महाराष्ट्र सामान्य ज्ञान | MPSC साठी 20 महत्त्वाचे प्रश्न व उत्तरे (भाग 2)
सूचना: प्रत्येक प्रश्न स्वतः सोडवा. नंतर उत्तर व स्पष्टीकरण वाचा.
प्रश्न १
महाराष्ट्रात एकूण किती जिल्हे आहेत?
A) ३४
B) ३५
C) ३६
D) ३७
उत्तर: C) ३६
स्पष्टीकरण:
महाराष्ट्रात सध्या ३६ जिल्हे आहेत. पालघर हा नवीन जिल्हा २०१४ मध्ये ठाणेपासून वेगळा करण्यात आला. MPSC परीक्षेत जिल्ह्यांच्या संख्येचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी ३६ जिल्हे आणि नवीन जिल्हा पालघर लक्षात ठेवावा.
प्रश्न २
महाराष्ट्रातील सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेला जिल्हा कोणता आहे?
A) पुणे
B) मुंबई उपनगर
C) ठाणे
D) नागपूर
उत्तर: B) मुंबई उपनगर
स्पष्टीकरण:
लोकसंख्येनुसार मुंबई उपनगर हा महाराष्ट्रातील सर्वात मोठा जिल्हा आहे. त्यानंतर पुणे आणि ठाणे येतात. MPSC मध्ये लोकसंख्या आणि क्षेत्रफळाचे प्रश्न वेगवेगळे येतात. विद्यार्थ्यांनी हा फरक लक्षात ठेवावा.
प्रश्न ३
अजिंठा आणि एलोरा लेणी कोणत्या जिल्ह्यात आहेत?
A) नाशिक
B) छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)
C) जालना
D) अकोला
उत्तर: B) छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)
स्पष्टीकरण:
अजिंठा आणि एलोरा लेणी छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यात आहेत. ही युनेस्को जागतिक वारसा स्थळे आहेत. MPSC परीक्षेत ऐतिहासिक स्थळांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी जिल्हा आणि वारसा दर्जा लक्षात ठेवावा.
प्रश्न ४
महाराष्ट्रातील एकमेव नैसर्गिक खारट सरोवर कोणते आहे?
A) लोणार
B) तकोली
C) पवना
D) मुळा
उत्तर: A) लोणार
स्पष्टीकरण:
लोणार सरोवर बुलढाणा जिल्ह्यात आहे. हे उल्कापातापासून तयार झालेले खारट पाण्याचे सरोवर आहे. MPSC मध्ये नैसर्गिक स्थळांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी लोणार आणि बुलढाणा लक्षात ठेवावे.
प्रश्न ५
शिवनेरी किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे?
A) पुणे
B) रायगड
C) सातारा
D) नाशिक
उत्तर: A) पुणे
स्पष्टीकरण:
शिवनेरी किल्ला पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यात आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म येथे झाला. MPSC परीक्षेत किल्ल्यांच्या स्थानांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी शिवनेरी-पुणे लक्षात ठेवावे.
प्रश्न ६
महाराष्ट्राचे राज्य प्राणी कोणते आहे?
A) वाघ
B) भारतीय जायंट गिलहरी
C) बारासिंगा
D) बिबट्या
उत्तर: B) भारतीय जायंट गिलहरी
स्पष्टीकरण:
महाराष्ट्राचे राज्य प्राणी भारतीय जायंट गिलहरी (Shekru) आहे. राज्य पक्षी हरीयाळ आहे. MPSC मध्ये राज्य चिन्हे विचारली जातात. विद्यार्थ्यांनी राज्य प्राणी, पक्षी, वृक्ष लक्षात ठेवावेत.
प्रश्न ७
महाराष्ट्राचे राज्य वृक्ष कोणते आहे?
A) आंबा
B) वड
C) पिंपळ
D) जांभूळ
उत्तर: A) आंबा
स्पष्टीकरण:
महाराष्ट्राचे राज्य वृक्ष आंबा आहे. राज्य फुल जरदाळे (Jarul) आहे. MPSC परीक्षेत राज्य चिन्हांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी आंबा (वृक्ष) आणि जरदाळे (फुल) लक्षात ठेवावे.
प्रश्न ८
नागपूर कोणत्यासाठी प्रसिद्ध आहे?
A) संत्री
B) द्राक्षे
C) आंबा
D) केळी
उत्तर: A) संत्री
स्पष्टीकरण:
नागपूर संत्रीसाठी जगप्रसिद्ध आहे. त्याला “ऑरेंज सिटी” म्हणतात. महाराष्ट्राची उपराजधानीही आहे. MPSC मध्ये शहरांच्या वैशिष्ट्यांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी नागपूर-संत्री लक्षात ठेवावे.
प्रश्न ९
पुणे कोणत्यासाठी प्रसिद्ध आहे?
A) IT आणि शिक्षण
B) फक्त शेती
C) फक्त उद्योग
D) खाणकाम
उत्तर: A) IT आणि शिक्षण
स्पष्टीकरण:
पुणे IT हब आणि शैक्षणिक केंद्र म्हणून प्रसिद्ध आहे. “ऑक्सफर्ड ऑफ द ईस्ट” म्हटले जाते. ऑटोमोबाईल उद्योगही येथे आहे. MPSC परीक्षेत शहरांच्या प्रश्नांमध्ये पुणे विचारले जाते. विद्यार्थ्यांनी वैशिष्ट्ये लक्षात ठेवावीत.
प्रश्न १०
महाराष्ट्रातील कोयना धरण कोणत्या जिल्ह्यात आहे?
A) सातारा
B) पुणे
C) रायगड
D) कोल्हापूर
उत्तर: A) सातारा
स्पष्टीकरण:
कोयना धरण सातारा जिल्ह्यात कोयना नदीवर आहे. हे महाराष्ट्रातील महत्त्वाचे जलविद्युत प्रकल्प आहे. १९६७ च्या भूकंपानंतर चर्चेत आले. MPSC मध्ये धरणे आणि जिल्ह्यांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी सातारा-कोयना लक्षात ठेवावे.
प्रश्न ११
जयक्वाडी धरण कोणत्या जिल्ह्यात आहे?
A) छत्रपती संभाजीनगर
B) नांदेड
C) परभणी
D) बीड
उत्तर: A) छत्रपती संभाजीनगर
स्पष्टीकरण:
जयक्वाडी धरण छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद) जिल्ह्यात गोदावरी नदीवर आहे. मराठवाड्यातील महत्त्वाचे सिंचन प्रकल्प आहे. MPSC परीक्षेत धरणे आणि नद्यांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी स्थान लक्षात ठेवावे.
प्रश्न १२
महाराष्ट्रातील पहिले बायोस्फिअर रिझर्व्ह कोणते आहे?
A) सह्याद्री
B) ताडोबा
C) मेलघाट
D) कोयना
उत्तर: A) सह्याद्री
स्पष्टीकरण:
सह्याद्री बायोस्फिअर रिझर्व्ह महाराष्ट्रातील पहिले आहे. पश्चिम घाटात पसरले आहे. MPSC मध्ये संरक्षित क्षेत्रांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी सह्याद्री बायोस्फिअर लक्षात ठेवावे.
प्रश्न १३
वारकरी संप्रदायाचे मुख्य केंद्र कोणते आहे?
A) नाशिक
B) पंढरपूर
C) शिरडी
D) तुळजापूर
उत्तर: B) पंढरपूर
स्पष्टीकरण:
पंढरपूर हे वारकरी संप्रदायाचे मुख्य केंद्र आहे. विठ्ठल-रूक्मिणी मंदिर येथे आहे. आषाढी आणि कार्तिकी एकादशीला वारी निघते. MPSC परीक्षेत धार्मिक स्थळांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी पंढरपूर-भीमा नदी लक्षात ठेवावे.
प्रश्न १४
शिरडी कोणत्या जिल्ह्यात आहे?
A) अहमदनगर
B) नाशिक
C) पुणे
D) बीड
उत्तर: A) अहमदनगर
स्पष्टीकरण:
शिरडी अहिल्यानगर (अहमदनगर) जिल्ह्यात आहे. साई बाबा मंदिरासाठी जगप्रसिद्ध आहे. MPSC मध्ये धार्मिक पर्यटन स्थळांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी शिरडी-अहमदनगर लक्षात ठेवावे.
प्रश्न १५
महाराष्ट्रातील मुख्य औद्योगिक शहर कोणते आहे?
A) मुंबई
B) पुणे
C) नागपूर
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व
स्पष्टीकरण:
मुंबई आर्थिक केंद्र, पुणे ऑटो व IT, नागपूर व्यापार व संत्री उद्योगासाठी प्रसिद्ध आहे. महाराष्ट्र हा औद्योगिकदृष्ट्या अग्रगण्य राज्य आहे. MPSC परीक्षेत उद्योग आणि शहरांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी प्रमुख शहरे लक्षात ठेवावीत.
प्रश्न १६
छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ कोठे आहे?
A) पुणे
B) मुंबई
C) नागपूर
D) औरंगाबाद
उत्तर: B) मुंबई
स्पष्टीकरण:
छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ मुंबईत आहे. हा भारतातील सर्वात व्यस्त विमानतळांपैकी एक आहे. MPSC मध्ये विमानतळांच्या नावांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी मुंबई-शिवाजी विमानतळ लक्षात ठेवावे.
प्रश्न १७
महाराष्ट्रातील कोल्हापूर कोणत्यासाठी प्रसिद्ध आहे?
A) पान आणि ज्वेलरी
B) माहीशी आणि गुळ
C) दोन्ही
D) फक्त पर्यटन
उत्तर: C) दोन्ही
स्पष्टीकरण:
कोल्हापूर महालक्ष्मी मंदिर, कोल्हापुरी चप्पल, पान, गुळ आणि माहीशीसाठी प्रसिद्ध आहे. MPSC परीक्षेत जिल्ह्यांच्या वैशिष्ट्यांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी कोल्हापूरची वैशिष्ट्ये लक्षात ठेवावीत.
प्रश्न १८
नाशिक कोणत्या नदीच्या काठावर आहे?
A) गोदावरी
B) कृष्णा
C) भीमा
D) तापी
उत्तर: A) गोदावरी
स्पष्टीकरण:
नाशिक गोदावरी नदीच्या काठावर आहे. कुंभमेळ्यासाठी प्रसिद्ध आहे. त्र्यंबकेश्वर ज्योतिर्लिंग येथेच आहे. MPSC मध्ये शहरे आणि नद्यांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी नाशिक-गोदावरी लक्षात ठेवावे.
प्रश्न १९
महाराष्ट्रातील सिंधुदुर्ग किल्ला कोणी बांधला?
A) छत्रपती शिवाजी महाराज
B) संभाजी महाराज
C) राजाराम महाराज
D) बाजीराव पेशवा
उत्तर: A) छत्रपती शिवाजी महाराज
स्पष्टीकरण:
सिंधुदुर्ग किल्ला छत्रपती शिवाजी महाराजांनी बांधला. हा समुद्रकिनाऱ्यावरील किल्ला आहे आणि नौदलासाठी महत्त्वाचा होता. MPSC परीक्षेत किल्ल्यांच्या प्रश्नांमध्ये येतो. विद्यार्थ्यांनी शिवाजी-सिंधुदुर्ग लक्षात ठेवावे.
प्रश्न २०
महाराष्ट्र दिन कोणत्या तारखेला साजरा केला जातो?
A) १ मे
B) १५ ऑगस्ट
C) २६ जानेवारी
D) १४ एप्रिल
उत्तर: A) १ मे
स्पष्टीकरण:
महाराष्ट्र दिन १ मे रोजी साजरा केला जातो. १ मे १९६० रोजी महाराष्ट्र राज्याची स्थापना झाली. हा दिवस कामगार दिनही आहे. MPSC परीक्षेत तारखांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी १ मे १९६० लक्षात ठेवावे.
📚 झटपट पुनरावलोकन
- एकूण जिल्हे – ३६
- सर्वात जास्त लोकसंख्या – मुंबई उपनगर
- लोणार सरोवर – बुलढाणा
- राज्य प्राणी – भारतीय जायंट गिलहरी
- राज्य वृक्ष – आंबा
- नागपूर – संत्री
- कोयना धरण – सातारा
- महाराष्ट्र दिन – १ मे
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत: