जुलै २०२६ चालू घडामोडींचा MPSC परीक्षेच्या दृष्टीने अभ्यास
चालू घडामोडी हा MPSC राज्यसेवा, संयुक्त परीक्षा आणि इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाचा विषय आहे. राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय घटना, अर्थव्यवस्था, विज्ञान व तंत्रज्ञान, संरक्षण, क्रीडा, पर्यावरण आणि महाराष्ट्राशी संबंधित घडामोडींवर परीक्षेत प्रश्न विचारले जाऊ शकतात.
या प्रश्नसंचामध्ये जुलै २०२६ मधील महत्त्वाच्या चालू घडामोडींवर आधारित 20 अवघड बहुपर्यायी प्रश्न दिले आहेत. प्रत्येक प्रश्नासोबत योग्य उत्तर आणि थोडक्यात स्पष्टीकरण दिले आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांना चालू घडामोडींचा सराव करण्यासोबतच महत्त्वाच्या घटना आणि तथ्यांचे पुनरावलोकन करता येईल.
MPSC परीक्षेच्या तयारीसाठी चालू घडामोडींचा नियमित अभ्यास करणे आणि महत्त्वाच्या घटना, व्यक्ती, संस्था, योजना, क्रीडा, संरक्षण व आंतरराष्ट्रीय घडामोडी यांची नोंद ठेवणे उपयुक्त ठरते.
सूचना: हे प्रश्न खऱ्या MPSC प्रश्नपत्रिकेच्या स्टाईलमध्ये आहेत. स्वतः सोडवा, नंतर उत्तर वाचा.
प्रश्न १
खालील विधानांचा विचार करा:
1. २०२६ CWG चे यजमान शहर ग्लासगो आहे.
2. स्पर्धा २३ जुलै ते २ ऑगस्ट २०२६ दरम्यान आहेत.
3. या स्पर्धेत क्रिकेट समाविष्ट आहे.
वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: A) फक्त १ आणि २
स्पष्टीकरण:
यजमान ग्लासगो (स्कॉटलंड), कालावधी २३ जुलै–२ ऑगस्ट. क्रिकेट **समाविष्ट नाही**. MPSC विधान प्रकार येतो.
प्रश्न २
INS मालवन बाबत कोणते विधान बरोबर आहे?
A) विमानवाहू नौका आहे
B) कोचीन शिपयार्ड, Mahe-class ASW Shallow Water Craft
C) मझगाव डॉकने बांधली
D) पूर्ण आयातित आहे
उत्तर: B) कोचीन शिपयार्ड, Mahe-class ASW Shallow Water Craft
स्पष्टीकरण:
पाणबुडीविरोधी किनारपट्टी नौका, ८०%+ स्वदेशी, नाव महाराष्ट्रातील मालवनवरून. MPSC संरक्षण प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न ३
खालील जोड्या जुळवा:
| घटना / संस्था | संबंधित |
| a) CWG 2026 | 1) IIT कानपूर |
| b) ECOGEN | 2) ग्लासगो |
| c) INS मालवन | 3) Fisheries Subsidies |
| d) WTO करार | 4) कोचीन शिपयार्ड |
A) a-2, b-1, c-4, d-3
B) a-1, b-2, c-3, d-4
C) a-2, b-3, c-1, d-4
D) a-4, b-1, c-2, d-3
उत्तर: A) a-2, b-1, c-4, d-3
स्पष्टीकरण:
CWG-ग्लासगो, ECOGEN-IIT कानपूर, मालवन-कोचीन, WTO-Fisheries. MPSC जोडी येते.
प्रश्न ४
जुलै २०२६ मध्ये RBI गव्हर्नर कोण आहेत व त्यांनी कोणते धोके सांगितले?
A) शक्तिकांत दास – बेरोजगारी
B) संजय मल्होत्रा – भू-राजकीय तणाव व मान्सून
C) उर्जित पटेल – महागाई फक्त
D) रघुराम राजन – निर्यात घट
उत्तर: B) संजय मल्होत्रा – भू-राजकीय तणाव व मान्सून
स्पष्टीकरण:
मध्यपूर्वेतील तणाव + मान्सून अनिश्चितता. MPSC पदाधिकारी + धोके येतात.
प्रश्न ५
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
A) ECOGEN = Green Hydrogen, IIT कानपूर
B) भारत WTO Fisheries Subsidies मध्ये १२३ वा सदस्य
C) २०२६ CWG मध्ये क्रिकेट आहे
D) IMD ने महाराष्ट्रासाठी ऑरेंज अलर्ट दिला
उत्तर: C) २०२६ CWG मध्ये क्रिकेट आहे
स्पष्टीकरण:
क्रिकेट वगळले आहे. इतर तीन बरोबर. MPSC ‘चुकीचे विधान’ प्रकार येतो.
प्रश्न ६
IMD चे पूर्ण रूप व जुलै २०२६ अलर्ट कोणता?
A) Indian Monsoon Department – रेड अलर्ट
B) India Meteorological Department – ऑरेंज अलर्ट
C) India Meteorology Division – यलो अलर्ट
D) Indian Meteorological Dept – ग्रीन अलर्ट
उत्तर: B) India Meteorological Department – ऑरेंज अलर्ट
स्पष्टीकरण:
मुंबई-ठाणे-पालघर भागासाठी मुसळधार पाऊस/पूर इशारा. MPSC संक्षिप्त रूप + अलर्ट येते.
प्रश्न ७
खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे?
1. CWG 2026 = १० क्रीडा प्रकार
2. भारताने महिला ३x३ Wheelchair Basketball मध्ये प्रथम सहभाग
3. नीरज चोप्रा – भालाफेक, मीराबाई चानू – वेटलिफ्टिंग
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: D) १, २ आणि ३
स्पष्टीकरण:
तीनही बरोबर. MPSC क्रीडा तपशील येतात.
प्रश्न ८
खालील जोड्या जुळवा:
| विषय | तपशील |
| a) CWG कालावधी | 1) संजय मल्होत्रा |
| b) RBI गव्हर्नर | 2) २३ जुलै–२ ऑगस्ट |
| c) ECOGEN | 3) महाराष्ट्र-मालवन |
| d) INS मालवन नाव | 4) Green Hydrogen |
A) a-2, b-1, c-4, d-3
B) a-1, b-2, c-3, d-4
C) a-2, b-3, c-1, d-4
D) a-4, b-1, c-2, d-3
उत्तर: A) a-2, b-1, c-4, d-3
प्रश्न ९
WTO Fisheries Subsidies Agreement चा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) मासे निर्यात वाढवणे
B) बेकायदेशीर व अतिमासेमारी रोखणे
C) मच्छिमारांना थेट अनुदान
D) नौकानयन वाढवणे
उत्तर: B) बेकायदेशीर व अतिमासेमारी रोखणे
स्पष्टीकरण:
IUU fishing रोखणे व सागरी संसाधन संरक्षण. भारत १२३ वा सदस्य. MPSC करार उद्देश येतो.
प्रश्न १०
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
A) INS मालवन = Mahe-class ASW
B) ECOGEN = IIT दिल्ली
C) ECOGEN = IIT कानपूर
D) CWG यजमान = ग्लासगो
उत्तर: B) ECOGEN = IIT दिल्ली
स्पष्टीकरण:
ECOGEN = **IIT कानपूर**, Green Hydrogen. MPSC संस्था-ठिकाण फरक तपासतो.
प्रश्न ११
जुलै २०२६ मध्ये महाराष्ट्रात कोणता मान्सून सक्रिय होता?
A) ईशान्य मान्सून
B) नैऋत्य मान्सून
C) हिवाळी मान्सून
D) पश्चिमी विक्षोभ
उत्तर: B) नैऋत्य मान्सून
स्पष्टीकरण:
जून–सप्टेंबर नैऋत्य मान्सून. IMD अतिवृष्टी इशारे. MPSC हवामान येते.
प्रश्न १२
खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे?
1. INS मालवन नाव महाराष्ट्रातील मालवनवरून.
2. ८०% पेक्षा जास्त स्वदेशी सामग्री.
3. ती पूर्ण विदेशी तंत्रज्ञानावर आहे.
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: A) फक्त १ आणि २
स्पष्टीकरण:
स्वदेशीकरण महत्त्वाचे; पूर्ण विदेशी नव्हे. MPSC संरक्षण-स्वदेशी येते.
प्रश्न १३
२०२६ CWG चे उद्घाटन कोणत्या दिवशी?
A) २० जुलै
B) २१ जुलै
C) २३ जुलै
D) २५ जुलै
उत्तर: C) २३ जुलै
स्पष्टीकरण:
उद्घाटन २३ जुलै, समाप्ती २ ऑगस्ट – एकूण ११ दिवस. MPSC तारीख येते.
प्रश्न १४
खालील जोड्या जुळवा:
| खेळाडू / विषय | संबंधित |
| a) नीरज चोप्रा | 1) वेटलिफ्टिंग |
| b) मीराबाई चानू | 2) भालाफेक |
| c) Wheelchair Basketball | 3) प्रथम सहभाग |
| d) RBI धोके | 4) भू-राजकीय + मान्सून |
A) a-2, b-1, c-3, d-4
B) a-1, b-2, c-4, d-3
C) a-2, b-3, c-1, d-4
D) a-4, b-1, c-2, d-3
उत्तर: A) a-2, b-1, c-3, d-4
प्रश्न १५
ECOGEN केंद्र कोणत्या धोरणाअंतर्गत मंजूर?
A) राष्ट्रीय सोलर मिशन
B) उत्तर प्रदेश Green Hydrogen Policy
C) NITI Aayog योजना फक्त
D) केंद्र सोलर पॉलिसी
उत्तर: B) उत्तर प्रदेश Green Hydrogen Policy
स्पष्टीकरण:
IIT कानपूर – ECOGEN, स्वच्छ ऊर्जा. MPSC विज्ञान-धोरण येते.
प्रश्न १६
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
A) CWG 2026 = ग्लासगो, स्कॉटलंड
B) IMD = India Meteorological Department
C) RBI गव्हर्नर = शक्तिकांत दास (जुलै २०२६)
D) RBI गव्हर्नर = संजय मल्होत्रा (जुलै २०२६)
उत्तर: C) RBI गव्हर्नर = शक्तिकांत दास (जुलै २०२६)
स्पष्टीकरण:
जुलै २०२६ मध्ये **संजय मल्होत्रा**. MPSC चालू पदाधिकारी येतात.
प्रश्न १७
IMD ऑरेंज अलर्ट कोणत्या भागासाठी विशेषतः?
A) फक्त विदर्भ
B) मुंबई, ठाणे, पालघर
C) फक्त मराठवाडा
D) फक्त पश्चिम महाराष्ट्र
उत्तर: B) मुंबई, ठाणे, पालघर
स्पष्टीकरण:
कोकण/मुंबई महानगर – मुसळधार पाऊस व पूर धोका. MPSC महाराष्ट्र-हवामान येते.
प्रश्न १८
खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे?
1. CWG = १० क्रीडा प्रकार, क्रिकेट नाही
2. भारत १००+ खेळाडूंचा संघ
3. पदकांच्या आशा – नीरज चोप्रा, मीराबाई चानू
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: D) १, २ आणि ३
प्रश्न १९
खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) ECOGEN – IIT बॉम्बे – Solar
B) ECOGEN – IIT कानपूर – Green Hydrogen
C) INS मालवन – मझगाव – विमानवाहू
D) CWG – बर्मिंगहॅम – २०२६
उत्तर: B) ECOGEN – IIT कानपूर – Green Hydrogen
स्पष्टीकरण:
फक्त B बरोबर. CWG २०२६ = ग्लासगो (बर्मिंगहॅम मागील). MPSC थेट जोडी येते.
प्रश्न २०
खालीलपैकी कोणते पूर्णपणे योग्य आहे?
1. CWG 2026 = ग्लासगो, २३ जुलै–२ ऑगस्ट, क्रिकेट नाही
2. INS मालवन = कोचीन, Mahe-class, स्वदेशी
3. RBI = संजय मल्होत्रा, धोके = भू-राजकीय + मान्सून
4. ECOGEN = IIT कानपूर; WTO = Fisheries Subsidies (१२३ वा)
A) फक्त १, २
B) फक्त १, २, ३
C) १, २, ३, ४
D) फक्त २, ३, ४
उत्तर: C) १, २, ३, ४
स्पष्टीकरण:
सर्व चार बरोबर – जुलै २०२६ मुख्य चालू घडामोडींची सारांश पुनरावृत्ती. MPSC ‘सर्व बरोबर’ प्रकार येतो.
📚 झटपट पुनरावलोकन
- CWG 2026 – ग्लासगो, २३ जुलै–२ ऑगस्ट, क्रिकेट नाही
- INS मालवन – कोचीन, Mahe-class ASW, स्वदेशी
- RBI – संजय मल्होत्रा | धोके – भू-राजकीय + मान्सून
- ECOGEN – IIT कानपूर, Green Hydrogen
- WTO – Fisheries Subsidies, १२३ वा सदस्य
- IMD – ऑरेंज अलर्ट (मुंबई-ठाणे-पालघर)
🎯 MPSC चालू घडामोडी अभ्यासासाठी महत्त्वाचे मुद्दे
या प्रश्नसंचाचा अभ्यास करताना खालील मुद्दे विशेष लक्षात ठेवा:
- राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील महत्त्वाच्या घटनांची तारीख व ठिकाण लक्षात ठेवा.
- नवीन नियुक्त्या, पदाधिकारी आणि महत्त्वाच्या व्यक्तींची माहिती नियमितपणे अपडेट करा.
- केंद्र व राज्य सरकारच्या नवीन योजना, धोरणे आणि उपक्रमांचा अभ्यास करा.
- अर्थव्यवस्था, RBI, बँकिंग, WTO आणि आंतरराष्ट्रीय आर्थिक घडामोडींकडे विशेष लक्ष द्या.
- संरक्षण क्षेत्रातील नवीन जहाजे, क्षेपणास्त्रे, संरक्षण करार आणि स्वदेशी प्रकल्प लक्षात ठेवा.
- क्रीडा क्षेत्रातील स्पर्धा, यजमान देश किंवा शहर, खेळाडू आणि महत्त्वाचे विक्रम यांचा अभ्यास करा.
- विज्ञान व तंत्रज्ञान, हरित ऊर्जा आणि पर्यावरणाशी संबंधित नवीन उपक्रमांची माहिती ठेवा.
- महाराष्ट्राशी संबंधित हवामान, प्रशासन, योजना आणि महत्त्वाच्या घटना विशेष लक्षात ठेवा.
- चालू घडामोडींचे व्यक्ती–पद, संस्था–मुख्यालय, घटना–ठिकाण आणि योजना–वर्ष अशा स्वरूपात पुनरावलोकन करा.
-
MPSC मध्ये विचारल्या जाणाऱ्या विधानाधारित, जोड्या जुळवा आणि योग्य/अयोग्य विधान प्रकारच्या प्रश्नांचा नियमित सराव करा.
निष्कर्ष
MPSC परीक्षेच्या दृष्टीने चालू घडामोडींचा अभ्यास करताना केवळ बातम्या वाचणे पुरेसे नसून त्यातील महत्त्वाची तथ्ये, व्यक्ती, संस्था, तारीख, ठिकाण आणि संबंधित विषय समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. नियमितपणे चालू घडामोडींचे पुनरावलोकन केल्यास परीक्षेतील वस्तुनिष्ठ प्रश्न सोडवताना अचूकता वाढण्यास मदत होऊ शकते.
या 20 प्रश्नांचा सराव केल्यानंतर चुकीच्या प्रश्नांचे पुन्हा पुनरावलोकन करा आणि संबंधित चालू घडामोडीची अधिक माहिती अभ्यासा. नियमित सराव आणि महिन्यानुसार पुनरावृत्ती केल्यामुळे MPSC चालू घडामोडींची तयारी अधिक मजबूत होण्यास मदत होईल.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत: