चालू घडामोडी | Mixed Current Affairs – MPSC 30 महत्त्वाचे प्रश्न (भाग 5)
चालू घडामोडी हा MPSC राज्यसेवा, संयुक्त पूर्व परीक्षा, PSI, STI, ASO तसेच इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा विषय आहे. राष्ट्रीय घटना, आंतरराष्ट्रीय संबंध, महाराष्ट्र सरकारचे निर्णय आणि क्रीडा क्षेत्रातील यश यावर परीक्षेत नियमित प्रश्न विचारले जातात. नियुक्त्या, योजना, जागतिक परिषदा, पदके, Rankings आणि महाराष्ट्रातील विकास कामे यांचा अभ्यास केल्यास चांगले गुण मिळू शकतात.
या प्रश्नसंचामध्ये राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय, महाराष्ट्र आणि क्रीडा क्षेत्रातील अलीकडील महत्त्वाच्या घटनांवर आधारित ३० बहुपर्यायी प्रश्न दिले आहेत. प्रत्येक प्रश्नासोबत योग्य उत्तर आणि सविस्तर स्पष्टीकरण दिले आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांना केवळ उत्तर पाठ करण्याऐवजी संबंधित घटना आणि संकल्पना समजून घेण्यास मदत होईल.
MPSC परीक्षेच्या तयारीमध्ये चालू घडामोडींचे नियमित वाचन आणि पुनरावलोकन करणे उपयुक्त ठरते.
सूचना: प्रत्येक प्रश्न स्वतः सोडवा. नंतर उत्तर व स्पष्टीकरण वाचा.
प्रश्न १
अलीकडेच भारताचे नवीन RBI गव्हर्नर कोण नियुक्त झाले?
A) शक्तिकांत दास
B) संजय मल्होत्रा
C) उर्जित पटेल
D) रघुराम राजन
उत्तर: B) संजय मल्होत्रा
स्पष्टीकरण: संजय मल्होत्रा यांची भारतीय रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर म्हणून नियुक्ती झाली. MPSC परीक्षेत महत्त्वाच्या नियुक्त्या वारंवार विचारल्या जातात. विद्यार्थ्यांनी RBI गव्हर्नर, मुख्य निवडणूक आयुक्त आणि CDS सारख्या पदांची माहिती अपडेट ठेवावी.
प्रश्न २
२०२४ पॅरिस ऑलिंपिकमध्ये भारताने एकूण किती पदके जिंकली?
A) ५
B) ६
C) ७
D) ८
उत्तर: B) ६
स्पष्टीकरण: भारताने १ रौप्य आणि ५ कांस्य असे एकूण ६ पदके जिंकली. MPSC मध्ये ऑलिंपिक पदकांची संख्या आणि खेळाडूंची माहिती विचारली जाते. विद्यार्थ्यांनी नीरज चोप्रा आणि मनु भाकर यांची कामगिरी लक्षात ठेवावी.
प्रश्न ३
महाराष्ट्रात “लाडकी बहिण योजना” अंतर्गत महिलांना दरमहा किती रक्कम मिळते?
A) ₹१०००
B) ₹१५००
C) ₹२०००
D) ₹२५००
उत्तर: B) ₹१५००
स्पष्टीकरण: पात्र महिलांना दरमहा ₹१५०० दिले जातात. महाराष्ट्रातील योजना MPSC च्या महाराष्ट्र GK आणि चालू घडामोडीत महत्त्वाच्या आहेत. विद्यार्थ्यांनी योजनांची रक्कम आणि लाभार्थी लक्षात ठेवावेत.
प्रश्न ४
G20 ची २०२५ मधील शिखर परिषद कोणत्या देशात होणार आहे?
A) भारत
B) ब्राझील
C) दक्षिण आफ्रिका
D) रशिया
उत्तर: C) दक्षिण आफ्रिका
स्पष्टीकरण: २०२५ मध्ये G20 शिखर परिषद दक्षिण आफ्रिकेत आयोजित होणार आहे. आंतरराष्ट्रीय परिषदांचे यजमान देश MPSC मध्ये विचारले जातात. विद्यार्थ्यांनी G20, BRICS आणि SCO चे यजमान देश लक्षात ठेवावेत.
प्रश्न ५
पॅरिस ऑलिंपिक २०२४ मध्ये भारताचे पहिले पदक कोणत्या खेळाडूने जिंकले?
A) नीरज चोप्रा
B) मनु भाकर
C) पी.व्ही. सिंधू
D) मीराबाई चानू
उत्तर: B) मनु भाकर
स्पष्टीकरण: शूटर मनु भाकरने कांस्य पदक जिंकत भारताचे खाते उघडले. MPSC मध्ये “पहिले पदक” आणि “सर्वाधिक पदके” या प्रकारचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी खेळाडूंची कामगिरी लक्षात ठेवावी.
प्रश्न ६
“PM Surya Ghar Muft Bijli Yojana” चा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) मोफत एलपीजी
B) घरगुती सौरऊर्जा प्रोत्साहन
C) मोफत वीज मीटर
D) महिला सक्षमीकरण
उत्तर: B) घरगुती सौरऊर्जा प्रोत्साहन
स्पष्टीकरण: घरगुती सौर पॅनेल बसवण्यासाठी अनुदान दिले जाते. केंद्रीय योजना MPSC मध्ये महत्त्वाच्या आहेत. विद्यार्थ्यांनी योजनेचा उद्देश आणि लाभ लक्षात ठेवावा.
प्रश्न ७
२०२४ T20 क्रिकेट विश्वचषक कोणत्या देशाने जिंकला?
A) ऑस्ट्रेलिया
B) भारत
C) दक्षिण आफ्रिका
D) इंग्लंड
उत्तर: B) भारत
स्पष्टीकरण: भारताने २०२४ चा T20 विश्वचषक जिंकला. क्रिकेट संबंधित प्रश्न MPSC च्या चालू घडामोडीत येतात. विद्यार्थ्यांनी विजेता संघ आणि कर्णधार लक्षात ठेवावा.
प्रश्न ८
महाराष्ट्रात “मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजना” कशासाठी आहे?
A) रात्री वीज
B) दिवसा सौरऊर्जेवर आधारित वीज
C) मोफत खते
D) कर्जमाफी
उत्तर: B) दिवसा सौरऊर्जेवर आधारित वीज
स्पष्टीकरण: शेतकऱ्यांना दिवसा वीज पुरवठा करण्यासाठी ही योजना राबवली जाते. महाराष्ट्रातील कृषी योजना महत्त्वाच्या आहेत. विद्यार्थ्यांनी योजनेचा उद्देश लक्षात ठेवावा.
प्रश्न ९
Global Innovation Index 2024 मध्ये भारत कोणत्या क्रमांकावर होता?
A) ३८
B) ३९
C) ४०
D) ४५
उत्तर: B) ३९
स्पष्टीकरण: भारत Global Innovation Index मध्ये ३९व्या स्थानावर होता. आंतरराष्ट्रीय Rankings MPSC मध्ये विचारल्या जातात. विद्यार्थ्यांनी महत्त्वाचे Index आणि भारताचे स्थान लक्षात ठेवावेत.
प्रश्न १०
नीरज चोप्राने पॅरिस ऑलिंपिक २०२४ मध्ये कोणते पदक जिंकले?
A) सुवर्ण
B) रौप्य
C) कांस्य
D) पदक नाही
उत्तर: B) रौप्य
स्पष्टीकरण: नीरज चोप्राने जॅवलीन थ्रोमध्ये रौप्य पदक जिंकले. MPSC मध्ये वैयक्तिक खेळाडूंच्या पदकांचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी नीरज चोप्राची कामगिरी लक्षात ठेवावी.
प्रश्न ११
अलीकडेच भारताचे मुख्य निवडणूक आयुक्त कोण आहेत?
A) राजीव कुमार
B) ज्ञानेश कुमार
C) सुशील चंद्रा
D) ओम प्रकाश रावत
उत्तर: B) ज्ञानेश कुमार
स्पष्टीकरण: ज्ञानेश कुमार यांची मुख्य निवडणूक आयुक्त म्हणून नियुक्ती झाली. महत्त्वाच्या नियुक्त्या MPSC मध्ये वारंवार येतात. विद्यार्थ्यांनी अशा पदांची माहिती अपडेट ठेवावी.
प्रश्न १२
महाराष्ट्रात अलीकडेच कोणत्या शहराजवळ नवीन आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे काम सुरू आहे?
A) नागपूर
B) सिंडेवाडी (पुणे)
C) नाशिक
D) औरंगाबाद
उत्तर: B) सिंडेवाडी (पुणे)
स्पष्टीकरण: पुणे जवळ सिंडेवाडी येथे नवीन आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे काम सुरू आहे. महाराष्ट्रातील पायाभूत प्रकल्प MPSC मध्ये विचारले जातात. विद्यार्थ्यांनी महत्त्वाचे प्रकल्प लक्षात ठेवावेत.
प्रश्न १३
BRICS ची अलीकडील शिखर परिषद कोणत्या देशात झाली?
A) भारत
B) रशिया
C) चीन
D) ब्राझील
उत्तर: B) रशिया
स्पष्टीकरण: अलीकडील BRICS शिखर परिषद रशियात आयोजित करण्यात आली. आंतरराष्ट्रीय परिषदा MPSC मध्ये महत्त्वाच्या आहेत. विद्यार्थ्यांनी यजमान देश लक्षात ठेवावेत.
प्रश्न १४
अलीकडेच कोणत्या भारतीय क्रिकेटरने आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती जाहीर केली?
A) रोहित शर्मा
B) रविचंद्रन अश्विन
C) जसप्रीत बुमराह
D) के.एल. राहुल
उत्तर: B) रविचंद्रन अश्विन
स्पष्टीकरण: स्पिनर रविचंद्रन अश्विनने आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती घेतली. क्रीडा क्षेत्रातील निवृत्ती आणि विक्रम MPSC मध्ये येतात. विद्यार्थ्यांनी अशी माहिती अपडेट ठेवावी.
प्रश्न १५
“National Quantum Mission” कशाशी संबंधित आहे?
A) अवकाश संशोधन
B) क्वांटम तंत्रज्ञान विकास
C) कृषी सुधारणा
D) आरोग्य सेवा
उत्तर: B) क्वांटम तंत्रज्ञान विकास
स्पष्टीकरण: भारत क्वांटम कंप्युटिंग क्षेत्रात स्वयंपूर्ण होण्यासाठी ही मोहीम राबवत आहे. राष्ट्रीय मोहिमा MPSC मध्ये महत्त्वाच्या आहेत. विद्यार्थ्यांनी मोहिमेचा उद्देश लक्षात ठेवावा.
प्रश्न १६
महाराष्ट्रात अलीकडेच कोणत्या किल्ल्यांच्या समूहाला UNESCO World Heritage प्रस्तावित केले आहे?
A) रायगड व प्रतापगड
B) छत्रपती शिवाजी महाराजांचे किल्ले समूह
C) सिहंगड व शिवनेरी
D) फक्त रायगड
उत्तर: B) छत्रपती शिवाजी महाराजांचे किल्ले समूह
स्पष्टीकरण: शिवाजी महाराजांच्या किल्ल्यांच्या समूहाला UNESCO स्थळ म्हणून प्रस्तावित केले आहे. महाराष्ट्रातील सांस्कृतिक वारसा MPSC मध्ये विचारला जातो. विद्यार्थ्यांनी ही माहिती लक्षात ठेवावी.
प्रश्न १७
पॅरिस ऑलिंपिक २०२४ मध्ये भारताच्या पुरुष हॉकी संघाने कोणते पदक जिंकले?
A) सुवर्ण
B) रौप्य
C) कांस्य
D) पदक नाही
उत्तर: C) कांस्य
स्पष्टीकरण: भारतीय पुरुष हॉकी संघाने कांस्य पदक जिंकले. संघीय खेळांतील पदके MPSC मध्ये येतात. विद्यार्थ्यांनी हॉकी संघाची कामगिरी लक्षात ठेवावी.
प्रश्न १८
“Semicon India” कार्यक्रम कशाशी संबंधित आहे?
A) कृषी
B) सेमीकंडक्टर उत्पादन प्रोत्साहन
C) पर्यटन
D) शिक्षण
उत्तर: B) सेमीकंडक्टर उत्पादन प्रोत्साहन
स्पष्टीकरण: भारत सेमीकंडक्टर उत्पादन क्षेत्रात स्वयंपूर्ण होण्यासाठी हा कार्यक्रम राबवतो. तंत्रज्ञान संबंधित योजना MPSC मध्ये महत्त्वाच्या आहेत. विद्यार्थ्यांनी उद्देश लक्षात ठेवावा.
प्रश्न १९
अलीकडेच कोणत्या भारतीय खेळाडूला खेलरत्न पुरस्कार जाहीर झाला?
A) पी.व्ही. सिंधू
B) नीरज चोप्रा
C) साक्षी मलिक
D) मीराबाई चानू
उत्तर: B) नीरज चोप्रा
स्पष्टीकरण: नीरज चोप्रा यांना खेलरत्न पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. क्रीडा पुरस्कार MPSC मध्ये विचारले जातात. विद्यार्थ्यांनी खेलरत्न आणि अर्जुन पुरस्कार विजेते लक्षात ठेवावेत.
प्रश्न २०
महाराष्ट्रात “जलयुक्त शिवार” योजनेचा नवीन टप्पा कशावर केंद्रित आहे?
A) फक्त धरणे
B) शाश्वत जलसंधारण व भूजल पुनर्भरण
C) नदी जोड प्रकल्प
D) शहरी पाणी पुरवठा
उत्तर: B) शाश्वत जलसंधारण व भूजल पुनर्भरण
स्पष्टीकरण: जलयुक्त शिवार अभियानाचा नवा टप्पा शाश्वत जल व्यवस्थापनावर भर देतो. महाराष्ट्रातील जलसंधारण योजना महत्त्वाच्या आहेत. विद्यार्थ्यांनी उद्देश लक्षात ठेवावा.
प्रश्न २१
अलीकडेच कोणत्या देशाने चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर यशस्वी मोहीम राबवली?
A) अमेरिका
B) चीन
C) भारत
D) रशिया
उत्तर: B) चीन
स्पष्टीकरण: चीनने चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर यशस्वी लँडिंग केले. अंतराळ मोहिमा MPSC मध्ये येतात. विद्यार्थ्यांनी भारताच्या चंद्रयान मोहिमांसोबत तुलना करावी.
प्रश्न २२
२०२४ मध्ये पॅरिस ऑलिंपिकचे आयोजन कोणत्या शहरात झाले?
A) टोकियो
B) पॅरिस
C) लॉस एंजेलिस
D) लंडन
उत्तर: B) पॅरिस
स्पष्टीकरण: २०२४ चे ऑलिंपिक पॅरिस येथे आयोजित झाले. आयोजन शहर MPSC मध्ये विचारले जाते. विद्यार्थ्यांनी पुढील ऑलिंपिकचे शहरही लक्षात ठेवावे.
प्रश्न २३
अलीकडेच भारताने कोणत्या देशासोबत “Logistics Agreement” अधिक दृढ केला?
A) जपान
B) अमेरिका
C) फ्रान्स
D) रशिया
उत्तर: B) अमेरिका
स्पष्टीकरण: भारत-अमेरिका लॉजिस्टिक्स व संरक्षण सहकार्याचे करार अधिक मजबूत झाले. द्विपक्षीय करार MPSC मध्ये येतात. विद्यार्थ्यांनी महत्त्वाचे करार लक्षात ठेवावेत.
प्रश्न २४
महाराष्ट्रात “मुख्यमंत्री युवा कार्यप्रशिक्षण योजना” कशासाठी आहे?
A) शेतकरी कर्जमाफी
B) तरुणांना कौशल्य विकास व इंटर्नशिप
C) महिला बचत गट
D) ज्येष्ठ नागरिक
उत्तर: B) तरुणांना कौशल्य विकास व इंटर्नशिप
स्पष्टीकरण: या योजनेतून तरुणांना प्रात्यक्षिक प्रशिक्षण व स्टायपेंड दिले जाते. महाराष्ट्रातील युवा योजना महत्त्वाच्या आहेत. विद्यार्थ्यांनी उद्देश लक्षात ठेवावा.
प्रश्न २५
अलीकडेच कोणत्या भारतीय महिला शूटरने ऑलिंपिकमध्ये ऐतिहासिक यश मिळवले?
A) मनु भाकर
B) ईशा सिंह
C) अंजुम मोदगिल
D) वरील सर्व
उत्तर: A) मनु भाकर
स्पष्टीकरण: मनु भाकरने पॅरिस ऑलिंपिकमध्ये दोन पदके जिंकत इतिहास घडवला. महिला खेळाडूंच्या यशाचे प्रश्न येतात. विद्यार्थ्यांनी तिची कामगिरी लक्षात ठेवावी.
प्रश्न २६
“India’s first indigenous semiconductor fabrication plant” कोणत्या राज्यात मंजूर झाला?
A) महाराष्ट्र
B) गुजरात
C) कर्नाटक
D) तमिळनाडू
उत्तर: B) गुजरात
स्पष्टीकरण: गुजरातमध्ये सेमीकंडक्टर फॅब्रिकेशन प्लांटला मंजुरी मिळाली. सेमीकंडक्टर क्षेत्र MPSC मध्ये महत्त्वाचे आहे. विद्यार्थ्यांनी राज्य आणि प्रकल्प लक्षात ठेवावा.
प्रश्न २७
अलीकडेच कोणत्या आंतरराष्ट्रीय संघटनेने भारताला महत्त्वाची भूमिका दिली?
A) G20
B) BRICS
C) SCO
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व
स्पष्टीकरण: भारत G20, BRICS आणि SCO मध्ये सक्रिय भूमिका बजावत आहे. आंतरराष्ट्रीय संघटना MPSC मध्ये येतात. विद्यार्थ्यांनी भारताची भूमिका लक्षात ठेवावी.
प्रश्न २८
महाराष्ट्रात “शिवभोजन योजना” कशासाठी प्रसिद्ध आहे?
A) मोफत शिक्षण
B) स्वस्त दराने जेवण
C) महिला सक्षमीकरण
D) शेतकरी कर्जमाफी
उत्तर: B) स्वस्त दराने जेवण
स्पष्टीकरण: शिवभोजन थाली अंतर्गत गरीब नागरिकांना स्वस्त जेवण दिले जाते. महाराष्ट्रातील कल्याणकारी योजना महत्त्वाच्या आहेत. विद्यार्थ्यांनी उद्देश लक्षात ठेवावा.
प्रश्न २९
खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) पॅरिस ऑलिंपिक २०२४ – भारत ८ पदके | नीरज चोप्रा – सुवर्ण
B) पॅरिस ऑलिंपिक २०२४ – भारत ६ पदके; नीरज चोप्रा – रौप्य; मनु भाकर – पहिले पदक
C) T20 विश्वचषक २०२४ – ऑस्ट्रेलिया
D) G20 २०२५ – भारत
उत्तर: B) पॅरिस ऑलिंपिक २०२४ – भारत ६ पदके; नीरज चोप्रा – रौप्य; मनु भाकर – पहिले पदक
स्पष्टीकरण: सर्व माहिती योग्य आहे. Matching प्रकारचे प्रश्न MPSC मध्ये येतात. विद्यार्थ्यांनी तुलनात्मक माहिती तयार ठेवावी.
प्रश्न ३०
खालीलपैकी कोणते पूर्णपणे योग्य आहे?
1. संजय मल्होत्रा – RBI गव्हर्नर
2. भारत – २०२४ T20 विश्वचषक विजेता
3. पॅरिस ऑलिंपिक – भारत ६ पदके
4. लाडकी बहिण योजना – ₹१५००
A) फक्त १, २
B) फक्त १, २, ३
C) १, २, ३, ४
D) फक्त २, ३, ४
उत्तर: C) १, २, ३, ४
स्पष्टीकरण: सर्व विधानां बरोबर आहेत. Statement प्रकारचे प्रश्न MPSC मध्ये जास्त येतात. विद्यार्थ्यांनी सर्व तथ्ये एकत्रित लक्षात ठेवावीत.
📚 झटपट पुनरावलोकन
- RBI गव्हर्नर – संजय मल्होत्रा
- पॅरिस ऑलिंपिक २०२४ – भारत ६ पदके (नीरज रौप्य, मनु भाकर २ कांस्य)
- T20 विश्वचषक २०२४ – भारत विजेता
- लाडकी बहिण योजना – महिलांना ₹१५००
- PM Surya Ghar Yojana – घरगुती सौरऊर्जा
- G20 २०२५ – दक्षिण आफ्रिका
- सिंडेवाडी विमानतळ – पुणे
- National Quantum Mission व Semicon India – सुरू
🎯 MPSC चालू घडामोडी अभ्यासासाठी महत्त्वाचे मुद्दे
या प्रश्नसंचाचा अभ्यास करताना खालील मुद्दे विशेष लक्षात ठेवा:
- महत्त्वाच्या नियुक्त्या (RBI गव्हर्नर, मुख्य निवडणूक आयुक्त, CDS)
- ऑलिंपिक आणि क्रिकेटमधील पदके व कर्णधार
- महाराष्ट्रातील प्रमुख योजना (लाडकी बहिण, सौर कृषी वाहिनी, शिवभोजन, युवा कार्यप्रशिक्षण)
- G20, BRICS, SCO सारख्या परिषदांचे यजमान देश
- सेमीकंडक्टर, Quantum Mission, Green Hydrogen सारख्या राष्ट्रीय मोहिमा
- आंतरराष्ट्रीय Rankings मध्ये भारताचे स्थान
- महाराष्ट्रातील पायाभूत प्रकल्प (विमानतळ, महामार्ग, किल्ले)
- Matching आणि Statement प्रकारच्या प्रश्नांचा सराव
निष्कर्ष
चालू घडामोडींचा अभ्यास करताना केवळ घटना पाठ करण्यापेक्षा त्यांचे महत्त्व आणि परस्पर संबंध समजून घेणे अधिक उपयुक्त ठरते. राष्ट्रीय योजना, आंतरराष्ट्रीय परिषदा, महाराष्ट्रातील निर्णय आणि क्रीडा यश यांचा नियमित सराव केल्यास वस्तुनिष्ठ प्रश्न सोडवताना अचूकता वाढते. या ३० प्रश्नांचा सराव केल्यानंतर चुकीच्या प्रश्नांचे पुन्हा पुनरावलोकन करा आणि संबंधित घटनांचा सखोल अभ्यास करा. नियमित अपडेट राहिल्यास MPSC परीक्षेत चांगले गुण मिळू शकतात.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत: