1. RBI मौद्रिक धोरण
- रिझर्व्ह बँकेच्या मौद्रिक धोरण समितीने (MPC) रेपो रेट ५.२५% वर कायम ठेवला.
- सलग चौथ्या वेळी दर स्थिर ठेवण्याचा निर्णय.
- भारताची अर्थव्यवस्था वेगाने वाढणारी मोठी अर्थव्यवस्था राहिल्याचे अधोरेखित.
2. सर्वोच्च न्यायालयाचे महत्त्वाचे निर्णय / निर्देश
- डिजिटल अरेस्ट घोटाळे: केंद्राला ‘डिजिटल अरेस्ट’ स्कॅम्स रोखण्यासाठी SOP तयार करण्याचे निर्देश.
- लाइव्ह-इन रिलेशनशिप: कलम ४९८A (आता BNS अंतर्गत) अंतर्गत घरगुती क्रूरतेचे संरक्षण “विवाहासारख्या” लाइव्ह-इन संबंधांतील महिलांनाही लागू.
- म्यूल अकाउंट्स / सायबर फसवणुकीबाबत राज्यांना SOP तयार करण्याचे निर्देश.
3. राष्ट्रपतींचे कार्यक्रम
- राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी नवी दिल्लीत उत्कलमणि पंडित गोपबंधू दास यांचा पुतळा अनावरण केला.
- गोपबंधू दास – ओडिशाचे स्वातंत्र्यसेनानी, समाजसुधारक, शिक्षणतज्ज्ञ व पत्रकार (उत्कलमणि).
4. ऐतिहासिक संदर्भ
- ५ ऑगस्ट = जम्मू-काश्मीरमधील कलम ३७० रद्द करण्याचा दिवस (२०१९) तसेच अयोध्या राम मंदिर भूमिपूजन (२०२०).
सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.
प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs – 5 ऑगस्ट केंद्रित)
प्रश्न १
५ ऑगस्ट २०२६ रोजी RBI ने रेपो रेट किती ठेवला?
A) ५.००%
B) ५.२५%
C) ५.५०%
D) ६.००%
उत्तर: B) ५.२५%
स्पष्टीकरण: MPC ने कायम ठेवला.
प्रश्न २
RBI ने रेपो रेट सलग कितव्या वेळी स्थिर ठेवला?
A) दुसऱ्या
B) तिसऱ्या
C) चौथ्या
D) पाचव्या
उत्तर: C) चौथ्या
स्पष्टीकरण: सलग चौथ्या वेळी status quo.
प्रश्न ३
सर्वोच्च न्यायालयाने ‘डिजिटल अरेस्ट’ स्कॅम्सबाबत काय निर्देश दिले?
A) फक्त तपास
B) केंद्राला SOP तयार करण्याचे निर्देश
C) फक्त दंड
D) काहीच नाही
उत्तर: B) केंद्राला SOP तयार करण्याचे निर्देश
स्पष्टीकरण: सायबर फसवणूक रोखण्यासाठी.
प्रश्न ४
कलम ४९८A अंतर्गत घरगुती क्रूरतेचे संरक्षण कोणाला विस्तारित केले?
A) फक्त विवाहित महिला
B) “विवाहासारख्या” लाइव्ह-इन संबंधांतील महिला
C) फक्त पुरुष
D) फक्त मुले
उत्तर: B) “विवाहासारख्या” लाइव्ह-इन संबंधांतील महिला
स्पष्टीकरण: सर्वोच्च न्यायालयाचा महत्त्वाचा निर्णय.
प्रश्न ५
राष्ट्रपतींनी कोणाचा पुतळा अनावरण केला?
A) महात्मा गांधी
B) उत्कलमणि पंडित गोपबंधू दास
C) सुभाषचंद्र बोस
D) भगतसिंग
उत्तर: B) उत्कलमणि पंडित गोपबंधू दास
स्पष्टीकरण: नवी दिल्लीत.
प्रश्न ६
गोपबंधू दास कोणत्या राज्याशी संबंधित आहेत?
A) पश्चिम बंगाल
B) ओडिशा
C) बिहार
D) झारखंड
उत्तर: B) ओडिशा
स्पष्टीकरण: उत्कलमणि – ओडिशाचे रत्न.
प्रश्न ७
५ ऑगस्ट हा दिवस कशासाठी ऐतिहासिक आहे?
A) फक्त स्वातंत्र्यदिन
B) कलम ३७० रद्द (२०१९) व राम मंदिर भूमिपूजन (२०२०)
C) फक्त गणतंत्र दिन
D) फक्त योग दिन
उत्तर: B) कलम ३७० रद्द (२०१९) व राम मंदिर भूमिपूजन (२०२०)
स्पष्टीकरण: दोन्ही महत्त्वाच्या घटना.
प्रश्न ८
‘डिजिटल अरेस्ट’ म्हणजे काय?
A) खरे पोलिस अटक
B) सायबर फसवणूक ज्यात पोलिस असल्याचे भासवून पैसे उकळले जातात
C) फक्त ई-मेल
D) फक्त बँकिंग
उत्तर: B) सायबर फसवणूक ज्यात पोलिस असल्याचे भासवून पैसे उकळले जातात
स्पष्टीकरण: वाढती सायबर गुन्हेगारी.
प्रश्न ९
खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) रेपो रेट – ६%
B) रेपो रेट – ५.२५%; गोपबंधू दास – ओडिशा; डिजिटल अरेस्ट – SOP निर्देश
C) लाइव्ह-इन – संरक्षण नाही
D) ५ ऑगस्ट – फक्त क्रीडा
उत्तर: B) रेपो रेट – ५.२५%; गोपबंधू दास – ओडिशा; डिजिटल अरेस्ट – SOP निर्देश
स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.
प्रश्न १०
RBI च्या निर्णयात भारताबद्दल काय म्हटले गेले?
A) मंद वाढ
B) वेगाने वाढणारी मोठी अर्थव्यवस्था
C) मंदी
D) स्थिरता नाही
उत्तर: B) वेगाने वाढणारी मोठी अर्थव्यवस्था
स्पष्टीकरण: MPC चे निरीक्षण.
प्रश्न ११
लाइव्ह-इन संबंधांबाबतचा निर्णय कोणत्या कायद्याशी संबंधित आहे?
A) फक्त IPC ४९८A / BNS संबंधित तरतुदी
B) फक्त हिंदू विवाह कायदा
C) फक्त दत्तक कायदा
D) फक्त मालमत्ता कायदा
उत्तर: A) फक्त IPC ४९८A / BNS संबंधित तरतुदी
स्पष्टीकरण: घरगुती क्रूरतेचे संरक्षण.
प्रश्न १२
५ ऑगस्ट २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त अर्थव्यवस्था
B) अर्थव्यवस्था, न्यायव्यवस्था, सायबर सुरक्षा व इतिहास – मिश्र
C) फक्त क्रीडा
D) फक्त आंतरराष्ट्रीय
उत्तर: B) अर्थव्यवस्था, न्यायव्यवस्था, सायबर सुरक्षा व इतिहास – मिश्र
स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना नियमित विचारल्या जातात.
📚 झटपट पुनरावलोकन (फक्त ५ ऑगस्ट)
- RBI रेपो रेट – ५.२५% (सलग ४थी वेळ)
- डिजिटल अरेस्ट – SOP तयार करण्याचे निर्देश
- लाइव्ह-इन – ४९८A संरक्षण विस्तार
- गोपबंधू दास पुतळा – राष्ट्रपतींनी अनावरण (ओडिशा)
- ५ ऑगस्ट – कलम ३७० (२०१९) + राम मंदिर भूमिपूजन (२०२०)
निष्कर्ष
५ ऑगस्ट २०२६ हा दिवस RBI धोरण, सर्वोच्च न्यायालयाचे सायबर व महिला संरक्षण विषयक निर्णय तसेच ऐतिहासिक स्मृतीमुळे महत्त्वाचा ठरला. या घटना लक्षात ठेवल्यास MPSC चालू घडामोडीत फायदा होईल.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत: