भारतातील राज्ये व त्यांची राजधानी | MPSC साठी 20 महत्त्वाचे प्रश्न व उत्तरे - भाग 2
सूचना: प्रत्येक प्रश्न स्वतः सोडवा. नंतर उत्तर व स्पष्टीकरण वाचा.
प्रश्न १
गोवाची राजधानी कोणती आहे?
A) मडगाव
B) पणजी
C) वास्को
D) मापुसा
उत्तर: B) पणजी
स्पष्टीकरण:
गोवाची राजधानी पणजी (Panaji) आहे. गोवा १९६१ मध्ये पोर्तुगीज सत्तेतून मुक्त झाले आणि १९८७ मध्ये पूर्ण राज्य झाले. MPSC परीक्षेत छोट्या राज्यांच्या राजधानींचे प्रश्न येतात. गोवा क्षेत्रफळानुसार भारतातील सर्वात लहान राज्य आहे. विद्यार्थ्यांनी पणजी आणि गोवाची स्थापना वर्ष लक्षात ठेवावे.
प्रश्न २
मणिपुरची राजधानी कोणती आहे?
A) इंफाळ
B) इंफाल
C) इंफाळ
D) अ वरून
उत्तर: A) इंफाळ
स्पष्टीकरण:
मणिपुरची राजधानी इंफाळ आहे. मणिपुर ईशान्य भारतातील राज्य आहे. MPSC मध्ये ईशान्य राज्यांच्या राजधानींचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी इंफाळ हे नाव अचूक लक्षात ठेवावे. मणिपुरला “रत्नांची भूमी” असेही म्हटले जाते.
प्रश्न ३
मेघालयची राजधानी कोणती आहे?
A) शिलॉंग
B) तुर्रा
C) जोवाई
D) नोंगपॉह
उत्तर: A) शिलॉंग
स्पष्टीकरण:
मेघालयची राजधानी शिलॉंग आहे. पूर्वी शिलॉंग ही आसामची राजधानी होती. मेघालय १९७२ मध्ये वेगळे राज्य झाले. MPSC परीक्षेत ईशान्य राज्यांच्या राजधानींचे प्रश्न येतात. शिलॉंगला “पूर्वेचे स्कॉटलंड” असे म्हटले जाते. विद्यार्थ्यांनी हे तथ्य लक्षात ठेवावे.
प्रश्न ४
त्रिपुराची राजधानी कोणती आहे?
A) अगरतला
B) उदयपूर
C) धरमनगर
D) कैलाशहर
उत्तर: A) अगरतला
स्पष्टीकरण:
त्रिपुराची राजधानी अगरतला आहे. त्रिपुरा ईशान्य भारतातील राज्य आहे. MPSC मध्ये राजधानींचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी अगरतला हे नाव लक्षात ठेवावे. त्रिपुरा बांगलादेशाने वेढलेले आहे.
प्रश्न ५
नागालँडची राजधानी कोणती आहे?
A) डिमापूर
B) कोहिमा
C) मोकोकचुंग
D) तुएनसांग
उत्तर: B) कोहिमा
स्पष्टीकरण:
नागालँडची राजधानी कोहिमा आहे. नागालँड १९६३ मध्ये पूर्ण राज्य झाले. MPSC परीक्षेत ईशान्य राज्यांच्या प्रश्नांमध्ये कोहिमा विचारली जाते. दुसऱ्या महायुद्धातील कोहिमा लढाई प्रसिद्ध आहे. विद्यार्थ्यांनी कोहिमा लक्षात ठेवावे.
प्रश्न ६
अरुणाचल प्रदेशाची राजधानी कोणती आहे?
A) इटानगर
B) तवांग
C) पासीघाट
D) बोमडिला
उत्तर: A) इटानगर
स्पष्टीकरण:
अरुणाचल प्रदेशाची राजधानी इटानगर आहे. अरुणाचल प्रदेश १९८७ मध्ये पूर्ण राज्य झाले. MPSC मध्ये राजधानींचे प्रश्न येतात. हा भारताचा सर्वात पूर्वेकडील राज्य आहे. विद्यार्थ्यांनी इटानगर लक्षात ठेवावे.
प्रश्न ७
मिझोरमची राजधानी कोणती आहे?
A) ऐझॉल
B) लुंगलेई
C) चाम्फाई
D) कोलासिब
उत्तर: A) ऐझॉल
स्पष्टीकरण:
मिझोरमची राजधानी ऐझॉल (Aizawl) आहे. मिझोरम १९८७ मध्ये पूर्ण राज्य झाले. MPSC परीक्षेत ईशान्य राज्यांच्या राजधानींचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी ऐझॉल हे नाव अचूक लिहायला शिकावे.
प्रश्न ८
सिक्किमची राजधानी कोणती आहे?
A) गंगटोक
B) नामची
C) मंगन
D) ग्यालशिंग
उत्तर: A) गंगटोक
स्पष्टीकरण:
सिक्किमची राजधानी गंगटोक आहे. सिक्किम १९७५ मध्ये भारतात विलीन झाले. MPSC मध्ये सिक्किमच्या राजधानीचे आणि विलीनीकरणाचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी गंगटोक आणि १९७५ हे वर्ष लक्षात ठेवावे.
प्रश्न ९
दिल्लीची राजधानी कोणती आहे?
A) नवी दिल्ली
B) दिल्ली
C) दोन्ही
D) यापैकी नाही
उत्तर: A) नवी दिल्ली
स्पष्टीकरण:
दिल्ली केंद्रशासित प्रदेश आहे आणि त्याची राजधानी नवी दिल्ली आहे. नवी दिल्ली ही भारताची राजधानीही आहे. MPSC परीक्षेत केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी दिल्ली आणि नवी दिल्ली यातील फरक लक्षात ठेवावा.
प्रश्न १०
जम्मू-काश्मीरची उन्हाळी राजधानी कोणती आहे?
A) जम्मू
B) श्रीनगर
C) लेह
D) अनंतनाग
उत्तर: B) श्रीनगर
स्पष्टीकरण:
जम्मू-काश्मीरची उन्हाळी राजधानी श्रीनगर आणि हिवाळी राजधानी जम्मू आहे. २०१९ नंतर जम्मू-काश्मीर केंद्रशासित प्रदेश झाले. MPSC मध्ये दोन्ही राजधानींचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी उन्हाळी-हिवाळी राजधानी लक्षात ठेवाव्यात.
प्रश्न ११
लडाखची राजधानी कोणती आहे?
A) लेह
B) कारगिल
C) नुबरा
D) दोन्ही A आणि B
उत्तर: D) दोन्ही A आणि B
स्पष्टीकरण:
लडाख केंद्रशासित प्रदेशाची राजधानी लेह आहे, तर कारगिल ही अतिरिक्त राजधानी आहे. २०१९ मध्ये लडाख वेगळे केंद्रशासित प्रदेश झाले. MPSC परीक्षेत नव्या केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी लेह आणि कारगिल दोन्ही लक्षात ठेवावेत.
प्रश्न १२
पुडुच्चेरीची राजधानी कोणती आहे?
A) पुडुच्चेरी (पाँडिचेरी)
B) कराईकल
C) यानम
D) माहे
उत्तर: A) पुडुच्चेरी (पाँडिचेरी)
स्पष्टीकरण:
पुडुच्चेरी केंद्रशासित प्रदेशाची राजधानी पुडुच्चेरी (पूर्वीचे पाँडिचेरी) आहे. यात चार प्रदेश आहेत – पुडुच्चेरी, कराईकल, यानम आणि माहे. MPSC मध्ये केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी नाव आणि रचना लक्षात ठेवावी.
प्रश्न १३
अंदमान आणि निकोबारची राजधानी कोणती आहे?
A) पोर्ट ब्लेअर
B) डिजिटल
C) कार निकोबार
D) हॅव्हलॉक
उत्तर: A) पोर्ट ब्लेअर
स्पष्टीकरण:
अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूहाची राजधानी पोर्ट ब्लेअर आहे. हे केंद्रशासित प्रदेश आहे. MPSC परीक्षेत द्वीपसमूहांच्या राजधानींचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी पोर्ट ब्लेअर लक्षात ठेवावे. इंदिरा पॉइंट येथेच आहे.
प्रश्न १४
लक्षद्वीपची राजधानी कोणती आहे?
A) कवरत्ती
B) अगात्ती
C) मिनिकॉय
D) अमिनी
उत्तर: A) कवरत्ती
स्पष्टीकरण:
लक्षद्वीपची राजधानी कवरत्ती आहे. लक्षद्वीप अरबी समुद्रातील द्वीपसमूह आहे. MPSC मध्ये छोट्या केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी कवरत्ती हे नाव लक्षात ठेवावे.
प्रश्न १५
छत्तीसगड राज्य कोणत्या वर्षी अस्तित्वात आले?
A) २०००
B) २००१
C) १९९९
D) २००२
उत्तर: A) २०००
स्पष्टीकरण:
छत्तीसगड १ नोव्हेंबर २००० रोजी मध्य प्रदेशपासून वेगळे होऊन अस्तित्वात आले. राजधानी रायपूर आहे. MPSC परीक्षेत नवीन राज्यांच्या स्थापना वर्षांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी २००० हे वर्ष लक्षात ठेवावे.
प्रश्न १६
उत्तराखंड राज्य कोणत्या वर्षी अस्तित्वात आले?
A) २०००
B) २००१
C) १९९९
D) २००२
उत्तर: A) २०००
स्पष्टीकरण:
उत्तराखंड ९ नोव्हेंबर २००० रोजी उत्तर प्रदेशपासून वेगळे झाले. राजधानी देहरादून (हिवाळी) आणि गंगतोख (उन्हाळी) आहे. MPSC मध्ये स्थापना वर्षांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी वर्ष आणि दोन्ही राजधानी लक्षात ठेवाव्यात.
प्रश्न १७
झारखंड राज्य कोणत्या वर्षी अस्तित्वात आले?
A) २०००
B) २००१
C) १९९९
D) २००२
उत्तर: A) २०००
स्पष्टीकरण:
झारखंड १५ नोव्हेंबर २००० रोजी बिहारपासून वेगळे झाले. राजधानी रांची आहे. MPSC परीक्षेत तीनही नवीन राज्यांचे (छत्तीसगड, उत्तराखंड, झारखंड) वर्ष एकत्र विचारले जाते. विद्यार्थ्यांनी तीनही वर्षे लक्षात ठेवावीत.
प्रश्न १८
तेलंगणा राज्य कोणत्या वर्षी अस्तित्वात आले?
A) २०१३
B) २०१४
C) २०१५
D) २०१६
उत्तर: B) २०१४
स्पष्टीकरण:
तेलंगणा २ जून २०१४ रोजी आंध्र प्रदेशपासून वेगळे होऊन भारतातील २९वे राज्य झाले. राजधानी हैदराबाद आहे. MPSC मध्ये सर्वात नवीन राज्याचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी २०१४ हे वर्ष लक्षात ठेवावे.
प्रश्न १९
भारतातील सर्वात लहान राज्य (क्षेत्रफळानुसार) कोणते आहे?
A) गोवा
B) सिक्किम
C) त्रिपुरा
D) मिझोरम
उत्तर: A) गोवा
स्पष्टीकरण:
क्षेत्रफळानुसार गोवा हे भारतातील सर्वात लहान राज्य आहे. सिक्किम दुसऱ्या क्रमांकाचे आहे. MPSC परीक्षेत सर्वात मोठे-लहान राज्यांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी गोवा (सर्वात लहान) आणि राजस्थान (सर्वात मोठे) लक्षात ठेवावे.
प्रश्न २०
भारतातील सर्वात मोठे राज्य (क्षेत्रफळानुसार) कोणते आहे?
A) मध्य प्रदेश
B) महाराष्ट्र
C) राजस्थान
D) उत्तर प्रदेश
उत्तर: C) राजस्थान
स्पष्टीकरण:
क्षेत्रफळानुसार राजस्थान हे भारतातील सर्वात मोठे राज्य आहे. मध्य प्रदेश दुसऱ्या क्रमांकाचे आहे. लोकसंख्येनुसार उत्तर प्रदेश सर्वात मोठे आहे. MPSC मध्ये क्षेत्रफळ आणि लोकसंख्या यांचे वेगवेगळे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी हा फरक नीट लक्षात ठेवावा.
📚 झटपट पुनरावलोकन
- गोवा – पणजी
- मणिपुर – इंफाळ
- मेघालय – शिलॉंग
- नागालँड – कोहिमा
- अरुणाचल – इटानगर
- मिझोरम – ऐझॉल
- सिक्किम – गंगटोक
- लडाख – लेह (व कारगिल)
- तेलंगणा स्थापना – २०१४
- सर्वात लहान राज्य – गोवा
- सर्वात मोठे राज्य – राजस्थान

कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत: