्ती-अनुच्छेद जोडी येते.
प्रश्न १७
खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे?
1. ३७१-A = नागालँड
2. ३७१-G = मिझोरम (प्रथा व जमीन संरक्षण)
3. दोन्हीत विधानसभेच्या संमतीची तरतूद आहे
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: D) १, २ आणि ३
स्पष्टीकरण:
नागालँड (३७१-A) व मिझोरम (३७१-G) दोन्हीत समान स्वरूपाचे संरक्षण व संमती तरतूद. MPSC तुलना प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न १८
नागालँडची राजधानी कोणती आहे?
A) डिमापूर
B) कोहिमा
C) मोकोकचुंग
D) तुएनसांग
उत्तर: B) कोहिमा
स्पष्टीकरण:
नागालँड राजधानी = कोहिमा. (३७१-A शी थेट संबंधित नसले तरी MPSC राज्य-राजधानी सोबत विचारते.)
प्रश्न १९
खालीलपैकी योग्य क्रम / जोडी निवडा:
A) ३७१-A – गोवा – जमीन संरक्षण
B) ३७१-A – नागालँड – धर्म, प्रथा, जमीन संरक्षण
C) ३७१-A – महाराष्ट्र – विदर्भ विकास
D) ३७१-A – कर्नाटक – हैदराबाद-कर्नाटक
उत्तर: B) ३७१-A – नागालँड – धर्म, प्रथा, जमीन संरक्षण
स्पष्टीकरण:
फक्त B पूर्णपणे बरोबर. बाकी चुकीच्या जोड्या. MPSC थेट जोडी प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न २०
खालीलपैकी कोणते पूर्णपणे योग्य आहे?
1. ३७१-A = नागालँड
2. विधानसभेची संमती = धर्म, प्रथा, न्यायदान, जमीन
3. राज्यपाल = कायदा व सुव्यवस्था विशेष जबाबदारी
4. १३वी दुरुस्तीने जोडला
A) फक्त १, २
B) फक्त १, २, ३
C) १, २, ३, ४
D) फक्त २, ३, ४
उत्तर: C) १, २, ३, ४
स्पष्टीकरण:
सर्व चार विधाने बरोबर. ही अनुच्छेद ३७१-A ची संपूर्ण सारांश पुनरावृत्ती आहे. MPSC ‘सर्व बरोबर’ पर्याय असलेले प्रश्न येतात.
📚 झटपट पुनरावलोकन
- अनुच्छेद ३७१-A – फक्त नागालँड
- १३वी दुरुस्ती (१९६३) – जोडला
- संरक्षण – धर्म, सामाजिक प्रथा, प्रथा कायदा, न्यायदान, जमीन
- संसदेचा कायदा – विधानसभेच्या संमतीनेच लागू
- राज्यपाल – कायदा व सुव्यवस्था विशेष जबाबदारी
- ३७१ = महाराष्ट्र-गुजरात | ३७१-I = गोवा | ३७१-G = मिझोरम
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत: