इतिहास | MPSC साठी 20 अवघड प्रश्न व उत्तरे (भाग 4)
सूचना: हे प्रश्न खऱ्या MPSC प्रश्नपत्रिकेच्या स्टाईलमध्ये आहेत. स्वतः सोडवा, नंतर उत्तर वाचा.
प्रश्न १
खालील विधानांचा विचार करा:
1. १८५७ च्या उठावाचे प्रतीकात्मक नेतृत्व बहादूर शाह झफर यांनी केले.
2. मंगल पांडे यांनी बॅरेकपूर येथे उठाव सुरू केला.
3. १८५७ चा उठाव पूर्णपणे यशस्वी झाला.
वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: A) फक्त १ आणि २
स्पष्टीकरण:
१८५७ चा उठाव अयशस्वी; पण तो स्वातंत्र्य संग्रामाचा महत्त्वाचा टप्पा. MPSC १८५७ तथ्ये येतात.
प्रश्न २
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
A) भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस स्थापना – १८८५
B) पहिला अध्यक्ष – डब्ल्यू. सी. बॅनर्जी
C) स्थापना – ए. ओ. ह्यूम
D) स्थापना – १९०५
उत्तर: D) स्थापना – १९०५
स्पष्टीकरण:
काँग्रेस **१८८५**, मुंबई. १९०५ = बंगाल विभागणी. MPSC संस्था-वर्ष येते.
प्रश्न ३
खालील जोड्या जुळवा:
| घटना / चळवळ | वर्ष / नेता |
| ------------------ | --------------------- |
| a) काँग्रेस स्थापना | 1) १९०५ |
| b) बंगाल विभागणी | 2) १८८५ |
| c) होमरूल लीग | 3) टिळक, अॅनी बेझंट |
| d) असहकार | 4) १९२० |
A) a-2, b-1, c-3, d-4
B) a-1, b-2, c-4, d-3
C) a-2, b-3, c-1, d-4
D) a-4, b-1, c-2, d-3
उत्तर: A) a-2, b-1, c-3, d-4
प्रश्न ४
छत्रपती शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक कोठे व कधी झाला?
A) शिवनेरी, १६३०
B) रायगड, ६ जून १६७४
C) प्रतापगड, १६५९
D) सिंहगड, १६७०
उत्तर: B) रायगड, ६ जून १६७४
स्पष्टीकरण:
रायगड – ६ जून १६७४. जन्म शिवनेरी १६३०. MPSC शिवाजी तारीख-स्थळ येते.
प्रश्न ५
खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे?
1. अफझलखान वध – प्रतापगड, १० नोव्हेंबर १६५९
2. तोफखाना व आरमारा शिवाजींनी विकसित केले
3. अष्टप्रधान मंडळ – प्रशासकीय व्यवस्था
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: D) १, २ आणि ३
स्पष्टीकरण:
तीनही बरोबर. MPSC मराठा प्रशासन-युद्ध येते.
प्रश्न ६
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
A) जलियाँवाला बाग हत्याकांड – १३ एप्रिल १९१९
B) रौलेट कायदा – १९१९
C) असहकार चळवळ – १९२०
D) जलियाँवाला बाग – १९२०
उत्तर: D) जलियाँवाला बाग – १९२०
स्पष्टीकरण:
जलियाँवाला = **१३ एप्रिल १९१९**, अमृतसर. MPSC तारीख फरक येतो.
प्रश्न ७
खालील जोड्या जुळवा:
| चळवळ / घटना | वर्ष / संबंधित |
| -------------------- | --------------------- |
| a) दांडी यात्रा | 1) १९४२ |
| b) भारत छोडो | 2) १९३० |
| c) सायमन कमिशन | 3) १९२८ |
| d) गोलमेज परिषद | 4) १९३०–३२ |
A) a-2, b-1, c-3, d-4
B) a-1, b-2, c-4, d-3
C) a-2, b-3, c-1, d-4
D) a-4, b-1, c-2, d-3
उत्तर: A) a-2, b-1, c-3, d-4
प्रश्न ८
‘स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे’ हे घोषवाक्य कोणाचे?
A) महात्मा गांधी
B) लोकमान्य टिळक
C) सुभाषचंद्र बोस
D) लाला लजपत राय
उत्तर: B) लोकमान्य टिळक
स्पष्टीकरण:
टिळक – “Swaraj is my birthright and I shall have it.” MPSC घोषवाक्य-व्यक्ति येते.
प्रश्न ९
खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे?
1. आझाद हिंद सेना – सुभाषचंद्र बोस
2. ‘तुम मुझे खून दो, मैं तुम्हें आझादी दूंगा’ – बोस
3. आझाद हिंद फौज स्थापना – सिंगापूर/दक्षिण-पूर्व आशिया
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: D) १, २ आणि ३
प्रश्न १०
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
A) सावित्रीबाई फुले – भारतातील पहिल्या महिला शिक्षिका
B) ज्योतिबा फुले – सत्यशोधक समाज, १८७३
C) सत्यशोधक समाज – १८८५
D) फुले दांपत्य – स्त्री शिक्षण व सामाजिक सुधारणा
उत्तर: C) सत्यशोधक समाज – १८८५
स्पष्टीकरण:
सत्यशोधक समाज = **१८७३**. १८८५ = काँग्रेस. MPSC संस्था-वर्ष येते.
प्रश्न ११
खालील जोड्या जुळवा:
| व्यक्ति | योगदान / उपाधी |
| ----------------- | ------------------------- |
| a) टिळक | 1) आधुनिक भारताचे जनक |
| b) गांधी | 2) लोकमान्य |
| c) राजा राममोहन रॉय | 3) महात्मा |
| d) डॉ. आंबेडकर | 4) भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार |
A) a-2, b-3, c-1, d-4
B) a-1, b-2, c-4, d-3
C) a-2, b-1, c-3, d-4
D) a-4, b-3, c-1, d-2
उत्तर: A) a-2, b-3, c-1, d-4
प्रश्न १२
भारत स्वातंत्र्य कधी मिळाले व कोणता कायदा?
A) १५ ऑगस्ट १९४७, Indian Independence Act १९४७
B) २६ जानेवारी १९५०, Independence Act
C) १५ ऑगस्ट १९४८
D) २६ जानेवारी १९४७
उत्तर: A) १५ ऑगस्ट १९४७, Indian Independence Act १९४७
स्पष्टीकरण:
१५ ऑगस्ट १९४७ – स्वातंत्र्य; २६ जानेवारी १९५० – प्रजासत्ताक. MPSC तारीख-कायदा येते.
प्रश्न १३
खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे?
1. चंपारण सत्याग्रह – १९१७, गांधींचा पहिला भारतातील सत्याग्रह
2. खेडा सत्याग्रह – १९१८
3. अहमदाबाद मिल मजदूर – १९१८
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: D) १, २ आणि ३
स्पष्टीकरण:
तीनही सुरुवातीचे सत्याग्रह. MPSC गांधी चळवळ क्रम येतो.
प्रश्न १४
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
A) भगतसिंग, राजगुरू, सुखदेव – २३ मार्च १९३१ फाशी
B) काकोरी कांड – १९२५
C) हिंदुस्तान रिपब्लिकन असोसिएशन – चंद्रशेखर आझाद इ.
D) भगतसिंग फाशी – १९४२
उत्तर: D) भगतसिंग फाशी – १९४२
स्पष्टीकरण:
फाशी = **२३ मार्च १९३१**. १९४२ = भारत छोडो. MPSC क्रांतिकारक तारीख येते.
प्रश्न १५
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी कोणत्या पक्षाची स्थापना केली?
A) भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
B) इंडिपेंडंट लेबर पार्टी / शेड्युल्ड कास्ट्स फेडरेशन
C) हिंदू महासभा
D) कम्युनिस्ट पार्टी
उत्तर: B) इंडिपेंडंट लेबर पार्टी / शेड्युल्ड कास्ट्स फेडरेशन
स्पष्टीकरण:
आंबेडकर – Independent Labour Party (१९३६), नंतर SCF. MPSC पक्ष-व्यक्ति येते.
प्रश्न १६
खालील जोड्या जुळवा:
| घटना | वर्ष |
| ------------------- | ------ |
| a) क्विट इंडिया | 1) १९१९ |
| b) जलियाँवाला बाग | 2) १९४२ |
| c) दांडी यात्रा | 3) १९३० |
| d) काँग्रेस स्थापना | 4) १८८५ |
A) a-2, b-1, c-3, d-4
B) a-1, b-2, c-4, d-3
C) a-2, b-3, c-1, d-4
D) a-4, b-1, c-2, d-3
उत्तर: A) a-2, b-1, c-3, d-4
प्रश्न १७
खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे?
1. पेशवे – बाजीराव I सर्वाधिक विस्तार
2. तिसरी पानिपत लढाई – १७६१, मराठा पराभव
3. शिवाजींनंतर संभाजी महाराज
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: D) १, २ आणि ३
प्रश्न १८
‘करो या मरो’ हे घोषवाक्य कोणत्या चळवळीशी संबंधित?
A) असहकार
B) भारत छोडो (१९४२)
C) सविनय कायदेभंग
D) होमरूल
उत्तर: B) भारत छोडो (१९४२)
स्पष्टीकरण:
Do or Die – गांधी, भारत छोडो. MPSC घोषवाक्य-चळवळ जोडी येते.
प्रश्न १९
खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) टिळक – करो या मरो
B) टिळक – स्वराज्य जन्मसिद्ध हक्क; गांधी – करो या मरो
C) बोस – स्वराज्य जन्मसिद्ध हक्क
D) आंबेडकर – तुम मुझे खून दो
उत्तर: B) टिळक – स्वराज्य जन्मसिद्ध हक्क; गांधी – करो या मरो
प्रश्न २०
खालीलपैकी कोणते पूर्णपणे योग्य आहे?
1. काँग्रेस १८८५ | १८५७ – बहादूर शाह, मंगल पांडे
2. शिवाजी – रायगड १६७४ | टिळक – स्वराज्य हक्क
3. जलियाँवाला १९१९ | दांडी १९३० | भारत छोडो १९४२
4. स्वातंत्र्य १५ ऑगस्ट १९४७ | फुले – सत्यशोधक १८७३
A) फक्त १, २
B) फक्त १, २, ३
C) १, २, ३, ४
D) फक्त २, ३, ४
उत्तर: C) १, २, ३, ४
स्पष्टीकरण:
सर्व चार बरोबर – आधुनिक व मराठा इतिहास सारांश. MPSC ‘सर्व बरोबर’ प्रकार येतो.
📚 झटपट पुनरावलोकन
- १८५७ – मंगल पांडे, बहादूर शाह | काँग्रेस – १८८५
- शिवाजी – जन्म शिवनेरी १६३०, राज्याभिषेक रायगड १६७४
- टिळक – स्वराज्य हक्क | गांधी – करो या मरो (१९४२)
- जलियाँवाला – १९१९ | दांडी – १९३० | भारत छोडो – १९४२
- फुले – सत्यशोधक १८७३ | आंबेडकर – घटनेचे शिल्पकार
- स्वातंत्र्य – १५ ऑगस्ट १९४७ | पानिपत ३री – १७६१
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत: