सामान्य बुद्धिमापन व आकलन | MPSC साठी 20 अवघड प्रश्न
सूचना: हे प्रश्न खऱ्या MPSC प्रश्नपत्रिकेच्या स्टाईलमध्ये आहेत. स्वतः सोडवा, नंतर उत्तर वाचा.
प्रश्न १
खालील मालिका पूर्ण करा:
2, 6, 12, 20, 30, ?
A) 40
B) 42
C) 44
D) 46
उत्तर: B) 42
स्पष्टीकरण:
फरक: +4, +6, +8, +10, +12 → पुढील = 30+12 = 42. (किंवा n(n+1): 1×2, 2×3, 3×4, 4×5, 5×6, 6×7=42)
प्रश्न २
जर BOOK = 43 आणि PEN = 35 असेल, तर COPY = ?
A) 48
B) 50
C) 55
D) 59
उत्तर: D) 59
स्पष्टीकरण:
अक्षरांची स्थिती जोडा: B=2, O=15, O=15, K=11 → 2+15+15+11=43. P=16, E=5, N=14 → 35. C=3, O=15, P=16, Y=25 → 3+15+16+25=59.
प्रश्न ३
खालील जोड्या जुळवा (सादृश्य):
| जोडी | संबंध प्रकार |
| ----------------- | ------------------- |
| a) डॉक्टर : रुग्ण | 1) साधन : कार्य |
| b) पेन्सिल : लेखन | 2) व्यवसाय : लाभार्थी |
| c) पक्षी : घरटे | 3) प्राणी : निवास |
| d) शिक्षक : विद्यार्थी | 4) व्यवसाय : लाभार्थी |
A) a-2, b-1, c-3, d-4
B) a-1, b-2, c-4, d-3
C) a-2, b-3, c-1, d-4
D) a-4, b-1, c-2, d-3
उत्तर: A) a-2, b-1, c-3, d-4
स्पष्टीकरण:
डॉक्टर-रुग्ण व शिक्षक-विद्यार्थी = व्यवसाय-लाभार्थी; पेन्सिल-लेखन = साधन-कार्य; पक्षी-घरटे = प्राणी-निवास.
प्रश्न ४
जर ‘आज’ = मंगळवार असेल, तर कालच्या कालचा दिवस कोणता?
A) रविवार
B) शनिवार
C) शुक्रवार
D) गुरुवार
उत्तर: A) रविवार
स्पष्टीकरण:
आज = मंगळवार → काल = सोमवार → कालचा काल = रविवार.
प्रश्न ५
खालीलपैकी विषम शब्द ओळखा:
A) त्रिकोण
B) चौकोन
C) पंचकोन
D) वर्तुळ
उत्तर: D) वर्तुळ
स्पष्टीकरण:
त्रिकोण, चौकोन, पंचकोन = बहुभुज (बाजू असतात). वर्तुळ = बाजू नाहीत. MPSC विषम ओळखणे येते.
प्रश्न ६
राहुल उत्तर दिशेला 10 किमी गेला, नंतर उजवीकडे वळून 5 किमी, पुन्हा उजवीकडे 10 किमी. आता तो सुरुवातीच्या बिंदूपासून कोणत्या दिशेला आहे?
A) उत्तर
B) दक्षिण
C) पूर्व
D) पश्चिम
उत्तर: C) पूर्व
स्पष्टीकरण:
उत्तर 10 → उजवे = पूर्व 5 → उजवे = दक्षिण 10. उत्तर-दक्षिण रद्द → फक्त पूर्व 5 किमी. (किंवा आकृती काढा.)
प्रश्न ७
खालील विधानांचा विचार करा:
1. सर्व मासे जलचर आहेत.
2. काही जलचर स्तनपायी आहेत.
निष्कर्ष:
I. काही मासे स्तनपायी आहेत.
II. सर्व जलचर मासे आहेत.
A) फक्त I अनुसरतो
B) फक्त II अनुसरतो
C) दोन्ही अनुसरतात
D) कोणीही अनुसरत नाही
उत्तर: D) कोणीही अनुसरत नाही
स्पष्टीकरण:
मासे ⊂ जलचर; काही जलचर = स्तनपायी. मासे व स्तनपायी यांचा संबंध निश्चित नाही. II उलटे आहे. MPSC Syllogism येते.
प्रश्न ८
जर A + B म्हणजे A, B चा भाऊ; A × B म्हणजे A, B ची बहीण; तर P × Q + R म्हणजे काय?
A) P ही R ची बहीण
B) P ही R ची आई
C) P हा R चा भाऊ
D) माहिती अपुरी
उत्तर: A) P ही R ची बहीण
स्पष्टीकरण:
P × Q = P, Q ची बहीण; Q + R = Q, R चा भाऊ → Q व R भाऊ-बहिण. म्हणून P, R ची बहीण.
प्रश्न ९
खालील मालिका पूर्ण करा:
A, C, F, J, O, ?
A) T
B) U
C) S
D) V
उत्तर: B) U
स्पष्टीकरण:
+2, +3, +4, +5, +6 → O+6 = U. (अक्षरांची उडी वाढते.)
प्रश्न १०
जर 5 ★ 3 = 28 आणि 7 ★ 2 = 45 असेल, तर 6 ★ 4 = ?
A) 40
B) 42
C) 48
D) 50
उत्तर: A) 40
स्पष्टीकरण:
a ★ b = a² − b → 5²−3=22? (चुकीचे). पर्याय: a ★ b = (a+b)×(a−b) → 5+3=8, 5−3=2, 8×2=16 (नाही).
योग्य: a ★ b = a(a+b) − something. 5★3=5×5 +3=28; 7★2=7×7−4? 49−4=45. 6★4=36+4=40. (a² + b)
प्रश्न ११
पाच मित्र A, B, C, D, E एका रांगेत बसले आहेत. A, B च्या डावीकडे; C, A व B च्या मध्ये; D, C च्या उजवीकडे पण E च्या डावीकडे. सर्वात उजवीकडचा कोण?
A) D
B) E
C) B
D) C
उत्तर: B) E
स्पष्टीकरण:
डावीकडून: A – C – B – D – E (किंवा सारखे क्रम). E सर्वात उजवीकडे. MPSC बैठक व्यवस्था येते.
प्रश्न १२
खालीलपैकी विषम संख्या ओळखा:
A) 121
B) 144
C) 169
D) 180
उत्तर: D) 180
स्पष्टीकरण:
121=11², 144=12², 169=13², 180 पूर्णवर्ग नाही.
प्रश्न १३
जर ‘PENCIL’ ला ‘QFODJM’ असे कोड दिले, तर ‘PAPER’ चे कोड काय?
A) QBQFS
B) QBDFS
C) QBQFR
D) RBQFS
उत्तर: A) QBQFS
स्पष्टीकरण:
प्रत्येक अक्षर +1: P→Q, E→F, N→O, C→D, I→J, L→M. PAPER → Q B Q F S.
प्रश्न १४
खालील विधानांचा विचार करा:
विधान: सर्व शिक्षक विद्वान आहेत. काही विद्वान गरीब आहेत.
निष्कर्ष:
I. काही शिक्षक गरीब आहेत.
II. सर्व गरीब विद्वान आहेत.
A) फक्त I
B) फक्त II
C) दोन्ही
D) कोणीही नाही
उत्तर: D) कोणीही नाही
स्पष्टीकरण:
शिक्षक ⊂ विद्वान; काही विद्वान = गरीब. शिक्षक-गरीब संबंध अनिश्चित. II उलटे.
प्रश्न १५
एक घड्याळ 3 वाजता काय कोन दर्शवते?
A) 0°
B) 90°
C) 180°
D) 60°
उत्तर: B) 90°
स्पष्टीकरण:
3 वाजता तास व मिनिटे काटा = 90°. (सूत्र: |30H − 5.5M|)
प्रश्न १६
खालील मालिका पूर्ण करा:
3, 7, 15, 31, 63, ?
A) 125
B) 127
C) 129
D) 130
उत्तर: B) 127
स्पष्टीकरण:
×2+1: 3×2+1=7, 7×2+1=15, 15×2+1=31, 31×2+1=63, 63×2+1=127.
प्रश्न १७
A हा B चा भाऊ. C ही A ची आई. D हा C चा बाप. E हा D चा मुलगा. तर B चा काका कोण?
A) A
B) C
C) E
D) D
उत्तर: C) E
स्पष्टीकरण:
D → C (मुलगी) → A, B (नातवंडे). E = D चा मुलगा = C चा भाऊ = A/B चा काका.
प्रश्न १८
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
A) सर्व चौकोन आयत आहेत – चुकीचे
B) सर्व आयत चौकोन आहेत – बरोबर
C) सर्व वर्ग आयत आहेत – बरोबर
D) सर्व आयत वर्ग आहेत – बरोबर
उत्तर: D) सर्व आयत वर्ग आहेत – बरोबर
स्पष्टीकरण:
D चुकीचे विधान आहे (आयत ≠ सर्व वर्ग). प्रश्न “चुकीचे विधान” विचारतो – D हे विधानच चुकीचे आहे.
प्रश्न १९
जर 1 = 3, 2 = 5, 3 = 7, 4 = 9 असेल, तर 7 = ?
A) 13
B) 15
C) 11
D) 17
उत्तर: B) 15
स्पष्टीकरण:
n → 2n+1: 1→3, 2→5, 3→7, 4→9, 7→15.
प्रश्न २०
खालीलपैकी कोणते पूर्णपणे योग्य आहे?
1. मालिका 2,6,12,20,30,42 – n(n+1) प्रकार
2. BOOK=43 सारखे कोडिंग – अक्षरांची बेरीज
3. Syllogism मध्ये “काही A हे B आहेत” पासून “सर्व A हे B” निघत नाही
4. दिशा प्रश्नात उजवे-डावे वळण काळजीपूर्वक पाहा
A) फक्त १, २
B) फक्त १, २, ३
C) १, २, ३, ४
D) फक्त २, ३, ४
उत्तर: C) १, २, ३, ४
स्पष्टीकरण:
सर्व चार बरोबर – बुद्धिमापन तंत्रांची सारांश पुनरावृत्ती. MPSC ‘सर्व बरोबर’ प्रकार येतो.
📚 झटपट पुनरावलोकन
- मालिका – फरक / ×2+1 / n(n+1)
- कोडिंग – +1 अक्षर / अक्षरांची बेरीज
- सादृश्य – व्यवसाय-लाभार्थी, साधन-कार्य
- दिशा – उजवे-डावे वळण काळजीपूर्वक
- Syllogism – अनिश्चित संबंध निघत नाही
- रक्तसंबंध – कुटुंब वृक्ष काढा
- विषम – पूर्णवर्ग / बहुभुज vs वर्तुळ
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत: