महाराष्ट्र सामान्य ज्ञान | MPSC साठी 20 अवघड प्रश्न व उत्तरे (भाग 3)
सूचना: हे प्रश्न खऱ्या MPSC प्रश्नपत्रिकेच्या स्टाईलमध्ये आहेत. स्वतः सोडवा, नंतर उत्तर वाचा.
प्रश्न १
खालील विधानांचा विचार करा:
1. महाराष्ट्रात एकूण ३६ जिल्हे आहेत.
2. पालघर जिल्हा २०१४ मध्ये अस्तित्वात आला.
3. क्षेत्रफळानुसार अहमदनगर सर्वात मोठा जिल्हा आहे.
वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: D) १, २ आणि ३
स्पष्टीकरण:
३६ जिल्हे, पालघर २०१४ (ठाणेतून वेगळा), क्षेत्रफळानुसार अहिल्यानगर (अहमदनगर) सर्वात मोठा. MPSC जिल्हा तथ्ये प्रश्नांमध्ये येतात.
प्रश्न २
खालील जोड्या जुळवा:
| नदी | उगम स्थळ |
| ---------- | ----------------- |
| a) गोदावरी | 1) महाबळेश्वर |
| b) कृष्णा | 2) त्र्यंबकेश्वर |
| c) तापी | 3) मुलताई |
| d) भीमा | 4) भीमाशंकर |
A) a-2, b-1, c-3, d-4
B) a-1, b-2, c-4, d-3
C) a-2, b-3, c-1, d-4
D) a-4, b-1, c-2, d-3
उत्तर: A) a-2, b-1, c-3, d-4
स्पष्टीकरण:
गोदावरी – त्र्यंबकेश्वर, कृष्णा – महाबळेश्वर, तापी – मुलताई, भीमा – भीमाशंकर. MPSC नदी-उगम जोडी नेहमी येते.
प्रश्न ३
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
A) महाराष्ट्राची राजधानी – मुंबई
B) उपराजधानी – नागपूर
C) राज्य प्राणी – वाघ
D) राज्य प्राणी – भारतीय जायंट गिलहरी
उत्तर: C) राज्य प्राणी – वाघ
स्पष्टीकरण:
राज्य प्राणी = भारतीय जायंट गिलहरी (शेकरू). वाघ नव्हे. राज्य वृक्ष = आंबा. MPSC राज्य चिन्हे प्रश्नांमध्ये येतात.
प्रश्न ४
ताडोबा-अंधारी राष्ट्रीय उद्यान कोणत्या जिल्ह्यात आहे?
A) नागपूर
B) चंद्रपूर
C) गडचिरोली
D) भंडारा
उत्तर: B) चंद्रपूर
स्पष्टीकरण:
ताडोबा चंद्रपूर जिल्ह्यात. मेलघाट = अमरावती (पहिला व्याघ्र प्रकल्प), पेंच = नागपूर. MPSC उद्यान-जिल्हा जोडी येते.
प्रश्न ५
खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे?
1. अजिंठा-एलोरा लेणी छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यात आहेत.
2. ही युनेस्को जागतिक वारसा स्थळे आहेत.
3. एलोरा येथे कैलास मंदिर आहे.
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: D) १, २ आणि ३
स्पष्टीकरण:
तीनही बरोबर. औरंगाबाद (छत्रपती संभाजीनगर), युनेस्को, कैलास मंदिर. MPSC ऐतिहासिक स्थळे प्रश्नांमध्ये येतात.
प्रश्न ६
लोणार सरोवर कोणत्या जिल्ह्यात आहे आणि कसे तयार झाले?
A) अकोला, ज्वालामुखी
B) बुलढाणा, उल्कापात
C) वाशिम, भूकंप
D) परभणी, मानवनिर्मित
उत्तर: B) बुलढाणा, उल्कापात
स्पष्टीकरण:
लोणार = बुलढाणा, उल्कापातापासून तयार खारट सरोवर. महाराष्ट्रातील एकमेव असे सरोवर. MPSC नैसर्गिक स्थळे प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न ७
खालील जोड्या जुळवा:
| किल्ला / स्थळ | जिल्हा / संबंधित |
| --------------- | --------------------- |
| a) शिवनेरी | 1) सातारा |
| b) प्रतापगड | 2) पुणे (जुन्नर) |
| c) रायगड | 3) रायगड |
| d) कोयना धरण | 4) सातारा |
A) a-2, b-1, c-3, d-4
B) a-1, b-2, c-4, d-3
C) a-2, b-3, c-1, d-4
D) a-4, b-1, c-2, d-3
उत्तर: A) a-2, b-1, c-3, d-4
स्पष्टीकरण:
शिवनेरी – पुणे, प्रतापगड – सातारा, रायगड – रायगड, कोयना – सातारा. MPSC किल्ला-जिल्हा जोडी येते.
प्रश्न ८
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
A) महाराष्ट्र दिन – १ मे
B) महाराष्ट्र स्थापना – १ मे १९६०
C) शिवजयंती – १९ फेब्रुवारी
D) महाराष्ट्र दिन – १५ ऑगस्ट
उत्तर: D) महाराष्ट्र दिन – १५ ऑगस्ट
स्पष्टीकरण:
महाराष्ट्र दिन = १ मे (१९६० स्थापना). शिवजयंती = १९ फेब्रुवारी. MPSC तारखांचे प्रश्न येतात.
प्रश्न ९
पंढरपूर कोणत्या नदीच्या काठावर आहे?
A) गोदावरी
B) भीमा
C) कृष्णा
D) तापी
उत्तर: B) भीमा
स्पष्टीकरण:
पंढरपूर – भीमा नदी, सोलापूर जिल्हा, विठ्ठल मंदिर, वारकरी संप्रदाय. MPSC धार्मिक स्थळ-नदी जोडी येते.
प्रश्न १०
खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे?
1. नागपूरला ऑरेंज सिटी म्हणतात.
2. पुण्याला ऑक्सफर्ड ऑफ द ईस्ट म्हणतात.
3. मुंबई भारताची आर्थिक राजधानी आहे.
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: D) १, २ आणि ३
स्पष्टीकरण:
तीनही बरोबर. नागपूर-संत्री, पुणे-शिक्षण/IT, मुंबई-आर्थिक केंद्र. MPSC शहर वैशिष्ट्ये प्रश्नांमध्ये येतात.
प्रश्न ११
महाराष्ट्रातील पहिला व्याघ्र प्रकल्प कोणता?
A) ताडोबा
B) मेलघाट
C) पेंच
D) नागझिरा
उत्तर: B) मेलघाट
स्पष्टीकरण:
मेलघाट (अमरावती) – पहिला व्याघ्र प्रकल्प (१९७३-७४). ताडोबा नंतर. MPSC ‘पहिला’ शब्द असलेले प्रश्न येतात.
प्रश्न १२
खालील जोड्या जुळवा:
| धरण | नदी / जिल्हा |
| ---------- | ---------------------- |
| a) कोयना | 1) गोदावरी, संभाजीनगर |
| b) जयक्वाडी| 2) कोयना, सातारा |
| c) उजनी | 3) भीमा |
| d) जायकवाडी| 4) गोदावरी |
A) a-2, b-1, c-3, d-1
B) a-1, b-2, c-4, d-3
C) a-2, b-4, c-3, d-1
D) a-2, b-1, c-3, d-4
उत्तर: A) a-2, b-1, c-3, d-1
स्पष्टीकरण:
कोयना – कोयना नदी, सातारा. जयक्वाडी/जायकवाडी – गोदावरी, छत्रपती संभाजीनगर. उजनी – भीमा. MPSC धरण-नदी जोडी येते.
प्रश्न १३
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
A) शिवाजी महाराजांचा जन्म – शिवनेरी, १९ फेब्रुवारी १६३०
B) राज्याभिषेक – रायगड, ६ जून १६७४
C) अफझलखान वध – प्रतापगड, १६५९
D) जन्म – रायगड, १६३०
उत्तर: D) जन्म – रायगड, १६३०
स्पष्टीकरण:
जन्म शिवनेरी (पुणे), राज्याभिषेक रायगड. विधान D चुकीचे. MPSC शिवाजी तथ्ये प्रश्नांमध्ये येतात.
प्रश्न १४
सह्याद्री बायोस्फिअर रिझर्व्ह कशाशी संबंधित आहे?
A) विदर्भ
B) पश्चिम घाट
C) मराठवाडा
D) खानदेश
उत्तर: B) पश्चिम घाट
स्पष्टीकरण:
सह्याद्री बायोस्फिअर = पश्चिम घाट, महाराष्ट्रातील महत्त्वाचे संरक्षित क्षेत्र. MPSC पर्यावरण-भूगोल प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न १५
खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे?
1. लोकसंख्येनुसार मुंबई उपनगर सर्वात मोठा जिल्हा.
2. क्षेत्रफळानुसार मुंबई शहर सर्वात लहान जिल्हा.
3. नागपूर उपराजधानी आहे.
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: D) १, २ आणि ३
स्पष्टीकरण:
तीनही बरोबर. लोकसंख्या – मुंबई उपनगर, क्षेत्रफळ लहान – मुंबई शहर, उपराजधानी – नागपूर. MPSC जिल्हा तुलना प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न १६
शिरडी कोणत्या जिल्ह्यात आहे?
A) नाशिक
B) अहिल्यानगर (अहमदनगर)
C) पुणे
D) बीड
उत्तर: B) अहिल्यानगर (अहमदनगर)
स्पष्टीकरण:
शिरडी – अहिल्यानगर जिल्हा, साईबाबा मंदिर. MPSC धार्मिक पर्यटन स्थळ-जिल्हा जोडी येते.
प्रश्न १७
खालील जोड्या जुळवा:
| शहर / स्थळ | वैशिष्ट्य |
| -------------- | ---------------------- |
| a) कोल्हापूर | 1) संत्री |
| b) नागपूर | 2) महालक्ष्मी, चप्पल |
| c) नाशिक | 3) गोदावरी, कुंभमेळा |
| d) औरंगाबाद | 4) अजिंठा-एलोरा |
A) a-2, b-1, c-3, d-4
B) a-1, b-2, c-4, d-3
C) a-2, b-3, c-1, d-4
D) a-4, b-1, c-2, d-3
उत्तर: A) a-2, b-1, c-3, d-4
स्पष्टीकरण:
कोल्हापूर – महालक्ष्मी/चप्पल, नागपूर – संत्री, नाशिक – गोदावरी/कुंभ, औरंगाबाद – लेणी. MPSC शहर-वैशिष्ट्य जोडी येते.
प्रश्न १८
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
A) सिंधुदुर्ग किल्ला शिवाजी महाराजांनी बांधला
B) तोरणा किल्ला पहिला जिंकलेला किल्ला
C) रायगड स्वराज्याची राजधानी
D) शिवनेरी किल्ला सातारा जिल्ह्यात आहे
उत्तर: D) शिवनेरी किल्ला सातारा जिल्ह्यात आहे
स्पष्टीकरण:
शिवनेरी = पुणे जिल्हा (जुन्नर). सातारा नव्हे. MPSC किल्ला-जिल्हा अचूकता तपासते.
प्रश्न १९
छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ कोठे आहे?
A) पुणे
B) नागपूर
C) मुंबई
D) औरंगाबाद
उत्तर: C) मुंबई
स्पष्टीकरण:
मुंबई – छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ. भारतातील सर्वात व्यस्त विमानतळांपैकी एक. MPSC विमानतळ-नाव प्रश्नांमध्ये येते.
प्रश्न २०
खालीलपैकी कोणते पूर्णपणे योग्य आहे?
1. गोदावरी – महाराष्ट्रातील सर्वात लांब नदी
2. कळसूबाई – महाराष्ट्रातील सर्वात उंच शिखर
3. सह्याद्री – उत्तर-दक्षिण दिशेने
A) फक्त १ आणि २
B) फक्त २ आणि ३
C) फक्त १ आणि ३
D) १, २ आणि ३
उत्तर: D) १, २ आणि ३
स्पष्टीकरण:
तीनही बरोबर. गोदावरी सर्वात लांब, कळसूबाई (अहमदनगर) सर्वात उंच, सह्याद्री उत्तर-दक्षिण. MPSC भूगोल तथ्ये प्रश्नांमध्ये येतात.
📚 झटपट पुनरावलोकन
- जिल्हे – ३६ | पालघर – २०१४ | सर्वात मोठा – अहमदनगर
- गोदावरी – त्र्यंबकेश्वर | कृष्णा – महाबळेश्वर
- राज्य प्राणी – जायंट गिलहरी | ताडोबा – चंद्रपूर
- लोणार – बुलढाणा, उल्कापात
- शिवनेरी – पुणे | रायगड – राजधानी
- महाराष्ट्र दिन – १ मे १९६०
- मेलघाट – पहिला व्याघ्र प्रकल्प
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत: