MPSC Question Bank

चालू घडामोडी | 22 सप्टेंबर 2026 – Asian Games सुवर्ण, FTA, SC | MPSC

धडा: 22 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. Asian Games २०२६ – पहिले सुवर्ण

महिला क्रिकेट संघाने श्रीलंकेवर १४७ धावांनी विजय मिळवून सुवर्ण पदक पटकावले.
स्मृती मंधाना, शाफाली वर्मा प्रमुख कामगिरी; हरमनप्रीत कौर कर्णधार.
भारताचे Asian Games मधील पहिले सुवर्ण.

2. भारत-न्यूझीलंड FTA

भारत-न्यूझीलंड मुक्त व्यापार करार २० ऑक्टोबर पासून लागू होणार.

3. सर्वोच्च न्यायालय निर्णय

अटक कारणे लेखी स्वरूपात द्यावीत – PMLA, UAPA प्रकरणांतही (अनुच्छेद २२ संरक्षण).

4. संरक्षण व इतर

भारत-मंगोलिया संयुक्त लष्करी सराव Nomadic Elephant पिथोरागडमध्ये सुरू.
केंद्राने बंदरे/बंदरगाह पर्यावरण मंजुरीची वैधता २० वर्षांपर्यंत वाढवली.
SIR नोटिसा – स्वयंचलित नाव काढणे नाही; सुनावणी मिळेल.

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

Asian Games मध्ये भारताचे पहिले सुवर्ण कोणत्या खेळात?
A) शूटिंग
B) महिला क्रिकेट
C) कबड्डी
D) बॅडमिंटन

उत्तर: B) महिला क्रिकेट

स्पष्टीकरण: श्रीलंकेवर १४७ धावांनी विजय.

प्रश्न २

महिला क्रिकेट फायनलमध्ये भारत कोणावर विजयी?
A) बांगलादेश
B) श्रीलंका
C) पाकिस्तान
D) जपान

उत्तर: B) श्रीलंका

स्पष्टीकरण: मोठ्या फरकाने.

प्रश्न ३

भारत-न्यूझीलंड FTA कधी लागू?
A) १ ऑक्टोबर
B) २० ऑक्टोबर
C) नोव्हेंबर
D) २०२७

उत्तर: B) २० ऑक्टोबर

स्पष्टीकरण: मुक्त व्यापार करार.

प्रश्न ४

SC ने अटक बाबत काय सांगितले?
A) तोंडी पुरेसे
B) कारणे लेखी स्वरूपात द्यावीत (PMLA, UAPA सह)
C) गरज नाही
D) काहीच नाही

उत्तर: B) कारणे लेखी स्वरूपात द्यावीत (PMLA, UAPA सह)

स्पष्टीकरण: अनुच्छेद २२.

प्रश्न ५

Nomadic Elephant सराव कोणाशी?
A) नेपाळ
B) मंगोलिया
C) भूतान
D) जपान

उत्तर: B) मंगोलिया

स्पष्टीकरण: पिथोरागड.

प्रश्न ६

बंदरे पर्यावरण मंजुरी वैधता किती वर्षे?
A) १०
B) १५
C) २०
D) २५

उत्तर: C) २०

स्पष्टीकरण: केंद्राने वाढवली.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) सुवर्ण – शूटिंग
B) सुवर्ण – महिला क्रिकेट; FTA – २० ऑक्टोबर; SC – लेखी कारणे
C) FTA – नोव्हेंबर
D) Nomadic – नेपाळ

उत्तर: B) सुवर्ण – महिला क्रिकेट; FTA – २० ऑक्टोबर; SC – लेखी कारणे

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

महिला क्रिकेट कर्णधार कोण?
A) स्मृती मंधाना
B) हरमनप्रीत कौर
C) शाफाली वर्मा
D) काहीच नाही

उत्तर: B) हरमनप्रीत कौर

स्पष्टीकरण: सुवर्ण जिंकणारा संघ.

प्रश्न ९

SIR नोटिसा म्हणजे काय?
A) स्वयंचलित नाव काढणे
B) तफावत असल्यास सूचना; सुनावणी मिळेल
C) काहीच नाही
D) बंदी

उत्तर: B) तफावत असल्यास सूचना; सुनावणी मिळेल

स्पष्टीकरण: दिल्ली CEO स्पष्टीकरण.

प्रश्न १०

अनुच्छेद २२ कशाशी संबंधित?
A) शिक्षण
B) अटक व नजरकैद संरक्षण
C) व्यापार
D) पर्यावरण

उत्तर: B) अटक व नजरकैद संरक्षण

स्पष्टीकरण: मूलभूत हक्क.

प्रश्न ११

FTA पूर्ण रूप काय?
A) Free Trade Agreement
B) Foreign Trade Act
C) काहीच नाही
D) Financial Trade

उत्तर: A) Free Trade Agreement

स्पष्टीकरण: भारत-न्यूझीलंड.

प्रश्न १२

२२ सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त क्रीडा
B) क्रीडा + व्यापार करार + न्यायालय + संरक्षण – मिश्र
C) फक्त विदेश
D) फक्त अर्थव्यवस्था

उत्तर: B) क्रीडा + व्यापार करार + न्यायालय + संरक्षण – मिश्र

स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना विचारल्या जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (२२ सप्टेंबर २०२६)

Asian Games – महिला क्रिकेट सुवर्ण (श्रीलंकेवर १४७ धावा)
भारत-न्यूझीलंड FTA – २० ऑक्टोबर लागू
SC – अटक कारणे लेखी (PMLA/UAPA)
Nomadic Elephant – भारत-मंगोलिया सराव
पर्यावरण मंजुरी – बंदरे २० वर्षे

निष्कर्ष

२२ सप्टेंबर २०२६ हा Asian Games पहिल्या सुवर्णाचा, भारत-न्यूझीलंड FTA चा व सर्वोच्च न्यायालयाच्या महत्त्वाच्या निर्णयाचा दिवस ठरला. या घटना लक्षात ठेवल्यास MPSC चालू घडामोडीत फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर २३, २०२६

चालू घडामोडी | 21 सप्टेंबर 2026 – Asian Games पदके, केरळ पूर, SIR | MPSC

धडा: 21 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. Asian Games २०२६ – पदक दिवस

पुरुष १० मीटर एअर रायफल: हिमांशु धिल्लन – रौप्य; रुद्रांकक्ष पाटील – कांस्य; टीम रौप्य.
सुचिका तारियाल – भारताचे पहिले MMA कांस्य पदक (महिला पारंपरिक -६० किलो).
पुरुष कबड्डी – जपानवर ४९-२३/२४ विजय.
महिला टेबल टेनिस – पाकिस्तानवर ३-० विजय.

2. केरळ पाऊस व पूर

IMD ने ६ जिल्ह्यांसाठी ऑरेंज अलर्ट (पथनमथिट्टा, अलाप्पुझा, कोट्टayam, इडुक्की, एर्नाकुलम, त्रिशूर).
लँडस्लाइड व फ्लॅश फ्लड; मृतांचा आकडा ४-५; काही बेपत्ता.

3. निवडणूक आयोग – SIR नोटिसा

दिल्ली मतदार यादीत “तफावत” असल्याने एस. जयशंकर, एल.के. अडवाणी, निवडणूक आयुक्त एस.एस. संधू, मनीष सिसोदिया यांना नोटिसा.
३३ लाख+ मतदारांना सूचना.

4. इतर

दिल्ली-ग्वांगझू विमानमार्ग ६ वर्षांनंतर पुन्हा सुरू.
सल्फर आयात किंमत तिप्पट वाढ (खत क्षेत्रावर परिणाम).

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

पुरुष १० मीटर एअर रायफलमध्ये रौप्य कोणाला?
A) रुद्रांकक्ष पाटील
B) हिमांशु धिल्लन
C) पार्थ माने
D) काहीच नाही

उत्तर: B) हिमांशु धिल्लन

स्पष्टीकरण: रुद्रांकक्ष – कांस्य; टीम रौप्य.

प्रश्न २

भारताचे पहिले MMA पदक कोणाला?
A) मनु भाकर
B) सुचिका तारियाल (कांस्य)
C) इलावेनिल
D) काहीच नाही

उत्तर: B) सुचिका तारियाल (कांस्य)

स्पष्टीकरण: महिला पारंपरिक -६० किलो.

प्रश्न ३

केरळमध्ये IMD ने काय जारी केले?
A) रेड अलर्ट
B) ऑरेंज अलर्ट (६ जिल्हे)
C) यलो अलर्ट
D) काहीच नाही

उत्तर: B) ऑरेंज अलर्ट (६ जिल्हे)

स्पष्टीकरण: जड पाऊस, लँडस्लाइड, फ्लॅश फ्लड.

प्रश्न ४

SIR नोटिसा कोणाला मिळाल्या?
A) फक्त सामान्य मतदार
B) जयशंकर, अडवाणी, संधू, सिसोदिया इ.
C) फक्त राजकारणी
D) काहीच नाही

उत्तर: B) जयशंकर, अडवाणी, संधू, सिसोदिया इ.

स्पष्टीकरण: दिल्ली मतदार यादीतील तफावत.

प्रश्न ५

पुरुष कबड्डीत भारत कोणावर विजयी?
A) पाकिस्तान
B) जपान
C) बांगलादेश
D) चीन

उत्तर: B) जपान

स्पष्टीकरण: ४९-२३/२४.

प्रश्न ६

महिला टेबल टेनिसने कोणाला हरवले?
A) चीन
B) पाकिस्तान (३-०)
C) जपान
D) इंडोनेशिया

उत्तर: B) पाकिस्तान (३-०)

स्पष्टीकरण: ग्रुप स्टेज.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) MMA – सुवर्ण
B) MMA – सुचिका कांस्य; एअर रायफल – हिमांशु रौप्य; केरळ – ऑरेंज अलर्ट
C) केरळ – रेड अलर्ट
D) SIR – फक्त सामान्य

उत्तर: B) MMA – सुचिका कांस्य; एअर रायफल – हिमांशु रौप्य; केरळ – ऑरेंज अलर्ट

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

SIR म्हणजे काय?
A) Special Intensive Revision (मतदार यादी)
B) Special Investigation Report
C) काहीच नाही
D) सुरक्षा योजना

उत्तर: A) Special Intensive Revision (मतदार यादी)

स्पष्टीकरण: निवडणूक आयोग प्रक्रिया.

प्रश्न ९

केरळ पूरात मृतांचा अंदाजे आकडा?
A) १-२
B) ४-५
C) १०+
D) काहीच नाही

उत्तर: B) ४-५

स्पष्टीकरण: लँडस्लाइड व फ्लॅश फ्लड.

प्रश्न १०

दिल्ली-ग्वांगझू विमानमार्ग कधी पुन्हा सुरू?
A) १ ऑक्टोबर
B) २१ सप्टेंबर २०२६
C) नोव्हेंबर
D) बंद

उत्तर: B) २१ सप्टेंबर २०२६

स्पष्टीकरण: ६ वर्षांनंतर.

प्रश्न ११

रुद्रांकक्ष पाटील यांना काय पदक?
A) सुवर्ण
B) रौप्य
C) कांस्य (वैयक्तिक)
D) काहीच नाही

उत्तर: C) कांस्य (वैयक्तिक)

स्पष्टीकरण: टीम रौप्य.

प्रश्न १२

२१ सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त क्रीडा
B) क्रीडा + आपत्ती व्यवस्थापन + निवडणूक प्रक्रिया – मिश्र
C) फक्त विदेश
D) फक्त अर्थव्यवस्था

उत्तर: B) क्रीडा + आपत्ती व्यवस्थापन + निवडणूक प्रक्रिया – मिश्र

स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना विचारल्या जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (२१ सप्टेंबर २०२६)

Asian Games – हिमांशु रौप्य, रुद्रांकक्ष कांस्य, टीम रौप्य; सुचिका MMA कांस्य
केरळ – ऑरेंज अलर्ट, पूर/लँडस्लाइड (४-५ मृत्यू)
SIR – जयशंकर, अडवाणी, संधू, सिसोदिया यांना नोटिसा
कबड्डी – जपानवर विजय
टेबल टेनिस – पाकिस्तानवर ३-०

निष्कर्ष

२१ सप्टेंबर २०२६ हा Asian Games पदकांचा, केरळ पूराचा व निवडणूक आयोग SIR प्रक्रियेचा दिवस ठरला. या घटना लक्षात ठेवल्यास MPSC चालू घडामोडीत फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर २१, २०२६

चालू घडामोडी | 20 सप्टेंबर 2026 – Asian Games रौप्य, हवामान, ऊर्जा | MPSC

धडा: 20 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. Asian Games २०२६ – पदक सुरुवात

महिला १० मीटर एअर रायफल टीम स्पर्धेत भारताला रौप्य पदक.
ऍथलीट: इलावेनिल वलरिवन, सोनम मास्कर, विदर्सा विनोद.
इतर: तेकबॉल कांस्य संधी, महिला क्रिकेट उपांत्य (बांगलादेश विरुद्ध), हॉकी इ.

2. हवामान व पर्यावरण

पंतप्रधान मोदी: भारत G20 मध्ये पॅरिस करार उद्दिष्टे वेळेआधी पूर्ण करणारा एकमेव देश.
विकसनशील देशांना उत्सर्जनासाठी चुकीचा दोष दिला जातो, असे म्हटले.
दक्षिण-पश्चिम मान्सूनची माघार सुरू; देशाच्या ४३% भागात पाऊस कमतरता.

3. ऊर्जा धोरण

अमेरिकी रशिया निर्बंध विधेयक (१००% शुल्क धोका) असूनही भारत ऊर्जा स्त्रोत निवडीत स्वायत्तता कायम ठेवेल.

4. इतर

सर्वोच्च न्यायालय: दारूबंदी मद्यपान समस्येचे समाधान नाही (गुजरात हुच प्रकरणांचा संदर्भ).
रोजगार मेळा – पंतप्रधानांनी ५१,०००+ नियुक्ती पत्रे वितरित.

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

Asian Games मध्ये भारताला पहिले पदक कोणत्या स्पर्धेत?
A) हॉकी
B) महिला १० मीटर एअर रायफल टीम (रौप्य)
C) कबड्डी
D) क्रिकेट

उत्तर: B) महिला १० मीटर एअर रायफल टीम (रौप्य)

स्पष्टीकरण: इलावेनिल, सोनम, विदर्सा.

प्रश्न २

पंतप्रधानांनी हवामान बाबत काय सांगितले?
A) भारत मागे
B) G20 मध्ये पॅरिस उद्दिष्टे वेळेआधी पूर्ण करणारा एकमेव देश
C) उत्सर्जन वाढ
D) काहीच नाही

उत्तर: B) G20 मध्ये पॅरिस उद्दिष्टे वेळेआधी पूर्ण करणारा एकमेव देश

स्पष्टीकरण: विकसनशील देशांना चुकीचा दोष.

प्रश्न ३

मान्सून बाबत काय स्थिती?
A) जोरदार पाऊस
B) माघार सुरू; ४३% भाग पाऊस कमतरता
C) सामान्य
D) बंद

उत्तर: B) माघार सुरू; ४३% भाग पाऊस कमतरता

स्पष्टीकरण: दक्षिण-पश्चिम मान्सून.

प्रश्न ४

भारताची ऊर्जा बाबत भूमिका काय?
A) अमेरिकी दबाव मान्य
B) ऊर्जा स्त्रोत निवडीत स्वायत्तता
C) रशियन तेल पूर्ण बंद
D) काहीच नाही

उत्तर: B) ऊर्जा स्त्रोत निवडीत स्वायत्तता

स्पष्टीकरण: राष्ट्रीय हित प्रथम.

प्रश्न ५

सर्वोच्च न्यायालयाने दारूबंदीबाबत काय म्हटले?
A) सर्वोत्तम उपाय
B) मद्यपान समस्येचे समाधान नाही
C) सर्वत्र लागू करा
D) काहीच नाही

उत्तर: B) मद्यपान समस्येचे समाधान नाही

स्पष्टीकरण: गुजरात हुच दुर्घटनांचा संदर्भ.

प्रश्न ६

रोजगार मेळ्यात किती नियुक्ती पत्रे?
A) १०,०००
B) २५,०००
C) ५१,०००+
D) १ लाख

उत्तर: C) ५१,०००+

स्पष्टीकरण: पंतप्रधानांनी वितरित.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) पदक – सुवर्ण
B) पदक – रौप्य (एअर रायफल); पॅरिस – वेळेआधी; मान्सून – ४३% कमतरता
C) मान्सून – जास्त पाऊस
D) ऊर्जा – दबाव मान्य

उत्तर: B) पदक – रौप्य (एअर रायफल); पॅरिस – वेळेआधी; मान्सून – ४३% कमतरता

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

पॅरिस करार कशाशी संबंधित?
A) व्यापार
B) हवामान बदल व उत्सर्जन
C) क्रीडा
D) संरक्षण

उत्तर: B) हवामान बदल व उत्सर्जन

स्पष्टीकरण: COP-२१.

प्रश्न ९

Asian Games मध्ये महिला क्रिकेट संघ कोणाविरुद्ध?
A) श्रीलंका
B) बांगलादेश (उपांत्य)
C) पाकिस्तान
D) ऑस्ट्रेलिया

उत्तर: B) बांगलादेश (उपांत्य)

स्पष्टीकरण: सुवर्ण संधी.

प्रश्न १०

इलावेनिल वलरिवन कोणत्या खेळात?
A) हॉकी
B) शूटिंग (एअर रायफल)
C) कबड्डी
D) बॅडमिंटन

उत्तर: B) शूटिंग (एअर रायफल)

स्पष्टीकरण: रौप्य पदक टीम.

प्रश्न ११

अमेरिकी विधेयक कशाबाबत?
A) व्यापार करार
B) रशिया निर्बंध (तेल खरेदीवर शुल्क धोका)
C) क्रीडा
D) काहीच नाही

उत्तर: B) रशिया निर्बंध (तेल खरेदीवर शुल्क धोका)

स्पष्टीकरण: भारतावर परिणाम शक्य.

प्रश्न १२

२० सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त क्रीडा
B) क्रीडा + हवामान धोरण + ऊर्जा स्वायत्तता + न्यायालय – मिश्र
C) फक्त विदेश
D) फक्त अर्थव्यवस्था

उत्तर: B) क्रीडा + हवामान धोरण + ऊर्जा स्वायत्तता + न्यायालय – मिश्र

स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना विचारल्या जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (२० सप्टेंबर २०२६)

Asian Games – महिला १०m एअर रायफल टीम रौप्य
पॅरिस करार – भारत G20 मध्ये वेळेआधी पूर्ण
मान्सून माघार – ४३% भाग पाऊस कमतरता
ऊर्जा – स्वायत्तता कायम
SC – दारूबंदी समाधान नाही

निष्कर्ष

२० सप्टेंबर २०२६ हा Asian Games पदक सुरुवातीचा, हवामान धोरणाचा व ऊर्जा स्वायत्ततेचा दिवस ठरला. या घटना लक्षात ठेवल्यास MPSC चालू घडामोडीत फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर २१, २०२६

चालू घडामोडी | 19 सप्टेंबर 2026 – Asian Games उद्घाटन, भारत-नेपाळ, HAL | MPSC

धडा: 19 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. Asian Games २०२६ उद्घाटन

स्थळ: नागोया, जपान (ऐची-नागोया).
भारतीय तुकडीचे ध्वजवाहक: मनु भाकर (शूटिंग) व पवन सेहरावत (कबड्डी).
ताजिंदरपाल सिंह तोर यांची जागा किट अभावामुळे बदलली.
५०३ ऍथलीट; ३६ शिस्त.

2. भारत-नेपाळ संबंध

परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर व नेपाळचे वित्त मंत्री स्वर्णिम् वाग्ले यांच्यातील चर्चा.
पूरानंतरची पुनर्बांधणी व द्विपक्षीय संबंध “रिसेट”.

3. ऊर्जा धोरण

भारत: रशियन तेल खरेदीबाबत ऊर्जा स्त्रोत निवडीत स्वायत्तता कायम.
अमेरिकी बिल (१००% शुल्क धोका) असूनही राष्ट्रीय हित प्रथम.

4. इतर

HAL ने भारतीय वायुसेनेला दोन LCA ट्रेनर विमाने सुपूर्द केली.
DUSU निवडणुका – ABVP ने ३ जागा जिंकल्या.

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

Asian Games २०२६ कुठे सुरू झाले?
A) चीन
B) नागोया, जपान
C) भारत
D) दक्षिण कोरिया

उत्तर: B) नागोया, जपान

स्पष्टीकरण: ऐची-नागोया; १९ सप्टेंबर उद्घाटन.

प्रश्न २

भारतीय तुकडीचे ध्वजवाहक कोण?
A) नीरज चोप्रा
B) मनु भाकर व पवन सेहरावत
C) फक्त मनु भाकर
D) ताजिंदरपाल तोर

उत्तर: B) मनु भाकर व पवन सेहरावत

स्पष्टीकरण: शूटिंग व कबड्डी.

प्रश्न ३

भारत-नेपाळ चर्चेत मुख्य मुद्दा काय?
A) फक्त व्यापार
B) पूरानंतरची पुनर्बांधणी व संबंध रिसेट
C) फक्त क्रीडा
D) बंद

उत्तर: B) पूरानंतरची पुनर्बांधणी व संबंध रिसेट

स्पष्टीकरण: जयशंकर-वाग्ले बैठक.

प्रश्न ४

भारताने ऊर्जा बाबत काय सांगितले?
A) अमेरिकी दबाव मान्य
B) ऊर्जा स्त्रोत निवडीत स्वायत्तता
C) रशियन तेल बंद
D) काहीच नाही

उत्तर: B) ऊर्जा स्त्रोत निवडीत स्वायत्तता

स्पष्टीकरण: राष्ट्रीय हित प्रथम.

प्रश्न ५

HAL ने काय सुपूर्द केले?
A) टाक्या
B) दोन LCA ट्रेनर विमाने
C) क्षेपणास्त्र
D) काहीच नाही

उत्तर: B) दोन LCA ट्रेनर विमाने

स्पष्टीकरण: भारतीय वायुसेनेला.

प्रश्न ६

DUSU निवडणुकांमध्ये कोण आघाडीवर?
A) NSUI
B) ABVP (३ जागा)
C) AISA
D) काहीच नाही

उत्तर: B) ABVP (३ जागा)

स्पष्टीकरण: दिल्ली विद्यापीठ विद्यार्थी संघ.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) Asian Games – चीन
B) Asian Games – नागोया; ध्वजवाहक – मनु-पवन; नेपाळ – पुनर्बांधणी
C) HAL – टाक्या
D) ऊर्जा – दबाव मान्य

उत्तर: B) Asian Games – नागोया; ध्वजवाहक – मनु-पवन; नेपाळ – पुनर्बांधणी

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

LCA म्हणजे काय?
A) Light Combat Aircraft
B) Large Cargo Aircraft
C) काहीच नाही
D) लष्करी टाक्या

उत्तर: A) Light Combat Aircraft

स्पष्टीकरण: तेजस मालिका.

प्रश्न ९

Asian Games मध्ये भारताची तुकडी किती?
A) ३००
B) ४००
C) ५०३
D) ६००

उत्तर: C) ५०३

स्पष्टीकरण: २६९ पुरुष, २३४ महिला.

प्रश्न १०

ताजिंदरपाल सिंह तोर यांची जागा का बदलली?
A) दुखापत
B) किट अभाव
C) निवृत्ती
D) काहीच नाही

उत्तर: B) किट अभाव

स्पष्टीकरण: ध्वजवाहक बदल.

प्रश्न ११

भारत-नेपाळ बैठक कोणी घेतली?
A) पंतप्रधान
B) परराष्ट्र मंत्री जयशंकर
C) गृह मंत्री
D) काहीच नाही

उत्तर: B) परराष्ट्र मंत्री जयशंकर

स्पष्टीकरण: नेपाळ वित्त मंत्र्यांसोबत.

प्रश्न १२

१९ सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त क्रीडा
B) क्रीडा + शेजारी संबंध + संरक्षण + ऊर्जा धोरण – मिश्र
C) फक्त विदेश
D) फक्त अर्थव्यवस्था

उत्तर: B) क्रीडा + शेजारी संबंध + संरक्षण + ऊर्जा धोरण – मिश्र

स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना विचारल्या जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (१९ सप्टेंबर २०२६)

Asian Games – नागोया उद्घाटन; मनु भाकर + पवन सेहरावत ध्वजवाहक
भारत-नेपाळ – पूर पुनर्बांधणी व संबंध रिसेट
ऊर्जा – स्वायत्तता (रशियन तेल)
HAL – २ LCA ट्रेनर वायुसेनेला
DUSU – ABVP आघाडी

निष्कर्ष

१९ सप्टेंबर २०२६ हा Asian Games उद्घाटनाचा, भारत-नेपाळ संबंध सुधारणेचा व संरक्षण उत्पादनाचा दिवस ठरला. या घटना लक्षात ठेवल्यास MPSC चालू घडामोडीत फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर २१, २०२६

चालू घडामोडी | 18 सप्टेंबर 2026 – TMC चिन्ह, जम्मू-काश्मीर एन्काउंटर, Asian Games | MPSC

धडा: 18 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. निवडणूक आयोग – तृणमूल काँग्रेस

ECI ने TMC च्या दोन्ही गटांना (ममता बॅनर्जी व रिताब्रत बॅनर्जी) पक्षनाव व “फुले व गवत” (Jora Ghas Phul) चिन्ह वापरण्यास बंदी घातली.
पश्चिम बंगाल उपनिवडणुका (नंदीग्राम व रेजीनगर) साठी; पर्यायी नाव/चिन्ह सादर करण्याचे निर्देश.

2. जम्मू-काश्मीर एन्काउंटर

उधमपूर जिल्ह्यात दोन पाकिस्तानी जैश-ए-मोहम्मद (JeM) दहशतवादी मारले.
एक संशयित अटक; उच्च उंचीच्या भागात ऑपरेशन.

3. Asian Games २०२६

भारताने ५०३ ऍथलीट (२६९ पुरुष, २३४ महिला) च्या तुकडीला मंजुरी.
स्थळ: ऐची-नागोया, जपान (१९ सप्टेंबर – ४ ऑक्टोबर); ३६ शिस्त.

4. इतर

टाटा संस – चंद्रशेखरन नियुक्ती वाद सुरू (ट्रस्ट्स अवैध म्हणतात).
भारत-बांगलादेश – पीएम तारिक रहमान यांच्या भारत भेतीसाठी चर्चा पुन्हा सुरू.
दिल्ली विद्यापीठ विद्यार्थी संघ (DUSU) निवडणुका – मतदान सुरू.

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

निवडणूक आयोगाने TMC च्या कोणत्या गोष्टींवर बंदी घातली?
A) फक्त नाव
B) पक्षनाव व चिन्ह (फुले व गवत)
C) फक्त चिन्ह
D) काहीच नाही

उत्तर: B) पक्षनाव व चिन्ह (फुले व गवत)

स्पष्टीकरण: दोन्ही गटांना; उपनिवडणुकांसाठी.

प्रश्न २

उधमपूर एन्काउंटरमध्ये कोणते दहशतवादी मारले?
A) लष्कर-ए-तैयबा
B) जैश-ए-मोहम्मद (JeM)
C) हिजबुल मुजाहिदीन
D) काहीच नाही

उत्तर: B) जैश-ए-मोहम्मद (JeM)

स्पष्टीकरण: दोन पाकिस्तानी; एक अटक.

प्रश्न ३

Asian Games २०२६ साठी भारताची तुकडी किती?
A) ३००
B) ४००
C) ५०३
D) ६००

उत्तर: C) ५०३

स्पष्टीकरण: २६९ पुरुष, २३४ महिला.

प्रश्न ४

Asian Games २०२६ कुठे होणार?
A) चीन
B) ऐची-नागोया, जपान
C) भारत
D) दक्षिण कोरिया

उत्तर: B) ऐची-नागोया, जपान

स्पष्टीकरण: १९ सप्टेंबर – ४ ऑक्टोबर.

प्रश्न ५

TMC उपनिवडणुका कोणत्या जागांसाठी?
A) दिल्ली
B) नंदीग्राम व रेजीनगर (पश्चिम बंगाल)
C) मुंबई
D) काहीच नाही

उत्तर: B) नंदीग्राम व रेजीनगर (पश्चिम बंगाल)

स्पष्टीकरण: ६ ऑक्टोबर.

प्रश्न ६

टाटा संस वाद कशाबाबत?
A) फक्त व्यापार
B) एन. चंद्रशेखरन यांची अध्यक्ष नियुक्ती
C) फक्त शेअर
D) बंद

उत्तर: B) एन. चंद्रशेखरन यांची अध्यक्ष नियुक्ती

स्पष्टीकरण: बोर्ड vs ट्रस्ट्स.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) TMC – चिन्ह मुक्त
B) TMC – चिन्ह बंदी; JeM – उधमपूर; Asian Games – ५०३ ऍथलीट
C) Asian Games – चीन
D) JeM – दिल्ली

उत्तर: B) TMC – चिन्ह बंदी; JeM – उधमपूर; Asian Games – ५०३ ऍथलीट

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

भारत-बांगलादेश संबंधात काय सुरू?
A) बंद
B) पीएम तारिक रहमान यांच्या भेतीसाठी चर्चा
C) फक्त व्यापार
D) काहीच नाही

उत्तर: B) पीएम तारिक रहमान यांच्या भेतीसाठी चर्चा

स्पष्टीकरण: संबंध सुधारणा.

प्रश्न ९

TMC चे पारंपरिक चिन्ह काय?
A) हात
B) फुले व गवत (Jora Ghas Phul)
C) कमळ
D) चक्र

उत्तर: B) फुले व गवत (Jora Ghas Phul)

स्पष्टीकरण: ECI बंदी.

प्रश्न १०

Asian Games मध्ये भारताची स्पर्धा किती शिस्तीत?
A) २०
B) ३०
C) ३६
D) ४०

उत्तर: C) ३६

स्पष्टीकरण: मंजूर तुकडी.

प्रश्न ११

DUSU म्हणजे काय?
A) Delhi University Students’ Union
B) Delhi Urban Service
C) काहीच नाही
D) राष्ट्रीय संघ

उत्तर: A) Delhi University Students’ Union

स्पष्टीकरण: मतदान १८ सप्टेंबर.

प्रश्न १२

१८ सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त राजनीती
B) निवडणूक आयोग + दहशतवाद + क्रीडा + कॉर्पोरेट – मिश्र
C) फक्त क्रीडा
D) फक्त अर्थव्यवस्था

उत्तर: B) निवडणूक आयोग + दहशतवाद + क्रीडा + कॉर्पोरेट – मिश्र

स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना विचारल्या जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (१८ सप्टेंबर २०२६)

ECI – TMC दोन्ही गटांना नाव व चिन्ह बंदी
उधमपूर – २ JeM दहशतवादी मारले
Asian Games २०२६ – ५०३ ऍथलीट (जपान)
टाटा संस – चंद्रशेखरन वाद सुरू
भारत-बांगलादेश – भेटीसाठी चर्चा

निष्कर्ष

१८ सप्टेंबर २०२६ हा निवडणूक आयोगाच्या TMC निर्णयाचा, जम्मू-काश्मीर एन्काउंटरचा व Asian Games तुकडी मंजुरीचा दिवस ठरला. या घटना लक्षात ठेवल्यास MPSC चालू घडामोडीत फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर १७, २०२६

चालू घडामोडी | 17 सप्टेंबर 2026 – मोदी 76वा वाढदिवस, SEMICON India, टाटा | MPSC

धडा: 17 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. पंतप्रधान मोदींचे ७६वे वाढदिवस

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ७६व्या वाढदिवसाची साजरी केली.
SEMICON India २०२६ च्या उद्घाटनात शुभेच्छा.

2. SEMICON India २०२६

स्थळ: यशोभूमी कन्व्हेन्शन सेंटर, नवी दिल्ली.
थीम: “Silicon to Systems: Building the Ecosystem”.
पंतप्रधान: भारत विश्वासार्ह सेमीकंडक्टर हब; भारतीय चिप्स देश-परदेशात पोहोचत आहेत.
दोन अतिरिक्त प्लांट्स व्यावसायिक उत्पादनात; मोठ्या गुंतवणुका (Applied Materials, Lam Research इ.).

3. टाटा संस

एन. चंद्रशेखरन यांची टाटा संसचे अध्यक्ष म्हणून पुन्हा ५ वर्षांसाठी नियुक्ती.
टाटा ट्रस्ट्सने हा निर्णय अवैध ठरवला.

4. इतर

सर्वोच्च न्यायालय – मणिपूर रिलीफ कॅम्प्समधील मृत्यूंबाबत धक्का व्यक्त; मुख्य सचिवांना अहवाल सादर करण्याचे निर्देश.
NEET-SS – केंद्राने qualifying percentile ५०% वरून ३०% केले; तमिळनाडूला ४० रिक्त जागा परत.

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

पंतप्रधान मोदींनी कितव्या वाढदिवसाची साजरी केली?
A) ७४
B) ७५
C) ७६
D) ७७

उत्तर: C) ७६

स्पष्टीकरण: १७ सप्टेंबर २०२६.

प्रश्न २

SEMICON India २०२६ ची थीम काय?
A) फक्त उत्पादन
B) Silicon to Systems: Building the Ecosystem
C) फक्त डिझाइन
D) बंद

उत्तर: B) Silicon to Systems: Building the Ecosystem

स्पष्टीकरण: यशोभूमी, नवी दिल्ली.

प्रश्न ३

पंतप्रधानांनी SEMICON मध्ये भारत कशासाठी सांगितला?
A) फक्त आयात
B) विश्वासार्ह सेमीकंडक्टर हब
C) फक्त व्यापार
D) बंद

उत्तर: B) विश्वासार्ह सेमीकंडक्टर हब

स्पष्टीकरण: भारतीय चिप्स ग्राहकांपर्यंत पोहोचत आहेत.

प्रश्न ४

टाटा संसचे अध्यक्ष कोण पुन्हा नियुक्त?
A) रतन टाटा
B) एन. चंद्रशेखरन
C) सायरस मिस्त्री
D) काहीच नाही

उत्तर: B) एन. चंद्रशेखरन

स्पष्टीकरण: ५ वर्षांसाठी; टाटा ट्रस्ट्सने विरोध.

प्रश्न ५

मणिपूर रिलीफ कॅम्प्सबद्दल SC ने काय केले?
A) काहीच नाही
B) मृत्यूंबाबत धक्का व्यक्त; अहवाल मागितला
C) बंद
D) पुरस्कार

उत्तर: B) मृत्यूंबाबत धक्का व्यक्त; अहवाल मागितला

स्पष्टीकरण: मुख्य सचिवांना निर्देश.

प्रश्न ६

NEET-SS qualifying percentile आता किती?
A) ५०%
B) ४०%
C) ३०%
D) २०%

उत्तर: C) ३०%

स्पष्टीकरण: केंद्राने मान्य; तमिळनाडूला जागा परत.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) वाढदिवस – ७५
B) वाढदिवस – ७६; SEMICON – Silicon to Systems; चंद्रशेखरन – टाटा अध्यक्ष
C) SEMICON – मुंबई
D) percentile – ५०%

उत्तर: B) वाढदिवस – ७६; SEMICON – Silicon to Systems; चंद्रशेखरन – टाटा अध्यक्ष

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

SEMICON India कुठे झाले?
A) मुंबई
B) यशोभूमी, नवी दिल्ली
C) बेंगळुरू
D) हैदराबाद

उत्तर: B) यशोभूमी, नवी दिल्ली

स्पष्टीकरण: १७-१९ सप्टेंबर.

प्रश्न ९

सेमीकंडक्टर क्षेत्रात भारताची प्रगती कशी?
A) फक्त धोरण
B) व्यावसायिक उत्पादनापर्यंत (चिप्स ग्राहकांपर्यंत)
C) फक्त चर्चा
D) बंद

उत्तर: B) व्यावसायिक उत्पादनापर्यंत (चिप्स ग्राहकांपर्यंत)

स्पष्टीकरण: पंतप्रधान विधान.

प्रश्न १०

टाटा ट्रस्ट्सनी चंद्रशेखरन नियुक्तीबाबत काय म्हटले?
A) मान्य
B) अवैध
C) काहीच नाही
D) समर्थन

उत्तर: B) अवैध

स्पष्टीकरण: बोर्ड निर्णय विरुद्ध.

प्रश्न ११

NEET-SS म्हणजे काय?
A) National Eligibility-cum-Entrance Test – Super Speciality
B) National Education Test
C) काहीच नाही
D) स्कूल परीक्षा

उत्तर: A) National Eligibility-cum-Entrance Test – Super Speciality

स्पष्टीकरण: वैद्यकीय सुपर स्पेशालिटी.

प्रश्न १२

१७ सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त राजनीती
B) सेमीकंडक्टर धोरण + कॉर्पोरेट शासन + न्यायालय + वैद्यकीय परीक्षा – मिश्र
C) फक्त क्रीडा
D) फक्त अर्थव्यवस्था

उत्तर: B) सेमीकंडक्टर धोरण + कॉर्पोरेट शासन + न्यायालय + वैद्यकीय परीक्षा – मिश्र

स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना विचारल्या जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (१७ सप्टेंबर २०२६)

पंतप्रधान मोदी – ७६वा वाढदिवस
SEMICON India २०२६ – Silicon to Systems; भारत सेमीकंडक्टर हब
एन. चंद्रशेखरन – टाटा संस अध्यक्ष (५ वर्षे)
मणिपूर रिलीफ कॅम्प – SC निर्देश
NEET-SS – percentile ३०%

निष्कर्ष

१७ सप्टेंबर २०२६ हा पंतप्रधानांच्या वाढदिवसाचा, SEMICON India च्या उद्घाटनाचा व टाटा संस नेतृत्व बदलाचा दिवस ठरला. सेमीकंडक्टर धोरण व कॉर्पोरेट घटना लक्षात ठेवल्यास MPSC मध्ये फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर १७, २०२६

चालू घडामोडी | 16 सप्टेंबर 2026 – भारत-पाक नौदल टक्कर, EPFO, UAPA | MPSC

धडा: 16 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. भारत-पाकिस्तान नौदल टक्कर

उत्तर अरबी समुद्रात (आंतरराष्ट्रीय पाणी) भारतीय व पाकिस्तानी नौदल जहाजांमध्ये टक्कर.
भारत: पाकिस्तानी वर्तनाला “unacceptable and unprofessional” म्हटले; MEA ने पाकिस्तान चार्ज द’अफेयर्सला बोलावले.
पाकिस्ताननेही भारतीय राजनयिकाला बोलावले.
मोठे नुकसान नाही; १९९१ च्या कराराचे उल्लंघन (किमान ३ नॉटिकल मैल अंतर).

2. EPFO वेतन मर्यादा

केंद्रीय मंत्रिमंडळाने EPFO अनिवार्य कव्हरेजसाठी वेतन मर्यादा ₹१५,००० वरून ₹२५,००० प्रति महिना केली.
सामाजिक सुरक्षा जाळे विस्तृत.

3. दहशतवादी संघटना बंदी

पाकिस्तान-आधारित शाहजाद भट्टी नेटवर्क (SBN) ला UAPA अंतर्गत दहशतवादी संघटना म्हणून घोषित.
अमित शाह: शून्य सहिष्णुता धोरण.

4. इतर

UPI MDR (०.४% – ₹२,००० वर व्यापारी व्यवहार) वाद सुरू; सरकार – परकीय दबाव नाही.
परराष्ट्र मंत्री जयशंकर भूतान दौऱ्यावर (BRICS नंतर शेजारी संबंध).
भारत – पाक-चीन बाउंडरी जॉइंट कमिशन नाकारले (कायदेशीर आधार नाही).

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

भारत-पाकिस्तान नौदल टक्कर कुठे झाली?
A) बंगालचा उपसागर
B) उत्तर अरबी समुद्र (आंतरराष्ट्रीय पाणी)
C) हिंदी महासागर
D) अंदमान समुद्र

उत्तर: B) उत्तर अरबी समुद्र (आंतरराष्ट्रीय पाणी)

स्पष्टीकरण: मोठे नुकसान नाही.

प्रश्न २

EPFO वेतन मर्यादा आता किती?
A) ₹१५,०००
B) ₹२०,०००
C) ₹२५,०००
D) ₹३०,०००

उत्तर: C) ₹२५,०००

स्पष्टीकरण: अनिवार्य कव्हरेजसाठी; मंत्रिमंडळ मंजुरी.

प्रश्न ३

शाहजाद भट्टी नेटवर्क कशा अंतर्गत बंदी?
A) IPC
B) UAPA
C) NSA
D) काहीच नाही

उत्तर: B) UAPA

स्पष्टीकरण: पाकिस्तान-आधारित दहशतवादी संघटना.

प्रश्न ४

भारत-पाकिस्तान १९९१ करार कशाबाबत?
A) व्यापार
B) लष्करी सराव, हालचालींची पूर्वसूचना (किमान अंतर)
C) फक्त क्रीडा
D) बंद

उत्तर: B) लष्करी सराव, हालचालींची पूर्वसूचना (किमान अंतर)

स्पष्टीकरण: ३ नॉटिकल मैल.

प्रश्न ५

UPI वर ₹२,००० वर MDR किती?
A) ०.२%
B) ०.४%
C) १%
D) शुल्क नाही

उत्तर: B) ०.४%

स्पष्टीकरण: व्यापारी व्यवहार; ग्राहकांवर नाही.

प्रश्न ६

परराष्ट्र मंत्री जयशंकर कोणत्या देशात गेले?
A) नेपाळ
B) भूतान
C) श्रीलंका
D) बांगलादेश

उत्तर: B) भूतान

स्पष्टीकरण: BRICS नंतर शेजारी संबंध.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) EPFO – ₹१५,०००
B) EPFO – ₹२५,०००; टक्कर – अरबी समुद्र; SBN – UAPA
C) टक्कर – बंगालचा उपसागर
D) SBN – IPC

उत्तर: B) EPFO – ₹२५,०००; टक्कर – अरबी समुद्र; SBN – UAPA

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

भारताने पाक-चीन बाउंडरी जॉइंट कमिशन का नाकारले?
A) मान्य
B) कायदेशीर आधार नाही
C) फक्त चर्चा
D) बंद

उत्तर: B) कायदेशीर आधार नाही

स्पष्टीकरण: भारतीय प्रदेशाबाबत.

प्रश्न ९

EPFO पूर्ण रूप काय आहे?
A) Employees’ Provident Fund Organisation
B) Economic Planning Fund Office
C) Export Promotion Fund
D) काहीच नाही

उत्तर: A) Employees’ Provident Fund Organisation

स्पष्टीकरण: सामाजिक सुरक्षा.

प्रश्न १०

UAPA पूर्ण रूप काय आहे?
A) Unlawful Activities (Prevention) Act
B) United Anti-Terrorism Act
C) Universal Action Plan
D) काहीच नाही

उत्तर: A) Unlawful Activities (Prevention) Act

स्पष्टीकरण: दहशतवादी संघटना बंदीसाठी.

प्रश्न ११

नौदल टक्करानंतर भारताने काय केले?
A) काहीच नाही
B) पाकिस्तान चार्ज द’अफेयर्सला बोलावले व निषेध नोंदवला
C) युद्ध घोषणा
D) बंद

उत्तर: B) पाकिस्तान चार्ज द’अफेयर्सला बोलावले व निषेध नोंदवला

स्पष्टीकरण: MEA कृती.

प्रश्न १२

१६ सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त विदेश
B) भारत-पाक संबंध + सामाजिक सुरक्षा + दहशतवाद + डिजिटल पेमेंट – मिश्र
C) फक्त क्रीडा
D) फक्त अर्थव्यवस्था

उत्तर: B) भारत-पाक संबंध + सामाजिक सुरक्षा + दहशतवाद + डिजिटल पेमेंट – मिश्र

स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना विचारल्या जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (१६ सप्टेंबर २०२६)

भारत-पाक नौदल टक्कर – उत्तर अरबी समुद्र; दोन्ही बाजूंनी राजनयिक बोलावले
EPFO – वेतन मर्यादा ₹२५,०००
शाहजाद भट्टी नेटवर्क – UAPA अंतर्गत बंदी
UPI MDR – ०.४% (₹२,००० वर); परकीय दबाव नाही
जयशंकर – भूतान दौरा

निष्कर्ष

१६ सप्टेंबर २०२६ हा भारत-पाकिस्तान नौदल टक्कर, EPFO वेतन मर्यादा वाढ व दहशतवादी संघटना बंदीचा दिवस ठरला. या घटना लक्षात ठेवल्यास MPSC चालू घडामोडीत फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर १७, २०२६

चालू घडामोडी | 15 सप्टेंबर 2026 – UPI शुल्क, नेपाळ वीज, भारत-व्हिएतनाम | MPSC

धडा: 15 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. UPI शुल्क नियम

सरकारने अधिसूचना: ₹२,००० पर्यंतच्या UPI व्यवहारांवर बँका शुल्क आकारू शकत नाहीत.
Payment and Settlement Act, 2007 अंतर्गत बदल; RuPay डेबिट कार्ड व UPI समाविष्ट.

2. भारत-नेपाळ वीज सहकार्य

भारताने पूरग्रस्त नेपाळला वीज निर्यात जलदगतीने मंजूर.
नेपाळच्या जलविद्युत पायाभूत सुविधांचे नुकसान भरून काढण्यासाठी मदत (पूरात १,३००+ मृत्यू).

3. भारत-व्हिएतनाम संरक्षण

दोन्ही देशांनी संरक्षण व सुरक्षा सहकार्य वाढवण्याचे मान्य.
भारतीय संरक्षण उपकरणांचे सह-उत्पादन समाविष्ट.

4. इतर

ओडिशा – डारा सिंह (ग्रॅहम स्टेन्स खून) यांची अकाली सुटका नाकारली.
राजस्थान स्थानिक स्वराज्य संस्था निवडणुका – भाजपाने १० पैकी ४ महानगरपालिकांमध्ये बहुमत.
मराठा आरक्षण – मनोज जरांगे-पाटील मुंबईत निदर्शने करण्यासाठी रवाना.

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

UPI व्यवहारांवर किती रकमेपर्यंत शुल्क नाही?
A) ₹१,०००
B) ₹२,०००
C) ₹५,०००
D) ₹१०,०००

उत्तर: B) ₹२,०००

स्पष्टीकरण: सरकार अधिसूचना; बँका शुल्क आकारू शकत नाहीत.

प्रश्न २

भारताने कोणत्या देशाला वीज निर्यात जलद मंजूर केली?
A) बांगलादेश
B) नेपाळ
C) भूतान
D) श्रीलंका

उत्तर: B) नेपाळ

स्पष्टीकरण: पूरग्रस्त; जलविद्युत नुकसान भरून काढण्यासाठी.

प्रश्न ३

भारत-व्हिएतनाम करार कशाबाबत?
A) फक्त व्यापार
B) संरक्षण सहकार्य व सह-उत्पादन
C) फक्त क्रीडा
D) बंद

उत्तर: B) संरक्षण सहकार्य व सह-उत्पादन

स्पष्टीकरण: इंडो-पॅसिफिक संदर्भात.

प्रश्न ४

डारा सिंह प्रकरण कोणत्या राज्याशी संबंधित?
A) बिहार
B) ओडिशा
C) झारखंड
D) पश्चिम बंगाल

उत्तर: B) ओडिशा

स्पष्टीकरण: ग्रॅहम स्टेन्स खून; अकाली सुटका नाकारली.

प्रश्न ५

राजस्थान स्थानिक निवडणुकांमध्ये भाजपाने किती महानगरपालिकांमध्ये बहुमत?
A) २
B) ४ (१० पैकी)
C) ६
D) ८

उत्तर: B) ४ (१० पैकी)

स्पष्टीकरण: वॉर्डमध्येही आघाडी.

प्रश्न ६

UPI शुल्क नियम कोणत्या कायद्याशी संबंधित?
A) RBI Act
B) Payment and Settlement Act, 2007
C) Banking Regulation Act
D) काहीच नाही

उत्तर: B) Payment and Settlement Act, 2007

स्पष्टीकरण: अधिसूचना जारी.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) UPI – ₹५,०००
B) UPI – ₹२,००० पर्यंत शुल्क नाही; नेपाळ – वीज; व्हिएतनाम – संरक्षण
C) नेपाळ – बंद
D) व्हिएतनाम – फक्त व्यापार

उत्तर: B) UPI – ₹२,००० पर्यंत शुल्क नाही; नेपाळ – वीज; व्हिएतनाम – संरक्षण

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

नेपाळला वीज मदत कशासाठी?
A) फक्त व्यापार
B) पूरानंतर जलविद्युत नुकसान भरून काढणे
C) फक्त क्रीडा
D) बंद

उत्तर: B) पूरानंतर जलविद्युत नुकसान भरून काढणे

स्पष्टीकरण: १,३००+ मृत्यू झाले होते.

प्रश्न ९

मराठा आरक्षण आंदोलनकर्ता कोण?
A) अण्णा हजारे
B) मनोज जरांगे-पाटील
C) मेधा पाटकर
D) काहीच नाही

उत्तर: B) मनोज जरांगे-पाटील

स्पष्टीकरण: मुंबईत निदर्शने करण्यासाठी रवाना.

प्रश्न १०

ग्रॅहम स्टेन्स कोण होते?
A) भारतीय राजकारणी
B) ऑस्ट्रेलियन मिशनरी
C) खेळाडू
D) शास्त्रज्ञ

उत्तर: B) ऑस्ट्रेलियन मिशनरी

स्पष्टीकरण: डारा सिंह प्रकरण.

प्रश्न ११

भारत-व्हिएतनाम सहकार्य कोणत्या क्षेत्रात वाढ?
A) फक्त शिक्षण
B) संरक्षण व सुरक्षा (सह-उत्पादन)
C) फक्त पर्यटन
D) बंद

उत्तर: B) संरक्षण व सुरक्षा (सह-उत्पादन)

स्पष्टीकरण: इंडो-पॅसिफिक.

प्रश्न १२

१५ सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त अर्थव्यवस्था
B) डिजिटल पेमेंट + शेजारी संबंध + संरक्षण कूटनीती – मिश्र
C) फक्त क्रीडा
D) फक्त राजनीती

उत्तर: B) डिजिटल पेमेंट + शेजारी संबंध + संरक्षण कूटनीती – मिश्र

स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना विचारल्या जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (१५ सप्टेंबर २०२६)

UPI – ₹२,००० पर्यंत शुल्क नाही
नेपाळ – वीज निर्यात मंजूर (पूर मदत)
भारत-व्हिएतनाम – संरक्षण सहकार्य व सह-उत्पादन
ओडिशा – डारा सिंह सुटका नाकारली
राजस्थान – भाजप स्थानिक निवडणुकांमध्ये आघाडी

निष्कर्ष

१५ सप्टेंबर २०२६ हा UPI शुल्क नियमांचा, नेपाळला वीज मदतीचा व भारत-व्हिएतनाम संरक्षण सहकार्याचा दिवस ठरला. या घटना लक्षात ठेवल्यास MPSC चालू घडामोडीत फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर १७, २०२६

चालू घडामोडी | 14 सप्टेंबर 2026 – UCC 2029, BRICS यश, अमित शाह | MPSC

धडा: 14 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. एकसमान नागरी संहिता (UCC) – अमित शाह विधान

गृह मंत्री अमित शाह: NDA शासित २१ राज्यांत २०२९ पूर्वी (पुढील लोकसभा निवडणुकीपूर्वी) UCC लागू करण्याचे लक्ष्य.
सध्या उत्तराखंड मध्ये अंमलात; गुजरात, आसाम, मध्य प्रदेश मंजुरी/अधिसूचनेच्या प्रतीक्षेत.
महाराष्ट्र, पश्चिम बंगाल, छत्तीसगड यांनी समित्या स्थापन केल्या.

2. BRICS शिखर – राजनैतिक यश

१८वी BRICS शिखर परिषद (१२-१३ सप्टेंबर) यशस्वी; New Delhi Declaration एकमताने.
भारतासाठी महत्त्वाचे: पहलगाम दहशतवादी हल्ला याचा स्पष्ट निषेध.
मतभेद असूनही सहमती; Global South साठी “rule-shaper” भूमिका.

3. इतर

महिला आशिया कप – भारताने आठव्यांदा खिताब (श्रीलंकेवर विजय).
पंतप्रधानांनी BRICS मध्ये तंत्रज्ञान व क्रिटिकल मिनरल्सच्या “weaponisation” बाबत चिंता व्यक्त केली होती.

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

अमित शाह यांनी UCC कधी लागू करण्याचे लक्ष्य ठेवले?
A) २०२७
B) २०२९ पूर्वी (NDA शासित २१ राज्ये)
C) २०३०
D) २०३५

उत्तर: B) २०२९ पूर्वी (NDA शासित २१ राज्ये)

स्पष्टीकरण: पुढील लोकसभा निवडणुकीपूर्वी.

प्रश्न २

सध्या UCC कोणत्या राज्यात अंमलात आहे?
A) गुजरात
B) उत्तराखंड
C) आसाम
D) मध्य प्रदेश

उत्तर: B) उत्तराखंड

स्पष्टीकरण: इतर राज्यांत प्रक्रिया सुरू.

प्रश्न ३

UCC पूर्ण रूप काय आहे?
A) Uniform Civil Code
B) United Civil Committee
C) Universal Code of Conduct
D) काहीच नाही

उत्तर: A) Uniform Civil Code

स्पष्टीकरण: एकसमान नागरी संहिता.

प्रश्न ४

BRICS New Delhi Declaration मध्ये कोणत्या हल्ल्याचा निषेध?
A) काहीच नाही
B) पहलगाम (जम्मू-काश्मीर)
C) फक्त आंतरराष्ट्रीय
D) बंद

उत्तर: B) पहलगाम (जम्मू-काश्मीर)

स्पष्टीकरण: २२ एप्रिल २०२५; भारतासाठी मोठे यश.

प्रश्न ५

BRICS शिखर परिषद केव्हा झाली?
A) १०-११ सप्टेंबर
B) १२-१३ सप्टेंबर
C) १४-१५ सप्टेंबर
D) ऑक्टोबर

उत्तर: B) १२-१३ सप्टेंबर

स्पष्टीकरण: नवी दिल्ली; भारताची अध्यक्षता.

प्रश्न ६

पंतप्रधानांनी Global South ला काय म्हटले?
A) फक्त स्वीकारणारे
B) Rule-shaper व्हावे
C) बंद
D) फक्त व्यापारी

उत्तर: B) Rule-shaper व्हावे

स्पष्टीकरण: नियम बनवणारे बनावे.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) UCC – २०३०
B) UCC – २०२९ (२१ राज्ये); पहलगाम निषेध; BRICS – १२-१३ सप्टेंबर
C) उत्तराखंड – नाही
D) BRICS – मुंबई

उत्तर: B) UCC – २०२९ (२१ राज्ये); पहलगाम निषेध; BRICS – १२-१३ सप्टेंबर

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

UCC कोणत्या घटनात्मक तरतुदीशी संबंधित?
A) अनुच्छेद ३७०
B) अनुच्छेद ४४ (मार्गदर्शक तत्त्वे)
C) अनुच्छेद २१
D) अनुच्छेद ३५६

उत्तर: B) अनुच्छेद ४४ (मार्गदर्शक तत्त्वे)

स्पष्टीकरण: राज्याच्या मार्गदर्शक तत्त्वांत.

प्रश्न ९

महिला आशिया कप २०२६ मध्ये भारताने काय केले?
A) पराभव
B) आठव्यांदा खिताब
C) फक्त उपांत्य
D) काहीच नाही

उत्तर: B) आठव्यांदा खिताब

स्पष्टीकरण: श्रीलंकेवर विजय; दुबई.

प्रश्न १०

पंतप्रधानांनी कोणत्या “weaponisation” बाबत चिंता व्यक्त केली?
A) फक्त लष्करी
B) तंत्रज्ञान व क्रिटिकल मिनरल्स
C) फक्त व्यापार
D) काहीच नाही

उत्तर: B) तंत्रज्ञान व क्रिटिकल मिनरल्स

स्पष्टीकरण: BRICS शिखरात.

प्रश्न ११

NDA शासित किती राज्यांत UCC लक्ष्य?
A) १०
B) १५
C) २१
D) २८

उत्तर: C) २१

स्पष्टीकरण: अमित शाह विधान.

प्रश्न १२

१४ सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त राजनीती
B) UCC (घटना) + BRICS यश + दहशतवाद – मिश्र
C) फक्त क्रीडा
D) फक्त अर्थव्यवस्था

उत्तर: B) UCC (घटना) + BRICS यश + दहशतवाद – मिश्र

स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना विचारल्या जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (१४ सप्टेंबर २०२६)

UCC – NDA २१ राज्यांत २०२९ पूर्वी (अमित शाह)
उत्तराखंड – सध्या अंमलात
BRICS – New Delhi Declaration यश; पहलगाम निषेध
Global South = rule-shaper
महिला आशिया कप – भारत विजेता (८वा खिताब)

निष्कर्ष

१४ सप्टेंबर २०२६ हा UCC च्या २०२९ लक्ष्याच्या घोषणेचा व BRICS शिखर परिषदेच्या राजनैतिक यशाच्या विश्लेषणाचा दिवस ठरला. अनुच्छेद ४४ व पहलगाम निषेध लक्षात ठेवल्यास MPSC मध्ये फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर १७, २०२६

चालू घडामोदी | 12 सप्टेंबर 2026 – BRICS शिखर सुरू, New Delhi Declaration, मोदी-शी | MPSC

धडा: 12 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. १८वी BRICS शिखर परिषद सुरू

स्थळ: भारत मंडपम, नवी दिल्ली.
थीम: “Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability”.
भारताची अध्यक्षता; ११ सदस्य देश.

2. New Delhi Declaration स्वीकार

एकमताने स्वीकार (१४० परिच्छेद, सुमारे ४५ पृष्ठे).
पहलगाम (जम्मू-काश्मीर) दहशतवादी हल्ला (२२ एप्रिल २०२५, २६ मृत्यू) याचा स्पष्ट निषेध.
पश्चिम आशियात “maximum restraint” चे आवाहन.
UN Security Council सुधार, भारत-ब्राझील यांना अधिक भूमिका.
संवेदनशील मुद्द्यांवर विशिष्ट देशांची नावे न घेता सहमती.

3. मोदी-शी द्विपक्षीय बैठक

चीनी राष्ट्रपती शी जिनपिंग यांची सुमारे ७ वर्षांनी पहिली भारत भेट.
सीमा स्थिरता व संबंध सामान्यीकरणावर चर्चा.

4. इतर

नेते उपस्थित: पुतिन, शी, पेझेश्कियान, रामफोसा, एल-सिसी इ.
मार्जिनवर इराण-UAE भेट (राजनैतिक यश).
चीन २०२७ मध्ये BRICS अध्यक्षपद स्वीकारणार.

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

१८वी BRICS शिखर परिषद कुठे झाली?
A) मुंबई
B) भारत मंडपम, नवी दिल्ली
C) बेंगळुरू
D) हैदराबाद

उत्तर: B) भारत मंडपम, नवी दिल्ली

स्पष्टीकरण: १२-१३ सप्टेंबर २०२६.

प्रश्न २

BRICS २०२६ थीम काय होती?
A) फक्त व्यापार
B) Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability
C) फक्त सुरक्षा
D) बंद

उत्तर: B) Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability

स्पष्टीकरण: भारताची अध्यक्षता.

प्रश्न ३

New Delhi Declaration मध्ये कोणत्या हल्ल्याचा निषेध?
A) काहीच नाही
B) पहलगाम (जम्मू-काश्मीर) दहशतवादी हल्ला
C) फक्त आंतरराष्ट्रीय
D) बंद

उत्तर: B) पहलगाम (जम्मू-काश्मीर) दहशतवादी हल्ला

स्पष्टीकरण: २२ एप्रिल २०२५; २६ मृत्यू; भारतासाठी महत्त्वाचे.

प्रश्न ४

शी जिनपिंग यांची भारत भेट किती वर्षांनी?
A) ३
B) सुमारे ७
C) १०
D) १५

उत्तर: B) सुमारे ७

स्पष्टीकरण: शेवटची २०१९ (मामल्लापुरम).

प्रश्न ५

New Delhi Declaration कशी स्वीकारली गेली?
A) मतदानाने
B) एकमताने (consensus)
C) फक्त काही देश
D) रद्द

उत्तर: B) एकमताने (consensus)

स्पष्टीकरण: मतभेद असूनही सहमती.

प्रश्न ६

पश्चिम आशियाबाबत Declaration मध्ये काय म्हटले?
A) युद्ध सुरू ठेवा
B) Maximum restraint
C) फक्त एका बाजूचा निषेध
D) काहीच नाही

उत्तर: B) Maximum restraint

स्पष्टीकरण: विशिष्ट देशांची नावे न घेता.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) थीम – फक्त सुरक्षा
B) थीम – Resilience-Innovation-Cooperation-Sustainability; पहलगाम निषेध; शी – ७ वर्षांनी
C) Declaration – मतदान
D) शी – २०२०

उत्तर: B) थीम – Resilience-Innovation-Cooperation-Sustainability; पहलगाम निषेध; शी – ७ वर्षांनी

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

BRICS मध्ये सध्या किती सदस्य?
A) ५
B) ११
C) १५
D) २०

उत्तर: B) ११

स्पष्टीकरण: विस्तारित गट.

प्रश्न ९

UN Security Council सुधारबाबत Declaration काय सांगते?
A) विरोध
B) भारत व ब्राझील यांना अधिक भूमिका
C) फक्त चीन-रशिया
D) बंद

उत्तर: B) भारत व ब्राझील यांना अधिक भूमिका

स्पष्टीकरण: व्यापक सुधारणा.

प्रश्न १०

२०२७ मध्ये BRICS अध्यक्षपद कोणाकडे जाणार?
A) भारत
B) चीन
C) रशिया
D) ब्राझील

उत्तर: B) चीन

स्पष्टीकरण: शी यांनी जाहीर.

प्रश्न ११

मार्जिनवर कोणती महत्त्वाची भेट झाली?
A) फक्त व्यापार
B) इराण-UAE
C) फक्त क्रीडा
D) काहीच नाही

उत्तर: B) इराण-UAE

स्पष्टीकरण: राजनैतिक यश; मतभेद कमी.

प्रश्न १२

१२ सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त विदेश
B) BRICS संरचना + Declaration + दहशतवाद + भारत-चीन – आंतरराष्ट्रीय
C) फक्त क्रीडा
D) फक्त अर्थव्यवस्था

उत्तर: B) BRICS संरचना + Declaration + दहशतवाद + भारत-चीन – आंतरराष्ट्रीय

स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना विचारल्या जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (१२ सप्टेंबर २०२६)

१८वी BRICS – भारत मंडपम; थीम Resilience-Innovation-Cooperation-Sustainability
New Delhi Declaration – एकमताने; पहलगाम निषेध
मोदी-शी बैठक – ७ वर्षांनी
पश्चिम आशिया – maximum restraint | UN सुधारणा
चीन – २०२७ अध्यक्षपद

निष्कर्ष

१२ सप्टेंबर २०२६ हा BRICS शिखर परिषदेच्या सुरुवातीचा, New Delhi Declaration च्या स्वीकाराचा व मोदी-शी भेटीचा दिवस ठरला. या घटना लक्षात ठेवल्यास MPSC आंतरराष्ट्रीय संबंध व चालू घडामोडीत फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर १६, २०२६

चालू घडामोडी | 11 सप्टेंबर 2026 – पुतिन भारत भेट, मोदी-पुतिन चर्चा, BRICS | MPSC

धडा: 11 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. रशिया राष्ट्रपती पुतिन भारत भेट

राष्ट्रपती व्लादिमीर पुतिन नवी दिल्लीत पोहोचले.
युक्रेन युद्ध सुरू झाल्यानंतर (फेब्रुवारी २०२२) रशियाबाहेर पहिला in-person BRICS सहभाग.
तीन दिवसांचा दौरा; BRICS शिखर परिषद (१२-१३ सप्टेंबर) व द्विपक्षीय चर्चा.

2. मोदी-पुतिन द्विपक्षीय बैठक

भारत मंडपम येथे चर्चा – संरक्षण, ऊर्जा, व्यापार व गुंतवणूक.
पंतप्रधानांनी युक्रेन संघर्ष संवाद-राजनयाने सोडवण्याचे पुनरुच्चारित.
भारतीय खलाशांच्या सुरक्षिततेबाबत चिंता व्यक्त (पश्चिम आशिया/काळा समुद्र).
Special and Privileged Strategic Partnership मजबूत करण्याचे वचन.
पुतिन यांनी मोदींना रशियात २४व्या वार्षिक शिखरासाठी आमंत्रित केले.

3. BRICS शिखर परिषद तयारी

दिल्लीत कडक सुरक्षा – सुमारे १५,००० पोलिस व २०० अर्धसैनिक कंपन्या.
शाळा/कार्यालये बंद व वाहतूक निर्बंध (११-१३ सप्टेंबर).
इतर नेते (इराणचे पेझेश्कियान इ.) आगमन सुरू.

4. इतर

११ सप्टेंबर – जागतिक स्तरावर ९/११ हल्ल्यांची स्मृती.
पंतप्रधान: BRICS मध्ये सकारात्मक चर्चा व जागतिक कल्याणाची अपेक्षा.

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

११ सप्टेंबर रोजी कोण भारत पोहोचले?
A) शी जिनपिंग
B) व्लादिमीर पुतिन
C) जो बायडेन
D) इमानुएल मॅक्रॉन

उत्तर: B) व्लादिमीर पुतिन

स्पष्टीकरण: BRICS व द्विपक्षीय भेटीसाठी.

प्रश्न २

पुतिन यांचा रशियाबाहेरचा पहिला in-person BRICS सहभाग कशापासून?
A) २०२०
B) युक्रेन युद्ध (फेब्रुवारी २०२२) नंतर
C) २०२४
D) काहीच नाही

उत्तर: B) युक्रेन युद्ध (फेब्रुवारी २०२२) नंतर

स्पष्टीकरण: महत्त्वाचा दौरा.

प्रश्न ३

मोदी-पुतिन चर्चेत पंतप्रधानांनी काय पुनरुच्चारित केले?
A) लष्करी कारवाई
B) युक्रेन संघर्ष संवाद व राजनयाने सोडवावा
C) व्यापार बंद
D) काहीच नाही

उत्तर: B) युक्रेन संघर्ष संवाद व राजनयाने सोडवावा

स्पष्टीकरण: भारताची भूमिका.

प्रश्न ४

भारत-रशिया संबंध कशा नावाने ओळखले जातात?
A) फक्त व्यापार
B) Special and Privileged Strategic Partnership
C) लष्करी युती
D) बंद

उत्तर: B) Special and Privileged Strategic Partnership

स्पष्टीकरण: मजबूत करण्याचे वचन.

प्रश्न ५

BRICS शिखर परिषद केव्हा होणार?
A) १०-११ सप्टेंबर
B) १२-१३ सप्टेंबर
C) १५-१६ सप्टेंबर
D) ऑक्टोबर

उत्तर: B) १२-१३ सप्टेंबर

स्पष्टीकरण: नवी दिल्ली; भारताची अध्यक्षता.

प्रश्न ६

दिल्लीत BRICS साठी किती पोलिस तैनात?
A) ५,०००
B) सुमारे १५,०००
C) ५०,०००
D) १,०००

उत्तर: B) सुमारे १५,०००

स्पष्टीकरण: २०० अर्धसैनिक कंपन्यासह.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) पुतिन – २०२० पासून
B) पुतिन – युक्रेन नंतर पहिला BRICS; चर्चा – संरक्षण-ऊर्जा-व्यापार; BRICS – १२-१३ सप्टेंबर
C) BRICS – मुंबई
D) सुरक्षा – काहीच नाही

उत्तर: B) पुतिन – युक्रेन नंतर पहिला BRICS; चर्चा – संरक्षण-ऊर्जा-व्यापार; BRICS – १२-१३ सप्टेंबर

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

पुतिन यांनी मोदींना कुठे आमंत्रित केले?
A) चीन
B) रशिया (२४वी वार्षिक शिखर)
C) अमेरिका
D) काहीच नाही

उत्तर: B) रशिया (२४वी वार्षिक शिखर)

स्पष्टीकरण: द्विपक्षीय संबंध.

प्रश्न ९

पंतप्रधानांनी कोणत्या सुरक्षिततेबाबत चिंता व्यक्त केली?
A) फक्त सीमा
B) भारतीय खलाशांची सुरक्षा (पश्चिम आशिया/काळा समुद्र)
C) फक्त विमान
D) काहीच नाही

उत्तर: B) भारतीय खलाशांची सुरक्षा (पश्चिम आशिया/काळा समुद्र)

स्पष्टीकरण: संघर्षांच्या पार्श्वभूमीवर.

प्रश्न १०

११ सप्टेंबर जागतिक स्तरावर कशासाठी ओळखला जातो?
A) शिक्षक दिन
B) ९/११ दहशतवादी हल्ल्यांची स्मृती
C) राष्ट्रीय क्रीडा दिन
D) काहीच नाही

उत्तर: B) ९/११ दहशतवादी हल्ल्यांची स्मृती

स्पष्टीकरण: २००१ च्या हल्ल्यांची वर्षपूर्ती.

प्रश्न ११

BRICS २०२६ ची अध्यक्षता कोणाकडे?
A) चीन
B) भारत
C) रशिया
D) ब्राझील

उत्तर: B) भारत

स्पष्टीकरण: नवी दिल्ली शिखर.

प्रश्न १२

११ सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त विदेश
B) भारत-रशिया संबंध + BRICS + सुरक्षा व्यवस्था – आंतरराष्ट्रीय
C) फक्त क्रीडा
D) फक्त अर्थव्यवस्था

उत्तर: B) भारत-रशिया संबंध + BRICS + सुरक्षा व्यवस्था – आंतरराष्ट्रीय

स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना विचारल्या जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (११ सप्टेंबर २०२६)

पुतिन – दिल्ली आगमन (युक्रेन नंतर पहिला in-person BRICS)
मोदी-पुतिन – संरक्षण, ऊर्जा, व्यापार; संवाद-राजनय (युक्रेन)
Special and Privileged Strategic Partnership
BRICS – १२-१३ सप्टेंबर; कडक सुरक्षा (१५,००० पोलिस)
९/११ स्मृती

निष्कर्ष

११ सप्टेंबर २०२६ हा पुतिन यांच्या भारत भेटी, मोदी-पुतिन द्विपक्षीय चर्चे व BRICS शिखर परिषदेच्या पूर्वसंध्येमुळे महत्त्वाचा ठरला. भारत-रशिया संबंध व BRICS भूमिका लक्षात ठेवल्यास MPSC मध्ये फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर १६, २०२६

चालू घडामोडी | 10 सप्टेंबर 2026 – शी जिनपिंग भारत भेट, लद्दाख 371, SC | MPSC

धडा: 10 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. चीन – शी जिनपिंग भारत भेट

चीनने पुष्टी केली: राष्ट्रपती शी जिनपिंग १२-१३ सप्टेंबर रोजी नवी दिल्लीत BRICS शिखर परिषदेसाठी येणार.
सुमारे ७ वर्षांनी पहिली भारत भेट (शेवटची २०१९ – मामल्लापुरम अनौपचारिक शिखर).
पंतप्रधान मोदी यांच्यासोबत द्विपक्षीय चर्चा अपेक्षित; मोठी प्रतिनिधीमंडळ (वांग यी, वांग वेंटाओ इ.).

2. लद्दाख – Article 371

गृह मंत्रालयाने लद्दाख UT साठी Article 371 अंतर्गत नवीन Chapter K प्रस्तावित.
निर्वाचित संस्था/शरीर देण्याची तरतूद.

3. सर्वोच्च न्यायालय

सत्य निकेतन इमारत कोसळण्याचे प्रकरण दिल्ली उच्च न्यायालयाकडून स्वतःकडे हस्तांतरित करणार नाही (“गोष्टी हालचाल सुरू झाल्या आहेत”).
NEET-SS qualifying percentile कट-ऑफ कमी न करण्याच्या निर्णयाचा पुनर्विचार करण्याचे केंद्राला निर्देश (रिक्त जागा भरण्याची चिंता).

4. इतर

जनगणना २०२७ – माजी अधिकाऱ्यांनी डेटा गुणवत्ता व NPR/NRC संभाव्य दुव्याबाबत चिंता व्यक्त.

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

शी जिनपिंग भारत भेटीसाठी कशासाठी येणार?
A) फक्त द्विपक्षीय
B) BRICS शिखर परिषद
C) G20
D) SCO

उत्तर: B) BRICS शिखर परिषद

स्पष्टीकरण: १२-१३ सप्टेंबर, नवी दिल्ली.

प्रश्न २

शी जिनपिंग यांची शेवटची भारत भेट केव्हा होती?
A) २०१५
B) २०१९ (मामल्लापुरम)
C) २०२०
D) २०२४

उत्तर: B) २०१९ (मामल्लापुरम)

स्पष्टीकरण: सुमारे ७ वर्षांनी पहिली भेट.

प्रश्न ३

लद्दाखसाठी कोणती घटनात्मक तरतूद प्रस्तावित?
A) Article 370
B) Article 371 अंतर्गत Chapter K
C) सहावी अनुसूची फक्त
D) काहीच नाही

उत्तर: B) Article 371 अंतर्गत Chapter K

स्पष्टीकरण: निर्वाचित संस्थासाठी; गृह मंत्रालय.

प्रश्न ४

सत्य निकेतन प्रकरणाबाबत SC ने काय सांगितले?
A) स्वतःकडे हस्तांतरित
B) दिल्ली HC कडेच ठेवणार (हालचाल सुरू)
C) रद्द
D) बंद

उत्तर: B) दिल्ली HC कडेच ठेवणार (हालचाल सुरू)

स्पष्टीकरण: १० सप्टेंबर रोजी निर्णय.

प्रश्न ५

NEET-SS बाबत SC ने काय निर्देश दिले?
A) कट-ऑफ वाढवा
B) कट-ऑफ कमी न करण्याच्या निर्णयाचा पुनर्विचार करा
C) परीक्षा रद्द
D) काहीच नाही

उत्तर: B) कट-ऑफ कमी न करण्याच्या निर्णयाचा पुनर्विचार करा

स्पष्टीकरण: रिक्त जागा भरण्याची चिंता.

प्रश्न ६

BRICS शिखर परिषद कुठे होणार?
A) मुंबई
B) नवी दिल्ली
C) बेंगळुरू
D) हैदराबाद

उत्तर: B) नवी दिल्ली

स्पष्टीकरण: १२-१३ सप्टेंबर २०२६.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) शी भेट – २०२०
B) शी – ७ वर्षांनी BRICS; लद्दाख – ३७१ Chapter K; सत्य निकेतन – HC कडे
C) लद्दाख – ३७०
D) NEET – रद्द

उत्तर: B) शी – ७ वर्षांनी BRICS; लद्दाख – ३७१ Chapter K; सत्य निकेतन – HC कडे

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

मामल्लापुरम शिखर कोणत्या वर्षी झाले?
A) २०१७
B) २०१९
C) २०२१
D) २०२३

उत्तर: B) २०१९

स्पष्टीकरण: मोदी-शी अनौपचारिक शिखर.

प्रश्न ९

Article 371 कशासाठी आहे?
A) फक्त जम्मू-काश्मीर
B) काही राज्यांसाठी विशेष तरतुदी
C) फक्त केंद्र
D) निवडणूक

उत्तर: B) काही राज्यांसाठी विशेष तरतुदी

स्पष्टीकरण: लद्दाखसाठी नवीन Chapter प्रस्तावित.

प्रश्न १०

शी यांच्यासोबत कोण येणार (संदर्भ)?
A) फक्त सुरक्षा
B) परराष्ट्र मंत्री वांग यी व इतर
C) फक्त व्यापारी
D) काहीच नाही

उत्तर: B) परराष्ट्र मंत्री वांग यी व इतर

स्पष्टीकरण: मोठी प्रतिनिधीमंडळ.

प्रश्न ११

जनगणना २०२७ बाबत माजी अधिकाऱ्यांची चिंता काय?
A) काहीच नाही
B) डेटा गुणवत्ता व NPR/NRC संभाव्य दुवा
C) फक्त खर्च
D) तारीख

उत्तर: B) डेटा गुणवत्ता व NPR/NRC संभाव्य दुवा

स्पष्टीकरण: नवीन प्रश्न व आगाऊ टप्पा.

प्रश्न १२

१० सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त विदेश
B) भारत-चीन संबंध + घटनात्मक तरतूद (लद्दाख) + न्यायालय – मिश्र
C) फक्त क्रीडा
D) फक्त अर्थव्यवस्था

उत्तर: B) भारत-चीन संबंध + घटनात्मक तरतूद (लद्दाख) + न्यायालय – मिश्र

स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना विचारल्या जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (१० सप्टेंबर २०२६)

शी जिनपिंग – ७ वर्षांनी भारत (BRICS १२-१३ सप्टेंबर)
लद्दाख – Article 371 Chapter K (निर्वाचित संस्था)
सत्य निकेतन – SC हस्तांतरित करणार नाही
NEET-SS – कट-ऑफ पुनर्विचार निर्देश
जनगणना – डेटा/NPR चिंता

निष्कर्ष

१० सप्टेंबर २०२६ हा शी जिनपिंग यांच्या भारत भेटीची पुष्टी, लद्दाखसाठी घटनात्मक प्रस्ताव व सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयांमुळे महत्त्वाचा ठरला. या घटना लक्षात ठेवल्यास MPSC चालू घडामोडीत फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर १६, २०२६

चालू घडामोडी | 9 सप्टेंबर 2026 – लद्दाख चर्चा, भारत-चीन बैठक, बिहार पूर | MPSC

धडा: 9 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. लद्दाख-केंद्र चर्चा

लद्दाख नागरिक समाज गट व गृह मंत्रालयाच्या High-Powered Committee (HPC) यांच्यातील चर्चा नवी दिल्लीत पुन्हा सुरू.
आधीच्या फेरीतील विश्वासार्हता वाढ उपाययोजनांच्या पार्श्वभूमीवर.

2. भारत-चीन लष्करी संवाद

अरुणाचल प्रदेश क्षेत्रात उच्चस्तरीय commanders’ flag talks (दोन सत्रे).
बीजिंगमधील Special Representatives संवादाच्या पाठोपाठ.

3. बिहार पूर

१४ जिल्ह्यांत ३५ लाखाहून अधिक लोक प्रभावित.
गंगा पातळी उच्च; डाउनस्ट्रीम भागात सतर्कता.

4. इतर

पंतप्रधान: स्पर्धा परीक्षांसाठी मोफत ऑनलाइन कोचिंग (उत्तम शिक्षकांकडून) देण्याच्या दिशेने काम सुरू.
सर्वोच्च न्यायालय – ओडिशा सरकारला डारा सिंह (ग्रॅहम स्टेन्स खून) remisssion याचिकेबाबत दिलासा; १० दिवसांत निर्णय.
हल्द्वानी ‘शुद्धीकरण’ प्रकरणात FIR नोंदवली.

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

लद्दाख चर्चा कोणाबरोबर सुरू झाली?
A) फक्त राज्य सरकार
B) गृह मंत्रालयाची High-Powered Committee (HPC)
C) सर्वोच्च न्यायालय
D) निवडणूक आयोग

उत्तर: B) गृह मंत्रालयाची High-Powered Committee (HPC)

स्पष्टीकरण: नागरिक समाज गटांसोबत; दिल्लीत.

प्रश्न २

भारत-चीन flag talks कुठे झाल्या?
A) लडाख फक्त
B) अरुणाचल प्रदेश क्षेत्र
C) सिक्किम
D) दिल्ली

उत्तर: B) अरुणाचल प्रदेश क्षेत्र

स्पष्टीकरण: उच्चस्तरीय commanders; दोन सत्रे.

प्रश्न ३

बिहार पुरात किती लोक प्रभावित?
A) १० लाख
B) २० लाख
C) ३५ लाखाहून अधिक
D) ५० लाख

उत्तर: C) ३५ लाखाहून अधिक

स्पष्टीकरण: १४ जिल्हे.

प्रश्न ४

पंतप्रधानांनी कोणत्या योजनेबाबत बोलले?
A) फक्त शिष्यवृत्ती
B) स्पर्धा परीक्षांसाठी मोफत ऑनलाइन कोचिंग
C) फक्त शाळा
D) काहीच नाही

उत्तर: B) स्पर्धा परीक्षांसाठी मोफत ऑनलाइन कोचिंग

स्पष्टीकरण: उत्तम शिक्षकांकडून; कुटुंबांवरील आर्थिक बोजा कमी.

प्रश्न ५

सर्वोच्च न्यायालयाने कोणत्या प्रकरणात ओडिशा सरकारला दिलासा दिला?
A) कावेरी
B) डारा सिंह (ग्रॅहम स्टेन्स) remission याचिका
C) काहीच नाही
D) निवडणूक

उत्तर: B) डारा सिंह (ग्रॅहम स्टेन्स) remission याचिका

स्पष्टीकरण: १० दिवसांत निर्णय; अन्यथा अधिकाऱ्यांना बोलावणे.

प्रश्न ६

लद्दाख चर्चा कशाच्या पार्श्वभूमीवर?
A) फक्त निवडणूक
B) विश्वासार्हता वाढ उपाययोजना
C) फक्त व्यापार
D) बंद

उत्तर: B) विश्वासार्हता वाढ उपाययोजना

स्पष्टीकरण: आधीच्या फेरीतील पाया.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) लद्दाख – फक्त राज्य
B) लद्दाख – HPC चर्चा; भारत-चीन – अरुणाचल; बिहार पूर – ३५ लाख+
C) बिहार – ५ लाख
D) कोचिंग – बंद

उत्तर: B) लद्दाख – HPC चर्चा; भारत-चीन – अरुणाचल; बिहार पूर – ३५ लाख+

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

ग्रॅहम स्टेन्स खून प्रकरण कोणत्या राज्याशी संबंधित?
A) बिहार
B) ओडिशा
C) झारखंड
D) पश्चिम बंगाल

उत्तर: B) ओडिशा

स्पष्टीकरण: डारा सिंह दोषी.

प्रश्न ९

हल्द्वानी ‘शुद्धीकरण’ प्रकरणात काय झाले?
A) काहीच नाही
B) अज्ञात व्यक्तींविरुद्ध FIR
C) पुरस्कार
D) बंद

उत्तर: B) अज्ञात व्यक्तींविरुद्ध FIR

स्पष्टीकरण: काँग्रेस अध्यक्ष खर्गे यांच्या रॅलीनंतर.

प्रश्न १०

Special Representatives संवाद कुठे झाला होता (संदर्भ)?
A) दिल्ली
B) बीजिंग
C) मॉस्को
D) काठमांडू

उत्तर: B) बीजिंग

स्पष्टीकरण: त्यानंतर अरुणाचल flag talks.

प्रश्न ११

बिहार पुरात मुख्य नदी कोणती?
A) यमुना
B) गंगा
C) ब्रह्मपुत्रा
D) गोदावरी

उत्तर: B) गंगा

स्पष्टीकरण: पातळी उच्च; सतर्कता.

प्रश्न १२

९ सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त पूर
B) केंद्र-राज्य संबंध (लद्दाख) + सीमा संवाद + आपत्ती + शिक्षण योजना – मिश्र
C) फक्त क्रीडा
D) फक्त अर्थव्यवस्था

उत्तर: B) केंद्र-राज्य संबंध (लद्दाख) + सीमा संवाद + आपत्ती + शिक्षण योजना – मिश्र

स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना विचारल्या जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (९ सप्टेंबर २०२६)

लद्दाख – HPC सोबत चर्चा पुन्हा सुरू
भारत-चीन – अरुणाचल commanders’ flag talks
बिहार पूर – ३५ लाखाहून अधिक प्रभावित
मोफत ऑनलाइन कोचिंग (स्पर्धा परीक्षा) – मोदी विधान
डारा सिंह remission – SC दिलासा (ओडिशा)

निष्कर्ष

९ सप्टेंबर २०२६ हा लद्दाख-केंद्र चर्चा, भारत-चीन लष्करी संवाद, बिहार पूर व शिक्षण योजनेमुळे महत्त्वाचा ठरला. या घटना लक्षात ठेवल्यास MPSC चालू घडामोडीत फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर १४, २०२६

चालू घडामोडी | 8 सप्टेंबर 2026 – कावेरी पाणी, ED केरळ, उपनिवडणुका | MPSC

धडा: 8 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. कावेरी पाणी वाटप

Cauvery Water Management Authority (CWMA) ने कर्नाटकला तमिळनाडूला दररोज ६,००० क्यूसेक पाणी सोडण्याचे निर्देश कायम ठेवले.
पुढील १५ दिवसांसाठी; CWRC च्या निर्णयाला मान्यता.

2. ED कारवाई – केरळ

एनफोर्समेंट डिरेक्टोरेटने माजी मुख्यमंत्री पिनायरी विजयन, माजी मंत्री पी.ए. मोहम्मद रियास व टी. वीणा यांच्याविरुद्ध CMRL पे-ऑफ प्रकरणात FIR ची शिफारस.
प्रिव्हेन्शन ऑफ करप्शन अॅक्ट अंतर्गत.

3. उपनिवडणुका

निवडणूक आयोग: पश्चिम बंगाल, तमिळनाडू, पुदुच्चेरीतील ५ विधानसभा व आसाममधील १ लोकसभा जागांसाठी उपनिवडणुका ६ ऑक्टोबर रोजी.
नामांकन १६ सप्टेंबरपर्यंत; मतमोजणी ९ ऑक्टोबर.

4. इतर

सत्य निकेतन इमारत प्रकरण – सर्वोच्च न्यायालय १० सप्टेंबर रोजी विचारात घेणार.
TMC संबंधित उर्दू वृत्तपत्रात सुमारे ₹६० कोटी अनियमितता (ED शोध).

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

CWMA ने कर्नाटकला किती क्यूसेक पाणी सोडण्याचे निर्देश दिले?
A) ३,०००
B) ६,०००
C) ९,०००
D) १२,०००

उत्तर: B) ६,०००

स्पष्टीकरण: तमिळनाडूसाठी; १५ दिवस.

प्रश्न २

कावेरी पाणी वाटप कोणती संस्था हाताळते?
A) केंद्र सरकार फक्त
B) Cauvery Water Management Authority (CWMA)
C) सर्वोच्च न्यायालय फक्त
D) राज्य सरकारे

उत्तर: B) Cauvery Water Management Authority (CWMA)

स्पष्टीकरण: CWRC सोबत.

प्रश्न ३

ED ने कोणाच्याविरुद्ध FIR ची शिफारस केली?
A) केरळचे सध्याचे मुख्यमंत्री
B) पिनायरी विजयन (माजी मुख्यमंत्री)
C) तमिळनाडू मुख्यमंत्री
D) काहीच नाही

उत्तर: B) पिनायरी विजयन (माजी मुख्यमंत्री)

स्पष्टीकरण: CMRL पे-ऑफ प्रकरण.

प्रश्न ४

उपनिवडणुका केव्हा होणार?
A) १६ सप्टेंबर
B) ६ ऑक्टोबर
C) ९ ऑक्टोबर
D) नोव्हेंबर

उत्तर: B) ६ ऑक्टोबर

स्पष्टीकरण: ५ विधानसभा + १ लोकसभा.

प्रश्न ५

उपनिवडणुका कोणत्या राज्यांत/केंद्रशासित प्रदेशांत होणार?
A) फक्त महाराष्ट्र
B) पश्चिम बंगाल, तमिळनाडू, पुदुच्चेरी व आसाम
C) फक्त दिल्ली
D) सर्व राज्ये

उत्तर: B) पश्चिम बंगाल, तमिळनाडू, पुदुच्चेरी व आसाम

स्पष्टीकरण: ECI जाहिरात.

प्रश्न ६

सत्य निकेतन प्रकरण सर्वोच्च न्यायालय केव्हा विचारात घेणार?
A) ८ सप्टेंबर
B) १० सप्टेंबर
C) १५ सप्टेंबर
D) ऑक्टोबर

उत्तर: B) १० सप्टेंबर

स्पष्टीकरण: आवश्यक असल्यास उच्च न्यायालयातील प्रकरण हस्तांतरित.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) कावेरी – ३,००० क्यूसेक
B) कावेरी – ६,००० क्यूसेक; ED – पिनायरी विजयन; उपनिवडणुका – ६ ऑक्टोबर
C) उपनिवडणुका – नोव्हेंबर
D) ED – काहीच नाही

उत्तर: B) कावेरी – ६,००० क्यूसेक; ED – पिनायरी विजयन; उपनिवडणुका – ६ ऑक्टोबर

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

CMRL प्रकरण कोणत्या राज्याशी संबंधित?
A) तमिळनाडू
B) केरळ
C) कर्नाटक
D) आंध्र प्रदेश

उत्तर: B) केरळ

स्पष्टीकरण: Cochin Minerals and Rutile Limited.

प्रश्न ९

नामांकन प्रक्रिया केव्हापर्यंत खुली?
A) ८ सप्टेंबर
B) १६ सप्टेंबर
C) ६ ऑक्टोबर
D) ९ ऑक्टोबर

उत्तर: B) १६ सप्टेंबर

स्पष्टीकरण: मतमोजणी ९ ऑक्टोबर.

प्रश्न १०

कावेरी विवाद मुख्यतः कोणत्या राज्यांमध्ये आहे?
A) महाराष्ट्र-गुजरात
B) कर्नाटक-तमिळनाडू
C) पंजाब-हरियाणा
D) ओडिशा-छत्तीसगड

उत्तर: B) कर्नाटक-तमिळनाडू

स्पष्टीकरण: CWMA/CWRC यंत्रणा.

प्रश्न ११

ED पूर्ण रूप काय आहे?
A) Election Directorate
B) Enforcement Directorate
C) Economic Department
D) Education Directorate

उत्तर: B) Enforcement Directorate

स्पष्टीकरण: आर्थिक गुन्हे व मनी लॉन्ड्रिंग.

प्रश्न १२

८ सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त पाणी
B) आंतरराज्यीय पाणी विवाद + भ्रष्टाचार चौकशी + निवडणुका – मिश्र
C) फक्त क्रीडा
D) फक्त अर्थव्यवस्था

उत्तर: B) आंतरराज्यीय पाणी विवाद + भ्रष्टाचार चौकशी + निवडणुका – मिश्र

स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना विचारल्या जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (८ सप्टेंबर २०२६)

कावेरी – कर्नाटकला ६,००० क्यूसेक (१५ दिवस)
ED – पिनायरी विजयन व इतरांवर FIR शिफारस (CMRL)
उपनिवडणुका – ६ ऑक्टोबर (५ विधानसभा + १ लोकसभा)
सत्य निकेतन – SC १० सप्टेंबर रोजी विचारात

निष्कर्ष

८ सप्टेंबर २०२६ हा कावेरी पाणी वाटप, ED ची केरळ प्रकरणात कारवाई व उपनिवडणुका जाहिरातीमुळे महत्त्वाचा ठरला. या घटना लक्षात ठेवल्यास MPSC चालू घडामोडीत फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर १४, २०२६

चालू घडामोडी | 7 सप्टेंबर 2026 – दिल्ली इमारत कोसळली अपडेट, नेपाळ पूर, LPG | MPSC

धडा: 7 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. दिल्ली सत्य निकेतन इमारत कोसळली – अपडेट

मृतांचे प्रमाण ७ पर्यंत वाढले; १२ जण बचावले.
इमारत/PG मालक हरिराम गुप्ता यांना राजस्थानात अटक.
दिल्ली उच्च न्यायालयाने MCD ला सर्व PG हॉस्टल्सची एका आठवड्यात तपासणी करण्याचे निर्देश.
विद्यार्थी निवास सुरक्षा व PG नियमांबाबत चिंता व्यक्त.

2. नेपाळ पूर

मृतांचे प्रमाण १,३५५ पर्यंत वाढले.
सुमारे ५,००० जण अजून बेपत्ता; बचाव व शोधकार्य सुरू.

3. LPG नियम

ग्रामीण ग्राहकांसाठीही LPG रिफिल बुकिंग अंतर २५ दिवस केले (शहरी व ग्रामीण समान).
पेट्रोलियम व नैसर्गिक वायू मंत्रालय; मंत्री सुरेश गोपी.

4. भारत-चीन लष्करी संवाद

पूर्व क्षेत्र (अरुणाचल) मध्ये पहिली Corps Commander-स्तरीय बैठक.
लडाख क्षेत्रापलीकडे लष्करी संवाद यंत्रणेचा विस्तार.

5. इतर

बिहार पूर – ११ जिल्ह्यांत १९ लाखाहून अधिक लोक प्रभावित.

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

सत्य निकेतन इमारत कोसळण्यात मृतांचे प्रमाण किती झाले?
A) ५
B) ७
C) १०
D) १२

उत्तर: B) ७

स्पष्टीकरण: १२ जण बचावले; मालक अटक.

प्रश्न २

दिल्ली उच्च न्यायालयाने कोणाला तपासणीचे निर्देश दिले?
A) दिल्ली पोलिस
B) MCD (Municipal Corporation of Delhi)
C) NDMC
D) केंद्र सरकार

उत्तर: B) MCD (Municipal Corporation of Delhi)

स्पष्टीकरण: सर्व PG हॉस्टल्सची एका आठवड्यात तपासणी.

प्रश्न ३

नेपाळ पुरात मृतांचे प्रमाण सुमारे किती?
A) ५००
B) १,०००
C) १,३५५
D) २,०००

उत्तर: C) १,३५५

स्पष्टीकरण: सुमारे ५,००० बेपत्ता.

प्रश्न ४

LPG रिफिल बुकिंग अंतर आता किती दिवस केले?
A) १५
B) २०
C) २५
D) ३०

उत्तर: C) २५

स्पष्टीकरण: शहरी व ग्रामीण दोन्हीसाठी समान.

प्रश्न ५

भारत-चीन Corps Commander बैठक कुठे झाली?
A) लडाख फक्त
B) पूर्व क्षेत्र (अरुणाचल)
C) सिक्किम
D) दिल्ली

उत्तर: B) पूर्व क्षेत्र (अरुणाचल)

स्पष्टीकरण: पहिली अशी बैठक; संवाद विस्तार.

प्रश्न ६

सत्य निकेतन इमारत मालकाला कुठे अटक झाली?
A) दिल्ली
B) राजस्थान
C) हरियाणा
D) उत्तर प्रदेश

उत्तर: B) राजस्थान

स्पष्टीकरण: हरिराम गुप्ता.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) मृत्यू – ५
B) मृत्यू – ७; नेपाळ – १,३५५; LPG – २५ दिवस; Corps Commander – अरुणाचल
C) LPG – ३० दिवस
D) नेपाळ – ५००

उत्तर: B) मृत्यू – ७; नेपाळ – १,३५५; LPG – २५ दिवस; Corps Commander – अरुणाचल

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

दिल्ली उच्च न्यायालयाची चिंता कशाबाबत होती?
A) फक्त रहिवासी
B) विद्यार्थी PG निवास सुरक्षा
C) फक्त बाजार
D) काहीच नाही

उत्तर: B) विद्यार्थी PG निवास सुरक्षा

स्पष्टीकरण: दिल्ली विद्यापीठ संबंधित विद्यार्थी.

प्रश्न ९

बिहार पुरात किती लोक प्रभावित?
A) ५ लाख
B) १० लाख
C) १९ लाखाहून अधिक
D) ५० लाख

उत्तर: C) १९ लाखाहून अधिक

स्पष्टीकरण: ११ जिल्हे; गंगा पातळी उच्च.

प्रश्न १०

LPG नियम कोणत्या मंत्रालयाशी संबंधित?
A) गृह
B) पेट्रोलियम व नैसर्गिक वायू
C) वित्त
D) ऊर्जा

उत्तर: B) पेट्रोलियम व नैसर्गिक वायू

स्पष्टीकरण: IOCL, BPCL, HPCL.

प्रश्न ११

Corps Commander-स्तरीय बैठक म्हणजे काय?
A) फक्त राजकीय
B) लष्करी संवाद यंत्रणा (उच्च स्तरावरील)
C) फक्त व्यापारी
D) क्रीडा

उत्तर: B) लष्करी संवाद यंत्रणा (उच्च स्तरावरील)

स्पष्टीकरण: LAC संबंधित विश्वासार्हता वाढ.

प्रश्न १२

७ सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त आपत्ती
B) आपत्ती व्यवस्थापन + सुरक्षा नियम + द्विपक्षीय लष्करी संवाद + ऊर्जा नियम – मिश्र
C) फक्त क्रीडा
D) फक्त अर्थव्यवस्था

उत्तर: B) आपत्ती व्यवस्थापन + सुरक्षा नियम + द्विपक्षीय लष्करी संवाद + ऊर्जा नियम – मिश्र

स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना विचारल्या जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (७ सप्टेंबर २०२६)

सत्य निकेतन – ७ मृत्यू; मालक अटक; HC → MCD तपासणी
नेपाळ पूर – १,३५५ मृत्यू; ~५,००० बेपत्ता
LPG रिफिल – २५ दिवस (ग्रामीणही)
भारत-चीन – पूर्व क्षेत्र Corps Commander बैठक
बिहार पूर – १९ लाखाहून अधिक प्रभावित

निष्कर्ष

७ सप्टेंबर २०२६ हा दिल्ली इमारत कोसळण्याच्या अपडेट, नेपाळ पूर, LPG नियम व भारत-चीन लष्करी संवादामुळे महत्त्वाचा ठरला. या घटना लक्षात ठेवल्यास MPSC चालू घडामोडीत फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर १४, २०२६

चालू घडामोडी | 6 सप्टेंबर 2026 – दिल्ली इमारत कोसळली, UN नकाशा, जनगणना | MPSC

धडा: 6 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. दिल्ली इमारत कोसळली

दक्षिण-पश्चिम दिल्लीतील सत्य निकेतन परिसरात इमारत कोसळली.
मृतांचे प्रमाण ५ पर्यंत वाढले; अनेक जण अडकले असल्याची भीती.
दिल्ली मुख्यमंत्र्यांनी मॅजिस्ट्रेट चौकशी व PG/इमारत मालकावर FIR ची सूचना दिली.

2. UN नकाशाबाबत भारताची भूमिका

परराष्ट्र मंत्रालय: UN संबंधित प्रस्तावित जागतिक नकाशात जम्मू-काश्मीर व लद्दाख भारताच्या अधिकृत नकाशानुसार दाखवले जावेत.
चुकीचे किंवा दिशाभूल करणारे चित्रण अस्वीकार्य.

3. जनगणना २०२७

निवडणूक जाणाऱ्या राज्यांमध्ये (उत्तर प्रदेश, पंजाब, उत्तराखंड, गोवा) जनगणना २०२७ ची लोकसंख्या गणना टप्पा आगाऊ – १६ नोव्हेंबर २०२६ ते ४ जानेवारी २०२७.
मणिपूरमध्ये मागे ढकलली.

4. इतर

मध्य प्रदेश सागर जिल्ह्यात बनावट दारूमुळे किमान ११ मृत्यू; अबकारी अधिकाऱ्यांना निलंबन.
SIR (Special Intensive Revision) टप्पा-३ मधील काही राज्यांत मतदार यादीत घट.

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

६ सप्टेंबर रोजी दिल्लीत कुठे इमारत कोसळली?
A) कनॉट प्लेस
B) सत्य निकेतन
C) चाणक्यपुरी
D) द्वारका

उत्तर: B) सत्य निकेतन

स्पष्टीकरण: दक्षिण-पश्चिम दिल्ली.

प्रश्न २

सत्य निकेतन इमारत कोसळण्यात मृतांचे प्रमाण सुमारे किती?
A) २
B) ५
C) १०
D) १५

उत्तर: B) ५

स्पष्टीकरण: बचाव कार्य सुरू; FIR व चौकशी.

प्रश्न ३

UN नकाश्याबाबत भारताची मागणी काय?
A) काहीच नाही
B) J&K व लद्दाख अधिकृत नकाशानुसार दाखवावेत
C) फक्त लद्दाख
D) बदल नको

उत्तर: B) J&K व लद्दाख अधिकृत नकाशानुसार दाखवावेत

स्पष्टीकरण: MEA विधान; चुकीचे चित्रण अस्वीकार्य.

प्रश्न ४

जनगणना २०२७ चा लोकसंख्या गणना टप्पा कोणत्या राज्यांमध्ये आगाऊ केला?
A) फक्त महाराष्ट्र
B) उत्तर प्रदेश, पंजाब, उत्तराखंड, गोवा
C) फक्त मणिपूर
D) सर्व राज्ये

उत्तर: B) उत्तर प्रदेश, पंजाब, उत्तराखंड, गोवा

स्पष्टीकरण: निवडणूक जाणारी राज्ये; १६ नोव्हेंबर २०२६ ते ४ जानेवारी २०२७.

प्रश्न ५

मणिपूरमध्ये जनगणना बाबत काय निर्णय?
A) आगाऊ
B) मागे ढकलली
C) रद्द
D) काहीच नाही

उत्तर: B) मागे ढकलली

स्पष्टीकरण: इतर राज्यांपेक्षा वेगळे.

प्रश्न ६

मध्य प्रदेशात बनावट दारूमुळे मृत्यू कुठे झाले?
A) भोपाल
B) सागर जिल्हा
C) इंदूर
D) जबलपूर

उत्तर: B) सागर जिल्हा

स्पष्टीकरण: किमान ११ मृत्यू; अधिकाऱ्यांना निलंबन.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) इमारत – चाणक्यपुरी
B) सत्य निकेतन कोसळली; UN नकाशा – J&K-लद्दाख; जनगणना आगाऊ – UP, पंजाब इ.
C) जनगणना – फक्त दिल्ली
D) UN – काहीच नाही

उत्तर: B) सत्य निकेतन कोसळली; UN नकाशा – J&K-लद्दाख; जनगणना आगाऊ – UP, पंजाब इ.

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

दिल्ली मुख्यमंत्र्यांनी इमारत कोसळण्यानंतर काय आदेश दिले?
A) फक्त निवेदन
B) मॅजिस्ट्रेट चौकशी व FIR
C) काहीच नाही
D) फक्त मदत

उत्तर: B) मॅजिस्ट्रेट चौकशी व FIR

स्पष्टीकरण: जबाबदार व्यक्तींवर कारवाई.

प्रश्न ९

जनगणना २०२७ ची लोकसंख्या गणना सामान्यतः केव्हा नियोजित होती?
A) २०२५
B) फेब्रुवारी २०२७ (राष्ट्रीय)
C) २०२८
D) २०३०

उत्तर: B) फेब्रुवारी २०२७ (राष्ट्रीय)

स्पष्टीकरण: काही राज्यांसाठी आगाऊ.

प्रश्न १०

J&K व लद्दाख नकाश्याबाबत भारताची भूमिका कोणत्या संस्थेशी संबंधित?
A) WHO
B) UN (प्रस्तावित जागतिक नकाशा)
C) IMF
D) WTO

उत्तर: B) UN (प्रस्तावित जागतिक नकाशा)

स्पष्टीकरण: अधिकृत नकाशानुसार चित्रण आवश्यक.

प्रश्न ११

SIR म्हणजे काय (संदर्भ)?
A) Special Intensive Revision (मतदार यादी)
B) Special India Report
C) State Investigation Report
D) काहीच नाही

उत्तर: A) Special Intensive Revision (मतदार यादी)

स्पष्टीकरण: काही राज्यांत यादीत घट दिसली.

प्रश्न १२

६ सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त आपत्ती
B) आपत्ती व्यवस्थापन + परराष्ट्र धोरण (नकाशा) + जनगणना – मिश्र
C) फक्त क्रीडा
D) फक्त अर्थव्यवस्था

उत्तर: B) आपत्ती व्यवस्थापन + परराष्ट्र धोरण (नकाशा) + जनगणना – मिश्र

स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना विचारल्या जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (६ सप्टेंबर २०२६)

सत्य निकेतन (दिल्ली) – इमारत कोसळली; ५ मृत्यू; FIR व चौकशी
UN नकाशा – J&K व लद्दाख अधिकृत नकाशानुसार
जनगणना २०२७ – UP, पंजाब, उत्तराखंड, गोवा मध्ये आगाऊ
मणिपूर – जनगणना मागे | सागर (म.प्र.) – बनावट दारू मृत्यू

निष्कर्ष

६ सप्टेंबर २०२६ हा दिल्लीतील इमारत कोसळणे, UN नकाश्याबाबत भारताची स्पष्ट भूमिका व जनगणना २०२७ च्या आगाऊ टप्प्यामुळे महत्त्वाचा ठरला. या घटना लक्षात ठेवल्यास MPSC चालू घडामोडीत फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर १४, २०२६

चालू घडामोडी | 5 सप्टेंबर 2026 – शिक्षक दिन, राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कार | MPSC

धडा: 5 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. शिक्षक दिन (Teachers’ Day)

५ सप्टेंबर = शिक्षक दिन.
डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन (भारतचे दुसरे राष्ट्रपती, तत्त्वज्ञ व शिक्षक) यांची जयंती.
शिक्षकांच्या योगदानाचा गौरव व आदर व्यक्त करण्याचा दिवस.

2. राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कार २०२६

राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते विज्ञान भवन, नवी दिल्ली येथे प्रदान.
४८ शालेय शिक्षक (२६ पुरुष, २२ महिला) – २७ राज्ये, ७ केंद्रशासित प्रदेश व ६ केंद्रीय संस्थांमधून.
उच्च शिक्षण/पॉलिटेक्निकमधील २१ शिक्षक/फॅकल्टी व कौशल्य प्रशिक्षकांसह एकूण सुमारे ८२ शिक्षकांचा सन्मान.
निवड प्रक्रिया: जिल्हा → राज्य/संस्था → राष्ट्रीय पातळी (त्रिस्तरीय).

3. पंतप्रधान भेट

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी राष्ट्रीय पुरस्कार विजेत्या शिक्षकांसोबत संवाद साधला.
सार्वजनिक बोलणे, स्क्रीन टाइम, विद्यार्थी वर्तन व कल्याण याबाबत चर्चा.

4. इतर

शिक्षण मंत्रालय (School Education & Literacy) आयोजक.
पुरस्कार १९५८ पासून सुरू; प्रत्येक वर्षी शिक्षक दिनी प्रदान.

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

५ सप्टेंबर हा दिवस कशासाठी ओळखला जातो?
A) राष्ट्रीय क्रीडा दिन
B) शिक्षक दिन
C) राष्ट्रीय युवा दिन
D) राष्ट्रीय विज्ञान दिन

उत्तर: B) शिक्षक दिन

स्पष्टीकरण: डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन जयंती.

प्रश्न २

शिक्षक दिन कोणाच्या जयंतीनिमित्त साजरा केला जातो?
A) डॉ. ए.पी.जे. अब्दुल कलाम
B) डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन
C) महात्मा गांधी
D) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

उत्तर: B) डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन

स्पष्टीकरण: भारतचे दुसरे राष्ट्रपती व महान शिक्षक.

प्रश्न ३

२०२६ मध्ये राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कार कोणी प्रदान केले?
A) पंतप्रधान
B) राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू
C) शिक्षण मंत्री
D) उपराष्ट्रपती

उत्तर: B) राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू

स्पष्टीकरण: विज्ञान भवन, नवी दिल्ली.

प्रश्न ४

शालेय शिक्षकांसाठी राष्ट्रीय पुरस्कार किती जणांना मिळाले?
A) २५
B) ४८
C) ७५
D) १००

उत्तर: B) ४८

स्पष्टीकरण: २६ पुरुष, २२ महिला.

प्रश्न ५

राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कार निवड प्रक्रिया कशी असते?
A) फक्त केंद्रीय
B) जिल्हा → राज्य/संस्था → राष्ट्रीय (त्रिस्तरीय)
C) फक्त राज्य
D) लॉटरी

उत्तर: B) जिल्हा → राज्य/संस्था → राष्ट्रीय (त्रिस्तरीय)

स्पष्टीकरण: ऑनलाइन नामांकन व ज्युरी निवड.

प्रश्न ६

राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कार कुठे प्रदान केले गेले?
A) राष्ट्रपती भवन
B) विज्ञान भवन, नवी दिल्ली
C) संसद भवन
D) इंडिया गेट

उत्तर: B) विज्ञान भवन, नवी दिल्ली

स्पष्टीकरण: शिक्षण मंत्रालय आयोजन.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) शिक्षक दिन – १५ ऑगस्ट
B) शिक्षक दिन – ५ सप्टेंबर (राधाकृष्णन); पुरस्कार – ४८ शालेय शिक्षक; प्रदान – राष्ट्रपती
C) पुरस्कार – १००
D) स्थळ – मुंबई

उत्तर: B) शिक्षक दिन – ५ सप्टेंबर (राधाकृष्णन); पुरस्कार – ४८ शालेय शिक्षक; प्रदान – राष्ट्रपती

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कार केव्हापासून सुरू आहेत?
A) १९४७
B) १९५८
C) १९७५
D) २०००

उत्तर: B) १९५८

स्पष्टीकरण: दरवर्षी शिक्षक दिनी प्रदान.

प्रश्न ९

२०२६ मध्ये एकूण सुमारे किती शिक्षकांचा सन्मान झाला (शालेय + उच्च शिक्षण + कौशल्य)?
A) ४८
B) सुमारे ८२
C) १५०
D) २००

उत्तर: B) सुमारे ८२

स्पष्टीकरण: ४८ शालेय + २१ उच्च शिक्षण + कौशल्य प्रशिक्षक.

प्रश्न १०

डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन कोण होते?
A) फक्त राजकारणी
B) तत्त्वज्ञ, शिक्षक व भारतचे दुसरे राष्ट्रपती
C) फक्त शास्त्रज्ञ
D) खेळाडू

उत्तर: B) तत्त्वज्ञ, शिक्षक व भारतचे दुसरे राष्ट्रपती

स्पष्टीकरण: त्यांच्या इच्छेनुसार जयंती शिक्षक दिन म्हणून साजरी.

प्रश्न ११

पंतप्रधानांनी पुरस्कार विजेत्यांसोबत कशाबाबत चर्चा केली?
A) फक्त पगार
B) स्क्रीन टाइम, विद्यार्थी वर्तन, कल्याण व सार्वजनिक बोलणे
C) फक्त परीक्षा
D) काहीच नाही

उत्तर: B) स्क्रीन टाइम, विद्यार्थी वर्तन, कल्याण व सार्वजनिक बोलणे

स्पष्टीकरण: शिक्षकांची व्यापक भूमिका.

प्रश्न १२

५ सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त शिक्षण
B) राष्ट्रीय दिन + पुरस्कार + संस्थात्मक तथ्य – नियमित प्रश्न
C) फक्त क्रीडा
D) फक्त अर्थव्यवस्था

उत्तर: B) राष्ट्रीय दिन + पुरस्कार + संस्थात्मक तथ्य – नियमित प्रश्न

स्पष्टीकरण: परीक्षेत महत्त्वाचे दिवस व पुरस्कार विचारले जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (५ सप्टेंबर २०२६)

शिक्षक दिन – डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन जयंती
राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कार – राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू (विज्ञान भवन)
४८ शालेय शिक्षक (२६ पुरुष, २२ महिला)
त्रिस्तरीय निवड प्रक्रिया | एकूण ~८२ सन्मानित
पंतप्रधान – पुरस्कार विजेत्यांसोबत संवाद

निष्कर्ष

५ सप्टेंबर २०२६ हा शिक्षक दिन व राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कार समारोभामुळे महत्त्वाचा ठरला. तारीख, व्यक्ती व पुरस्कार प्रक्रिया लक्षात ठेवल्यास MPSC चालू घडामोडी व शिक्षण संबंधित प्रश्नांत फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर १४, २०२६

चालू घडामोडी | 4 सप्टेंबर 2026 – BRICS मुख्य न्यायाधीश मंच, SCO अपडेट | MPSC

धडा: 4 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. BRICS मुख्य न्यायाधीश मंच

सर्वोच्च न्यायालयाने BRICS Chief Justices’ Forum नवी दिल्लीत आयोजित केला (४-६ सप्टेंबर २०२६).
CJI सूर्याकांत यांच्या नेतृत्वाखाली; रशिया, चीन, इजिप्त, इंडोनेशिया, UAE, बेलारूस, कझाकस्तान, दक्षिण आफ्रिका, इराण, उझबेकिस्तान इ. देशांच्या न्यायिक नेत्यांसोबत द्विपक्षीय भेटी.
न्यायिक सहकार्य, सर्वोत्तम पद्धती व बहुपक्षीय संवाद यावर भर.

2. SCO / Bishkek Declaration अनुवर्ती

Bishkek Declaration च्या मुख्य मुद्द्यांची चर्चा सुरू – दहशतवाद (double standards नाही), इंग्रजी अधिकृत भाषा, कनेक्टिव्हिटी व सार्वभौमत्व.
पाकिस्तानने SCO अध्यक्षपद स्वीकारले; २०२७ शिखर परिषद पाकिस्तानात.

3. BRICS शिखर परिषद तयारी

१८वी BRICS शिखर परिषद – १२-१३ सप्टेंबर, भारत मंडपम, नवी दिल्ली.
पुतिन, शी जिनपिंग, पेझेश्कियान इ. नेत्यांच्या आगमनाची तयारी; सुरक्षा व्यवस्था मजबूत.

4. इतर

५ सप्टेंबर – शिक्षक दिन; राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कार प्रदान होणार.
नेपाळ पूर मदत व शोधकार्य सुरू.
गंगा जल करार नूतनीकरण चर्चा सुरू (बिहार हित).

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

BRICS मुख्य न्यायाधीश मंच कुठे आयोजित झाला?
A) मुंबई
B) नवी दिल्ली (सर्वोच्च न्यायालय)
C) बेंगळुरू
D) हैदराबाद

उत्तर: B) नवी दिल्ली (सर्वोच्च न्यायालय)

स्पष्टीकरण: ४-६ सप्टेंबर २०२६.

प्रश्न २

BRICS Chief Justices’ Forum चे नेतृत्व कोणाकडे?
A) राष्ट्रपती
B) CJI सूर्याकांत
C) पंतप्रधान
D) कायदा मंत्री

उत्तर: B) CJI सूर्याकांत

स्पष्टीकरण: द्विपक्षीय न्यायिक भेटी.

प्रश्न ३

१८वी BRICS शिखर परिषद केव्हा होणार?
A) १-२ सप्टेंबर
B) १२-१३ सप्टेंबर
C) २०-२१ सप्टेंबर
D) ऑक्टोबर

उत्तर: B) १२-१३ सप्टेंबर

स्पष्टीकरण: भारत मंडपम, नवी दिल्ली.

प्रश्न ४

SCO अध्यक्षपद सध्या कोणाकडे आहे?
A) भारत
B) पाकिस्तान
C) चीन
D) किर्गिझस्तान

उत्तर: B) पाकिस्तान

स्पष्टीकरण: बिष्केक नंतर हस्तांतरित.

प्रश्न ५

Bishkek Declaration मध्ये दहशतवादाबाबत काय सांगितले?
A) दुर्लक्ष
B) सर्व प्रकारच्या दहशतवादाचा निषेध; double standards नाकारणे
C) फक्त एका देशावर
D) बंद

उत्तर: B) सर्व प्रकारच्या दहशतवादाचा निषेध; double standards नाकारणे

स्पष्टीकरण: भारताच्या भूमिकेला प्रतिबिंब.

प्रश्न ६

उत्तर: B) शिक्षक दिन

स्पष्टीकरण: डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन जयंती.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) Chief Justices Forum – मुंबई
B) Chief Justices Forum – दिल्ली; BRICS – १२-१३ सप्टेंबर; SCO अध्यक्ष – पाकिस्तान
C) BRICS – ऑक्टोबर
D) SCO अध्यक्ष – भारत

उत्तर: B) Chief Justices Forum – दिल्ली; BRICS – १२-१३ सप्टेंबर; SCO अध्यक्ष – पाकिस्तान

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

BRICS शिखर परिषद कुठे होणार?
A) मुंबई
B) भारत मंडपम, नवी दिल्ली
C) हैदराबाद
D) बेंगळुरू

उत्तर: B) भारत मंडपम, नवी दिल्ली

स्पष्टीकरण: भारताची अध्यक्षता.

प्रश्न ९

SCO मध्ये इंग्रजी भाषेबाबत काय झाले?
A) नाकारली
B) अधिकृत/कार्यकारी भाषा म्हणून समाविष्ट
C) फक्त रशियन
D) फक्त चिनी

उत्तर: B) अधिकृत/कार्यकारी भाषा म्हणून समाविष्ट

स्पष्टीकरण: Bishkek Declaration / चार्टर दुरुस्ती.

प्रश्न १०

गंगा जल करार कोणत्या देशांसोबत आहे?
A) नेपाळ
B) बांगलादेश
C) चीन
D) म्यानमार

उत्तर: B) बांगलादेश

स्पष्टीकरण: ३१ डिसेंबर २०२६ रोजी संपतो.

प्रश्न ११

BRICS Chief Justices’ Forum चा उद्देश काय?
A) फक्त व्यापार
B) न्यायिक सहकार्य व सर्वोत्तम पद्धतींची देवाणघेवाण
C) लष्करी
D) क्रीडा

उत्तर: B) न्यायिक सहकार्य व सर्वोत्तम पद्धतींची देवाणघेवाण

स्पष्टीकरण: बहुपक्षीय न्यायिक संवाद.

प्रश्न १२

४ सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त न्यायालय
B) न्यायिक मंच + SCO परिणाम + BRICS तयारी – आंतरराष्ट्रीय व संस्थात्मक
C) फक्त क्रीडा
D) फक्त अर्थव्यवस्था

उत्तर: B) न्यायिक मंच + SCO परिणाम + BRICS तयारी – आंतरराष्ट्रीय व संस्थात्मक

स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना विचारल्या जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (४ सप्टेंबर २०२६)

BRICS Chief Justices’ Forum – दिल्ली (४-६ सप्टेंबर)
CJI सूर्याकांत – नेतृत्व
BRICS शिखर परिषद – १२-१३ सप्टेंबर, भारत मंडपम
SCO – पाकिस्तान अध्यक्ष; Bishkek Declaration अनुवर्ती
५ सप्टेंबर – शिक्षक दिन

निष्कर्ष

४ सप्टेंबर २०२६ हा BRICS मुख्य न्यायाधीश मंच, SCO परिणामांचे अनुवर्तन व आगामी BRICS शिखर परिषदेच्या तयारीमुळे महत्त्वाचा ठरला. या घटना लक्षात ठेवल्यास MPSC चालू घडामोडीत फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर ११, २०२६

चालू घडामोडी | 3 सप्टेंबर 2026 – SC BCI निर्णय, मणिपूर हिंसा, गंगा करार | MPSC

धडा: 3 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. सर्वोच्च न्यायालय – BCI

बार कौन्सिल ऑफ इंडिया (BCI) ला कायद्याच्या विद्यार्थ्यांच्या वर्तनावर शिस्तभंग/दंड कारवाई करण्याचा अधिकार नाही.
शैक्षणिक संस्था स्वतःच्या नियमांनुसार कारवाई करू शकतात.
BCI च्या धोरण निर्णयांवर देखरेखीबाबतही निर्देश.

2. मणिपूर

गृह मंत्री गोविंदास कोंथोजम यांनी विधानसभेत सांगितले: मे २०२३ पासून जातीय हिंसेत ३०६ मृत्यू, ४९ बेपत्ता.

3. गंगा जल करार

परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर: १९९६ चा भारत-बांगलादेश गंगा जल करार नूतनीकरण करताना बिहारच्या हितांचा विचार केला जाईल.
करार ३१ डिसेंबर २०२६ रोजी संपतो.

4. इतर

पिचावरम खारफुटी (तमिळनाडू) मूल्यमापन – सुमारे ₹२,४८५ कोटी.
भारत-अमेरिका व्यापार करार – प्राधान्य दर मिळाल्यावर तपशील जाहीर (पीयूष गोयल).
BRICS मुख्य न्यायाधीश मंच – सर्वोच्च न्यायालय ४-६ सप्टेंबर रोजी दिल्लीत आयोजित करणार.
नेपाळ पूर – मृतांचे प्रमाण वाढले.

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

सर्वोच्च न्यायालयाने BCI बाबत काय सांगितले?
A) पूर्ण अधिकार
B) कायदा विद्यार्थ्यांच्या वर्तनावर कारवाईचा अधिकार नाही
C) फक्त परीक्षा
D) बंद

उत्तर: B) कायदा विद्यार्थ्यांच्या वर्तनावर कारवाईचा अधिकार नाही

स्पष्टीकरण: शैक्षणिक संस्था जबाबदार.

प्रश्न २

BCI पूर्ण रूप काय आहे?
A) Bar Council of India
B) Banking Council of India
C) Business Council of India
D) Board of Control India

उत्तर: A) Bar Council of India

स्पष्टीकरण: वकिल व्यवसाय नियामक संस्था.

प्रश्न ३

मणिपूर हिंसेत मे २०२३ पासून किती मृत्यू झाले (अधिकृत)?
A) १००
B) २००
C) ३०६
D) ५००

उत्तर: C) ३०६

स्पष्टीकरण: ४९ बेपत्ता; गृह मंत्र्यांचे विधान.

प्रश्न ४

गंगा जल करार कोणत्या देशांसोबत आहे?
A) नेपाळ
B) बांगलादेश
C) चीन
D) भूतान

उत्तर: B) बांगलादेश

स्पष्टीकरण: १९९६ चा करार; ३१ डिसेंबर २०२६ रोजी संपतो.

प्रश्न ५

गंगा करार नूतनीकरणात कोणत्या राज्याच्या हिताचा विचार?
A) पश्चिम बंगाल फक्त
B) बिहार
C) उत्तर प्रदेश फक्त
D) असम

उत्तर: B) बिहार

स्पष्टीकरण: जयशंकर यांचे विधान.

प्रश्न ६

पिचावरम खारफुटी कुठे आहे?
A) केरळ
B) तमिळनाडू
C) ओडिशा
D) पश्चिम बंगाल

उत्तर: B) तमिळनाडू

स्पष्टीकरण: मूल्य सुमारे ₹२,४८५ कोटी.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) BCI – विद्यार्थी अधिकार पूर्ण
B) BCI – विद्यार्थी कारवाई अधिकार नाही; मणिपूर – ३०६ मृत्यू; गंगा करार – बांगलादेश
C) गंगा करार – नेपाळ
D) पिचावरम – केरळ

उत्तर: B) BCI – विद्यार्थी कारवाई अधिकार नाही; मणिपूर – ३०६ मृत्यू; गंगा करार – बांगलादेश

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

BRICS मुख्य न्यायाधीश मंच कुठे होणार?
A) मुंबई
B) नवी दिल्ली (सर्वोच्च न्यायालय)
C) बेंगळुरू
D) चेन्नई

उत्तर: B) नवी दिल्ली (सर्वोच्च न्यायालय)

स्पष्टीकरण: ४-६ सप्टेंबर २०२६.

प्रश्न ९

भारत-अमेरिका व्यापार करार कशावर अवलंबून?
A) फक्त भारत
B) अमेरिकेकडून प्राधान्य दर
C) फक्त चीन
D) बंद

उत्तर: B) अमेरिकेकडून प्राधान्य दर

स्पष्टीकरण: पीयूष गोयल.

प्रश्न १०

गंगा जल करार केव्हा संपतो?
A) ३१ डिसेंबर २०२५
B) ३१ डिसेंबर २०२६
C) २०३०
D) २०२७

उत्तर: B) ३१ डिसेंबर २०२६

स्पष्टीकरण: नूतनीकरण चर्चा सुरू.

प्रश्न ११

मणिपूर हिंसा केव्हा सुरू झाली?
A) २०२०
B) मे २०२३
C) २०२४
D) २०२५

उत्तर: B) मे २०२३

स्पष्टीकरण: जातीय हिंसा.

प्रश्न १२

३ सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त न्यायालय
B) न्यायालय + अंतर्गत सुरक्षा + जल करार + पर्यावरण – मिश्र
C) फक्त क्रीडा
D) फक्त अर्थव्यवस्था

उत्तर: B) न्यायालय + अंतर्गत सुरक्षा + जल करार + पर्यावरण – मिश्र

स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना विचारल्या जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (३ सप्टेंबर २०२६)

SC – BCI ला कायदा विद्यार्थ्यांवर कारवाई अधिकार नाही
मणिपूर – ३०६ मृत्यू, ४९ बेपत्ता (मे २०२३ पासून)
गंगा जल करार – बिहार हित लक्षात; ३१ डिसेंबर २०२६ संपतो
पिचावरम खारफुटी – ₹२,४८५ कोटी मूल्य
BRICS Chief Justices’ Forum – ४-६ सप्टेंबर दिल्ली

निष्कर्ष

३ सप्टेंबर २०२६ हा सर्वोच्च न्यायालयाच्या BCI निर्णया, मणिपूर आकडेवारी, गंगा जल करार व पर्यावरण मूल्यांकनामुळे महत्त्वाचा ठरला. या घटना लक्षात ठेवल्यास MPSC चालू घडामोडीत फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर ११, २०२६

चालू घडामोडी | 2 सप्टेंबर 2026 – SC FIR रद्द, राम मंदिर CEO, SCO अपडेट | MPSC

धडा: 2 सप्टेंबर 2026 च्या प्रमुख घटना

1. सर्वोच्च न्यायालय

NEET/Gen Z आंदोलनातील विद्यार्थ्यांवरील FIR रद्द.
कलम १४२ अंतर्गत असाधारण अधिकार वापरून निर्णय.

2. राम जन्मभूमी ट्रस्ट

श्री राम जन्मभूमी तीर्थ क्षेत्र ट्रस्टचे पहिले CEO – निवृत्त एअर मार्शल जीतेंद्र मिश्रा.

3. अर्थव्यवस्था / डिजिटल

ऑगस्ट २०२६ मध्ये UPI व्यवहार सर्वकालीन उच्च – २४.५१ अब्ज.
GST महसूल ऑगस्टमध्ये सुमारे ₹२ लाख कोटी (१४.८% वाढ).
पंतप्रधानांनी ७.८% वाढीचे कौतुक (युद्ध व अस्थिरतेच्या पार्श्वभूमीवर).

4. संरक्षण / इतर

AVM शक्ती शर्मा – भारतीय संरक्षण दलातील पहिल्या नॉन-मेडिकल महिला एअर व्हाईस मार्शल.
RBI – सुमन रे कार्यकारी संचालक म्हणून नियुक्त.
SCO नंतर – पाकिस्तान अध्यक्षपद; मोदींचे दहशतवाद संदेश चर्चात.
नेपाळ पूर – मृतांचे प्रमाण वाढले.

सूचना: वरील घटना लक्षात ठेवा. खालील प्रश्न स्वतः सोडवा.

प्रश्न (12 महत्त्वाचे MCQs)

प्रश्न १

सर्वोच्च न्यायालयाने विद्यार्थी FIR कोणत्या कलमाखाली रद्द केल्या?
A) ३२
B) १४२
C) २२६
D) ३५६

उत्तर: B) १४२

स्पष्टीकरण: असाधारण अधिकार; Gen Z/NEET आंदोलन.

प्रश्न २

राम जन्मभूमी ट्रस्टचे पहिले CEO कोण?
A) नितीन गडकरी
B) एअर मार्शल (निवृत्त) जीतेंद्र मिश्रा
C) अमित शाह
D) राजनाथ सिंह

उत्तर: B) एअर मार्शल (निवृत्त) जीतेंद्र मिश्रा

स्पष्टीकरण: श्री राम जन्मभूमी तीर्थ क्षेत्र ट्रस्ट.

प्रश्न ३

ऑगस्ट २०२६ मध्ये UPI व्यवहार किती झाले?
A) १० अब्ज
B) १५ अब्ज
C) २४.५१ अब्ज
D) ३० अब्ज

उत्तर: C) २४.५१ अब्ज

स्पष्टीकरण: सर्वकालीन उच्च (NPCI).

प्रश्न ४

GST महसूल ऑगस्ट २०२६ मध्ये सुमारे किती?
A) ₹१ लाख कोटी
B) ₹२ लाख कोटी
C) ₹३ लाख कोटी
D) ₹५० हजार कोटी

उत्तर: B) ₹२ लाख कोटी

स्पष्टीकरण: १४.८% वाढ.

प्रश्न ५

पंतप्रधानांनी कोणत्या वाढीचे कौतुक केले?
A) ५%
B) ७.८%
C) १०%
D) ६%

उत्तर: B) ७.८%

स्पष्टीकरण: युद्ध व अस्थिरतेच्या पार्श्वभूमीवर.

प्रश्न ६

शक्ती शर्मा यांनी कोणता इतिहास रचला?
A) पहिल्या महिला वायुसेना प्रमुख
B) पहिल्या नॉन-मेडिकल महिला एअर व्हाईस मार्शल
C) पहिल्या महिला नौदल अधिकारी
D) काहीच नाही

उत्तर: B) पहिल्या नॉन-मेडिकल महिला एअर व्हाईस मार्शल

स्पष्टीकरण: भारतीय संरक्षण दल.

प्रश्न ७

खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा:
A) FIR रद्द – कलम ३२
B) FIR – कलम १४२; CEO – जीतेंद्र मिश्रा; UPI – २४.५१ अब्ज
C) UPI – १० अब्ज
D) वाढ – ५%

उत्तर: B) FIR – कलम १४२; CEO – जीतेंद्र मिश्रा; UPI – २४.५१ अब्ज

स्पष्टीकरण: सर्व जोड्या योग्य आहेत.

प्रश्न ८

RBI ने कोणाला कार्यकारी संचालक नियुक्त केले?
A) शक्तिकांत दास
B) सुमन रे
C) संजय मल्होत्रा
D) काहीच नाही

उत्तर: B) सुमन रे

स्पष्टीकरण: सप्टेंबर १ पासून.

प्रश्न ९

SCO अध्यक्षपद कोणाकडे गेले?
A) भारत
B) पाकिस्तान
C) चीन
D) रशिया

उत्तर: B) पाकिस्तान

स्पष्टीकरण: २०२७ शिखर परिषद.

प्रश्न १०

कलम १४२ कशासाठी वापरले जाते?
A) फक्त अटक
B) संपूर्ण न्याय देण्यासाठी असाधारण अधिकार
C) फक्त अपील
D) कर

उत्तर: B) संपूर्ण न्याय देण्यासाठी असाधारण अधिकार

स्पष्टीकरण: सर्वोच्च न्यायालयाचे विशेष अधिकार.

प्रश्न ११

UPI कोण चालवते?
A) RBI फक्त
B) NPCI (National Payments Corporation of India)
C) वित्त मंत्रालय
D) SEBI

उत्तर: B) NPCI (National Payments Corporation of India)

स्पष्टीकरण: डिजिटल पेमेंट.

प्रश्न १२

२ सप्टेंबर २०२६ च्या घटना MPSC साठी कशासाठी महत्त्वाच्या आहेत?
A) फक्त न्यायालय
B) न्यायालय + अर्थव्यवस्था + डिजिटल + संस्थात्मक नियुक्त्या – मिश्र
C) फक्त क्रीडा
D) फक्त विदेश

उत्तर: B) न्यायालय + अर्थव्यवस्था + डिजिटल + संस्थात्मक नियुक्त्या – मिश्र

स्पष्टीकरण: परीक्षेत अशा घटना विचारल्या जातात.

📚 झटपट पुनरावलोकन (२ सप्टेंबर २०२६)

SC – Gen Z/NEET FIR रद्द (कलम १४२)
राम जन्मभूमी ट्रस्ट CEO – एअर मार्शल जीतेंद्र मिश्रा
UPI – २४.५१ अब्ज व्यवहार (ऑगस्ट रेकॉर्ड)
GST – ~₹२ लाख कोटी | वाढ ७.८%
AVM शक्ती शर्मा – पहिल्या नॉन-मेडिकल महिला | SCO – पाकिस्तान अध्यक्ष

निष्कर्ष

२ सप्टेंबर २०२६ हा सर्वोच्च न्यायालयाच्या FIR रद्द निर्णया, राम मंदिर ट्रस्ट CEO नियुक्ती, UPI व GST आकडेवारीमुळे महत्त्वाचा ठरला. या घटना लक्षात ठेवल्यास MPSC चालू घडामोडीत फायदा होईल.

VAIBHAVRAJ1012 सप्टेंबर ११, २०२६

याची सदस्यत्व घ्या: पोस्ट ( Atom )