1. चालू घडामोडी
- राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय महत्त्वाच्या संस्था, योजना, क्रीडा, विज्ञान व महाराष्ट्रातील घटना लक्षात ठेवा.
- उदा. NPCI, UIDAI, WHO, G20, महत्त्वाचे पुरस्कार, नवीन योजना इ.
2. टक्केवारी व नफा-तोटा
- टक्केवारी: (संख्या × टक्के) / १००
- एखाद्या संख्येच्या टक्केवारीत दुसरी संख्या = (दुसरी / पहिली) × १००
- नफा: विक्री किंमत (SP) > खरेदी किंमत (CP)
- तोटा: SP < CP
- नफा % = (नफा / CP) × १००
- तोटा % = (तोटा / CP) × १००
- SP = CP × (१०० + नफा%) / १००
3. बुद्धिमापन – मालिका व कोडिंग
- संख्या मालिका: ×२, +३, वर्ग, घन इ. पॅटर्न शोधा
- अक्षर मालिका: एक/दोन अक्षरे सोडून, उलट क्रम
- कोडिंग: अक्षरांना आकडे, पुढील/मागील अक्षर, उलट अक्षरे
- उदा. A=१, B=२... किंवा A=Z, B=Y पद्धत
सूचना: वरील माहिती वाचून समजून घ्या. नंतर प्रश्न स्वतः सोडवा.
अ) चालू घडामोडी (प्रश्न १ ते १०)
प्रश्न १
NPCI चे पूर्ण रूप काय आहे?
A) National Payments Corporation of India
B) National Public Credit Institute
C) New Payment Council of India
D) National Planning Commission of India
उत्तर: A) National Payments Corporation of India
स्पष्टीकरण: UPI, RuPay, BHIM इ. NPCI अंतर्गत येतात.
प्रश्न २
UIDAI कोणत्या मंत्रालयाच्या अंतर्गत येते?
A) गृह मंत्रालय
B) इलेक्ट्रॉनिक्स व माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय
C) वित्त मंत्रालय
D) संरक्षण मंत्रालय
उत्तर: B) इलेक्ट्रॉनिक्स व माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय
स्पष्टीकरण: आधार UIDAI द्वारे जारी केले जाते.
प्रश्न ३
‘भारतनेट’ प्रकल्पाचा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) फक्त शहरे जोडणे
B) ग्रामीण भागात ब्रॉडबँड पोहोचवणे
C) फक्त मोबाइल टॉवर
D) फक्त ५जी
उत्तर: B) ग्रामीण भागात ब्रॉडबँड पोहोचवणे
स्पष्टीकरण: डिजिटल इंडिया अंतर्गत महत्त्वाचा प्रकल्प.
प्रश्न ४
ऑलिंपिक खेळांमध्ये भारताने सर्वाधिक पदके कोणत्या वर्षी मिळवली?
A) २००८
B) २०१२
C) २०२० (टोकियो)
D) २०२४
उत्तर: C) २०२० (टोकियो)
स्पष्टीकरण: टोकियो ऑलिंपिकमध्ये भारताने ७ पदके मिळवली (तेव्हापर्यंत सर्वाधिक).
प्रश्न ५
‘अमृत’ योजना कशाशी संबंधित आहे?
A) शेती
B) शहरी पायाभूत सुविधा व पाणीपुरवठा
C) फक्त शिक्षण
D) फक्त आरोग्य
उत्तर: B) शहरी पायाभूत सुविधा व पाणीपुरवठा
स्पष्टीकरण: Atal Mission for Rejuvenation and Urban Transformation.
प्रश्न ६
महाराष्ट्रातील ‘मुंबई’ शहर कोणत्या खाडीवर वसले आहे?
A) पुणे खाडी
B) ठाणे खाडी व अरब सागर
C) नाशिक खाडी
D) कोल्हापूर खाडी
उत्तर: B) ठाणे खाडी व अरब सागर
स्पष्टीकरण: मुंबई द्वीपकल्पीय शहर आहे.
प्रश्न ७
‘नॅनो’ उपग्रह कोणत्या संस्थेने प्रक्षेपित केले?
A) NASA
B) ISRO
C) SpaceX
D) CNSA
उत्तर: B) ISRO
स्पष्टीकरण: ISRO ने अनेक नॅनो व मायक्रो उपग्रह प्रक्षेपित केले आहेत.
प्रश्न ८
‘G7’ मध्ये किती देश आहेत?
A) ५
B) ७
C) १०
D) २०
उत्तर: B) ७
स्पष्टीकरण: Group of Seven – प्रमुख विकसित देश.
प्रश्न ९
‘स्वच्छ भारत अभियान’ कोणत्या वर्षी सुरू झाले?
A) २०१२
B) २०१४
C) २०१५
D) २०१६
उत्तर: B) २०१४
स्पष्टीकरण: २ ऑक्टोबर २०१४ रोजी सुरू.
प्रश्न १०
महाराष्ट्राचे राज्य प्राणी कोणते आहे?
A) वाघ
B) शेकरू (Indian Giant Squirrel)
C) सिंह
D) हरीण
उत्तर: B) शेकरू (Indian Giant Squirrel)
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्राचे राज्य प्राणी शेकरू आहे.
ब) टक्केवारी व नफा-तोटा (प्रश्न ११ ते २०)
प्रश्न ११
२०० चा २५% किती?
A) २५
B) ४०
C) ५०
D) ६०
उत्तर: C) ५०
स्पष्टीकरण: (२५/१००) × २०० = ५०.
प्रश्न १२
एखाद्या वस्तूची खरेदी किंमत ४०० रुपये व विक्री किंमत ५०० रुपये असल्यास नफा % किती?
A) २०%
B) २५%
C) ३०%
D) १५%
उत्तर: B) २५%
स्पष्टीकरण: नफा = १००; नफा % = (१००/४००)×१०० = २५%.
प्रश्न १३
खरेदी किंमत ६०० रुपये व तोटा १०% असल्यास विक्री किंमत किती?
A) ५४०
B) ५६०
C) ५८०
D) ५२०
उत्तर: A) ५४०
स्पष्टीकरण: SP = ६०० × (९०/१००) = ५४०.
प्रश्न १४
८० चा १५% + २० चा २५% = ?
A) १५
B) १७
C) २०
D) २५
उत्तर: B) १७
स्पष्टीकरण: १२ + ५ = १७.
प्रश्न १५
एखाद्या संख्येच्या २०% = ५० असल्यास ती संख्या किती?
A) २००
B) २५०
C) ३००
D) १५०
उत्तर: B) २५०
स्पष्टीकरण: (२०/१००) × x = ५० → x = २५०.
प्रश्न १६
नफा २०% व विक्री किंमत ६०० रुपये असल्यास खरेदी किंमत किती?
A) ४८०
B) ५००
C) ५२०
D) ५५०
उत्तर: B) ५००
स्पष्टीकरण: CP = SP × १०० / (१००+नफा%) = ६०० × १०० / १२० = ५००.
प्रश्न १७
१२०० रु. वर १०% नफा मिळवण्यासाठी विक्री किंमत किती असावी?
A) १३००
B) १३२०
C) १३५०
D) १४००
उत्तर: B) १३२०
स्पष्टीकरण: SP = १२०० × १.१० = १३२०.
प्रश्न १८
एखाद्या वस्तूवर २५% तोटा झाल्यास व तोटा रक्कम १०० रुपये असल्यास खरेदी किंमत किती?
A) ३००
B) ४००
C) ५००
D) ६००
उत्तर: B) ४००
स्पष्टीकरण: २५% = १०० → १००% = ४००.
प्रश्न १९
५०% of ४०% of २०० = ?
A) ३०
B) ४०
C) ५०
D) ६०
उत्तर: B) ४०
स्पष्टीकरण: ४०% of २०० = ८०; ५०% of ८० = ४०.
प्रश्न २०
खरेदी किंमत ८०० व नफा १५% असल्यास विक्री किंमत किती?
A) ९००
B) ९२०
C) ९४०
D) ९६०
उत्तर: B) ९२०
स्पष्टीकरण: SP = ८०० × १.१५ = ९२०.
क) बुद्धिमापन – मालिका व कोडिंग (प्रश्न २१ ते ३०)
प्रश्न २१
मालिका: ३, ६, १२, २४, ?
A) ३६
B) ४८
C) ४०
D) ३०
उत्तर: B) ४८
स्पष्टीकरण: प्रत्येक ×२.
प्रश्न २२
मालिका: २, ५, १०, १७, ?
A) २४
B) २६
C) २८
D) ३०
उत्तर: B) २६
स्पष्टीकरण: +३, +५, +७, +९ (विषम संख्यांनी वाढ).
प्रश्न २३
जर APPLE = ५०, तर ORANGE = ? (अक्षरांच्या क्रमसंख्या बेरीज)
A) ६०
B) ६३
C) ५७
D) ७०
उत्तर: B) ६३
स्पष्टीकरण: O=१५+R=१८+A=१+N=१४+G=७+E=५ = ६०? Wait – recalculate properly: 15+18+1+14+7+5=60. Adjust to correct common pattern or keep consistent. Actually standard is often position sum. Let us set correct: Common question uses A=1... Z=26. ORANGE = 15+18+1+14+7+5=60. Change option.
उत्तर: A) ६०
स्पष्टीकरण: O=१५, R=१८, A=१, N=१४, G=७, E=५ → बेरीज ६०.
प्रश्न २४
जर ‘MANGO’ ला ‘NZOHP’ असे कोड केले असेल, तर ‘APPLE’ चे कोड काय?
A) BQQMF
B) ZOOKE
C) BQQMF
D) AQQMF
उत्तर: A) BQQMF
स्पष्टीकरण: प्रत्येक अक्षर +१ (M→N, A→B...).
प्रश्न २५
मालिका: १, ४, ९, १६, २५, ?
A) ३०
B) ३६
C) ४०
D) ४९
उत्तर: B) ३६
स्पष्टीकरण: १², २², ३², ४², ५², ६².
प्रश्न २६
जर ‘WATER’ ला ‘XBUFS’ असे लिहिले असेल, तर ‘EARTH’ चे कोड काय?
A) FBSUI
B) FBSUG
C) FBSUJ
D) EBSUI
उत्तर: A) FBSUI
स्पष्टीकरण: प्रत्येक अक्षर +१.
प्रश्न २७
मालिका: ७, १४, २८, ५६, ?
A) ७०
B) ११२
C) ८४
D) ९८
उत्तर: B) ११२
स्पष्टीकरण: प्रत्येक ×२.
प्रश्न २८
जर ‘DOG’ = २६, ‘CAT’ = २४, तर ‘BAT’ = ?
A) २०
B) २२
C) २३
D) २५
उत्तर: C) २३
स्पष्टीकरण: B=२+A=१+T=२० = २३.
प्रश्न २९
मालिका: Z, X, V, T, ?
A) R
B) S
C) Q
D) P
उत्तर: A) R
स्पष्टीकरण: एक अक्षर सोडून मागे (Z-X-V-T-R).
प्रश्न ३०
जर ‘PEN’ ला ‘QFO’ असे कोड असेल, तर ‘BOOK’ चे कोड काय?
A) CPPL
B) CNNL
C) APPL
D) CPQK
उत्तर: A) CPPL
स्पष्टीकरण: प्रत्येक अक्षर +१ (B→C, O→P, O→P, K→L).
📚 झटपट पुनरावलोकन
- NPCI = National Payments Corporation of India
- स्वच्छ भारत = २०१४ | अमृत = शहरी पायाभूत
- नफा % = (नफा/CP)×१०० | SP = CP × (१००+नफा%)/१००
- मालिका = ×२, वर्ग, +विषम संख्या
- कोडिंग = अक्षर +१ किंवा क्रमसंख्या बेरीज
निष्कर्ष
टक्केवारी-नफा-तोटा सूत्रे व मालिका-कोडिंग पॅटर्न पक्के केल्यास वेळ वाचतो. पुढील भागामध्ये प्रमाण, वेळ-काम व दिशा/रक्तसंबंध येतील.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत: